Ulu babalarımızın min dəfələrlə öz təsdiqini tapan bir sözü var: “Qisas qiyamətə qalmır”. Ulularımızdan miras qalan bu zərbi-məsəl özünü 44 günlük Vətən müharibəsi zamanı da təsdiqlədi, sübut etdi.
1992-ci ilin 26 fevralında Xocalı şəhərində erməni terrorçularının azərbaycanlılara qarşı törətdikləri kütləvi qətliam, soyqırım dünyanın ən dəhşətli hərbi cinayətlərindən biridir. Dərindən araşdırsaq, bəlkə də Xocalı soyqırımına bənzər dinc, əliyalın əhaliyə qarşı ikinci bir qətliam dünya tarixində baş verməyib. Vətən müharibəsinə qədər Xocalı soyqırımını törədənlər öz layiqli cəzalarını almamışdılar. Beynəlxalq birliyin cəzalandırmadığı erməni canilərinin böyük bir qismi Vətən müharibəsinin gedişində müzəffər Azərbaycan Ordusu tərəfindən cəzalandırıldı. Xocalıda azərbaycanlılara qarşı soyqırım törədənləri Paşinyan hökumətinin “qoca könüllülər” adı altında Qarabağ cəbhəsinə göndərdiyi məlumdur. Azərbaycan Ordusu isə “qoca könüllülər”in xeyli hissəsini məhv etdi və bununla da cinayəti cəzasız qoymadı.
Bilirik ki, hərbi əməliyyatlar zamanı Xocalı soyqırımının iştirakçısı olmuş və döyüşlər başlayandan sonra ön xəttə gələn bir qrup erməni hərbçisi məhv edilib. Hərbçilərimiz tərəfindən Torosyan Radik Papinoviç, Qriqoryan Xaçak Formikoviç, Mayılyan Rubik Hovannisoviç, Badoyan Nver Artaşeviç, Melkonyan Serob Məlikoviç, Matevosyan Lernik Martikoviç, Petrosyan Abet Vrejeviç, Poqosyan Arşavir Aşotoviç, Mnoyan Muşeq Lavrentoviç, Qriqoryan Qaqik Fridonoviç, Sirekanyan Qaqik Vaanoviç, Karapetyan Edo Armenoviç, Becanyan Samvel Borikoviç, Asatryan Simon Geqamoviç, Arakelyan Norayr Vladimiroviç, Aleksandr Harutyunyan, “körpə” ləqəbli Mher Harutyunyan, “qara panter” ləqəbli Rüstəm Qasparyan, Aleksandr Harutyunyan və başqaları məhv edilib. Bu adamlar 1992-ci ildə Azərbaycan xalqına qarşı qətliamlar həyata keçirilərkən işğalçı Ermənistan ordusunda müxtəlif vəzifələri tutublar. Ordumuz tərəfindən öldürülən cinayətkarlar arasında “Martik Kamo” ləqəbli Kamo Nayra da vardı.
Beləliklə, artıq Azərbaycan Ordusu Xocalının, Xocalıda soyqırıma məruz qalan insanlarımızın qisasını alıb.
Yeri gəlmişkən, Xocalı soyqırımının baiskarlarından biri olan Zori Balayanın Azərbaycanın şanlı qələbəsindən sonra ürəyi partlayaraq ölüb...
Xocalı soyqırımının növbəti ildönümü, əvvəlki illərdən fəqrli olaraq, bu qanlı qətliamı törədənlərin cəzasına çatdırılması faktı ilə yadda qalır.
“...günahsız insanlarımızı qətlə yetirən canilərin xeyli qismi ordumuz tərəfindən məhv edilib”
Xocalı canilərinin xeyli hissəsinin 44 günlük Vətən müharibəsində qəhrəman əsgərlərimiz tərəfindən məhv edilməsini şərh edən Azərbaycan Vətəndaş Hərəkatının İdarə heyətinin üzvü, siyasi şərhçi Mübariz Göyüşlü bildirdi ki, bu onu göstərir ki, qisas qiyamətə qalmadı və cinayətkarlar gec də olsa öz cəzalarına çatdırıldı. “ Çox önəmli bir məqama toxunmusunuz. Hesab edirəm ki, 28 ildən sonra haqq-ədalət öz yerini tapmış oldu, uşaq, qadın qatilləri, köməksiz, dinc, əliyalın qocaları, mülki əhalini vəhşicəsinə qətlə yetirən cəlladların xeyli hissəsi öz cəzalarına çatdı. Bütövlükdə, 28 il müddətində biz xalq olaraq, həm Azərbaycan vətəndaşları, həm dünya azərbaycanlıları, həm də bizim haqq işimizə dəstək verən xaricdəki insanlar – hüquq müdafiəçiləri, jurnalistlər, diplomatlar Xocalı harayını dünyaya çatdırmağa çalışdıq, o qanlı gecədə qətlə yetirilən, soyqırıma məruz qalan xocalıların başına gətirilən faciəni beynəlxalq ictimaiyyətə təqdim etdik. Bundan da təbii ki, nəticələr əldə olundu. Elə ölkələr, parlamentlər var ki, eləcə ABŞ-da bir çox ştat Xocalı qətliamını soyqırım aktı kimi tanıdılar, bu qətliamı törədənləri qınadılar, bununla bağlı bəyanatlar verildi, Azərbaycan xalqına dəstək ifadə olundu. Bu, diplomatiya, siyasət və hüquqi müstəvidə görülən işlər idi. Təbii, bu bizim ağrı-acımızın üzərinə müəyyən qədər su çiləyirdi ki, səsimiz dünyada eşidilir. Amma qətliamı, soyqırımı törədənlərin əli-qolu açıq azadlıqda gəzməsi, cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməməsi bizim günahsız insanların ruhuna, Xocalıya bir təhqir idi. Fikrimcə, 44 günlük Vətən savaşında Azərbaycanın qəhrəman oğulları Xocalı canilərini, bu müharibə cinayətkarlarını, bu quldurları, bu terrorçuları məhv etməklə qətliam qurbanlarının qisasını aldılar və bizim yanan ürəyimizə daha çox su çilədilər. Bununla o günahsız, o məzlum insanların harayı eşidilib, onların ölümqabağı çəkdikləri ah-nalənin qisası alınmış oldu. Mən əli Xocalı soyqırımı qurbanlarının qanına batan müharibə cinayətkarlarını, canilərini məhv edən Azərbaycan əsgərini, zabitini, ordusunu salamlayıram və onların qarşısında baş əyirəm. Çünki lazım olan iş bu canilərin fiziki cəhətdən məhv edilməsi idi ki, bunu da ordumuz müharibə zamanı yüksək səviyyədə həyata keçirdi.
Xocalı soyqırımının növbəti ildönümü ərəfəsindəyik, bu il əvvəlki illərdən fərqlidir, ona görə ki, günahsız insanlarımızı qətlə yetirən canilərin xeyli qismi ordumuz tərəfindən məhv edilib. Bu baxımdan, fikrimcə, soyqırım qurbanlarının narahat ruhu şaddır, bu da həm onların ailə üzvləri, həm də xalqımız üçün böyük bir təsəllidir”.
M.Göyüşlü hesab edir ki, bu həm də indən sonra da azərbaycanlılara qarşı belə bir cinayəti təkrarən həyata keçirməyi ağlından keçirmək istəyən erməni faşistlərinə böyük bir dərs oldu. “Bildiyimiz kimi, ermənilər Xocalı soyqırımının adını belə qoymuşdular ki, guya “Sumqayıt hadisələrinə” görə qisas almaq üçün törədiblər. Bu qətliamı o “hadisə”nin ildönümü ərəfəsində etmişdilər. Eyni zamanda, Xocalı soyqırımını törətməklə Azərbaycan xalqının gözünü qorxutmağa çalışırdılar, müharibənin gedişində üstünlük əldə etmək istəyirdilər və müəyyən qədər də buna nail ola bildilər, bu faciə insanlarımızı sarsıtdı, torpaqlarımızın itirilməsinin səbəblərindən biri kimi özünü göstərdi. Amma 28 ildən sonra Azərbaycan Ordusu Xocalı cəlladlarını məhv etməklə həm qisasımızı aldı, həm də bundan sonra belə cinayətlər törətmək fikrinə düşən cəlladlara böyük dərs vermiş oldu. Həmişə deyirəm, yenə də demək istəyirəm ki, Azərbaycan Ordusu təkcə Ermənistanı məğlub etmədi, yalnız erməni ordusunu məhv etmədi, o, şişirdilmiş mifik erməni “gücü”nü, erməni lobbisini, onun yüzillik planını, erməni faşizmini darmadağın etdi. Ordumuz bu müqəddəs işi yüksək səviyyədə həyata keçirdi və onlara çağırış etmək istəyirəm ki, əgər bir də xalqımıza qarşı terror cinayəti törətməyə cəhd edən erməni cəlladları, caniləri, quldurları onların qarşısına çıxarlarsa, onları yerlərindəcə məhv etsinlər. Ədalət bu cür yerini tapacaq. Yoxsa, hansısa bir beynəlxalq təşkilatın verib-vermədiyi bəyanatla bu məsələ həll olunmur. Müasir dünyada ən güclü dövlətlər, istər ABŞ, istər İngiltərə, istər İspaniya, istər İsrail, istərsə də Türkiyə olsun, teerrorçu, müharibə canisi ilə danışmırlar, onu, sadəcə, məhv edirlər. Bu mənada Azərbaycan Ordusunu alqışlayıram” - deyə M.Göyüşlü bildirdi.
İradə SARIYEVA