Şah İsmayıl Xətainin 1993-cü ildə Bakının Yusif Səfərov küçəsində ucaldılan heykəlinin yerinin dəyişdirilməsi ciddi müzakirə mövzusudur. Bəzi sosial şəbəkə istifadəçiləri bunun düzgün olmadığını deyirlər. Əslində isə Şah İsmayıl Xətainin heykəlinin yerinin dəyişdirilməsi zəruri məsələlərdən biri kimi gündəmdə idi.
Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Mətbuat xidmətindən mətbuata verilən məlumata görə, Bakıda Şah İsmayıl Xətainin heykəli iki magistral yolun ortasında yerləşdiyindən, buranın ziyarət üçün uyğunsuz olması ilə bağlı müxtəlif müraciətlər daxil olurdu. Qurumdan bildirilib ki, bununla əlaqədar görkəmli dövlət xadimi, sərkərdə, filosof və şair Şah İsmayıl Xətainin heykəli ziyarətlər və müxtəlif tədbirlərin keçirilməsi, nəqliyyat vasitələrinin maneəsiz yaxınlaşması və vətəndaşların istirahəti üçün daha uyğun yerə köçürülüb.
O da vurğulanıb ki, heykəlin qarşısında il boyu qulluq olunacaq çiçəklər salınacaq: “Bütün bunlar görkəmli, tarixi şəxsiyyətin heykəlinin yeni səviyyədə təqdim olunmasına imkan verəcək. Digər tərəfdən, Xətainin heykəlinin götürülməsi Nizami küçəsi ilə Sabit Orucov, Mehdi Mehdizadə küçəsindən 28 May küçəsi istiqamətində yolları birləşdirən yol-nəqliyyat qovşağının yaradılmasına imkan verəcək ki, bu da həmin ərazidə olan tıxacların qarşısının alınmasına şərait yaradacaq”.
Xətainin heykəlinin magistral yolun ortasında olması heykəli kütləvi ziyarət etməyə ciddi əngəllər törədirdi. Avtomobillərin yaratdığı təhlükə insanların heykəli ziyarət etməsinə əməlli-başlı mane olurdu.
Qiymət Məhərrəmli: “Xətainin abidəsinin yerinin dəyişdirilməsi, onun ziyarətçilər üçün daha rahat, əzəmətli və görünən yerdə qoyulması tamamilə düzgündür”
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, tədqiqatçı-alim Qiymət Məhərrəmli bizimlə söhbətində heykəlin yerinin dəyişdirilməsinin müsbət olduğunu və bunun abidənin kütləvi şəkildə ziyarət edilməsinə böyük şərait yaratdığını qeyd etdi.
Q.Məhərrəmli bildirdi ki, Azərbaycanın dövlətçilik tarixində müstəsna yeri olan Səfəvilər dövlətinin banisi və klassik Azərbaycan şairi Şah İsmayıl Xətainin ana dilimizin tarixi inkişafında, xalq dilindən saray dilinə, rəsmi dövlət atributuna çevrilməsində əvəzsiz rol oynadığı məlumdur. Şah İsmayıl Xətainin xatirəsinin əbədiləşdirilməsi üçün Azərbaycan dövləti tərəfindən müxtəlif addımlar atıldığını deyən alim bildirdi ki, böyük şəxsiyyətin abidəsinin yerinin dəyişdirilməsi vacib idi.
“Uzun illərdir Şah İsmayıl Xətainin abidəsinin qoyulduğu məkan müzakirə mövzusuna çevrilib və heykəlin həmin ərazidən başqa bir əraziyə köçürülməsi aktual idi. Xətainin heykəli Yusif Səfərov küçəsində, düz magistral yolun ortasında qoyulmuşdu. Bilirsiniz ki, küçədə hərəkətin intensiv olması ilə əlaqədar onun genişləndirilməsindən sonra abidə magistral yolun ortasında qalmışdı. Bunun nəticəsində də abidəni ziyarət etmək paytaxt sakinləri üçün əlçatmaz idi. Bununla bağlı kifayət qədər ictimai narazılıq vardı, ölkəmizə gələn qonaqlar çox zaman abidəni ziyarət edib qarşısına gül çələngi qoya bilmirdilər. Xətainin abidəsinin yerinin dəyişdirilməsi, onun ziyarətçilər üçün daha rahat, əzəmətli və görünən yerdə qoyulması tamamilə düzgündür. Qeyd etdiyim kimi, Xətainin heykəli magistralın tam ortasında qoyulmuşdu və bu da heykəli ziyarət etmək istəyənlər üçün problemlər yaradırdı” - deyə Q.Məhərrəmli vurğuladı.
Vaqif Abışov: “Xətainin abidəsinin yerinin dəyişdirilməsi ilə bağlı uzun illər ziyalılar tərəfindən təkliflər, fikirlər səsləndirilib və artıq bu məsələ reallaşıb”
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, tarix elmləri doktoru Vaqif Abışovun fikrincə, heykəlin yerinin dəyişdirilməsinə ehtiyac vardı. “Xətainin abidəsinin yerinin dəyişdirilməsi ilə bağlı uzun illər ziyalılar tərəfindən təkliflər, fikirlər səsləndirilib və artıq bu məsələ reallaşıb. Xətainin heykəlinin hansı səbəbdən magistral yolun ortasında qoyulması həmişə müxtəlif suallar doğurub. Bu abidəni ziyarət etmək həm paytaxt sakinləri, həm də turistlər üçün əlçatmaz idi, insanlar abidəyə yalnız uzaqdan baxmaqla kifayətlənirdilər, ona görə də onun yerinin dəyişdirilməsi vacib idi. Çünki abidənin qoyulduğu Yusif Səfərov küçəsi maşınların intensiv hərəkət etdiyi küçədir və insanlar maşınların qorxusundan abidəni ziyarət edə bilmirdilər. Bu baxımdan hesab edirəm ki, Xətainin heykəlinin başqa bir yerə köçürülməsi, ərazidəki parka qoyulması çox düzgün addımdır. Xətainin abidəsinin uyğun bir yerə köçürülməsi o abidəni ziyarət edən sakinlərin, şagird və tələbələrin, turistlərin sayının artmasına səbəb olacaq”.
Qeyd edək ki, Xətainin heykəlinin müəllifi İbrahim Zeynalov və Zakir Mehdiyevdir. Heykəl 1993-cü ildə qoyulub, 2007-ci ildə isə restavrasiya edilib.
İradə SARIYEVA
