Məlum olduğu kimi, Dövlət Dil Komissiyası yanında Monitorinq Mərkəzi Azərbaycanda mahnıların monitorinqini aparıb. Monitorinqin nəticələrinə əsasən 668 orfoepik, 111 leksik, 144 qrammatik, 330 üslub və ifadə səhvi aşkarlanıb.
Monitorinqin nəticəsi olaraq Mərkəz milli musiqimizə yad elementlərin olduğu, üslub səhvləri ilə dolu, yad musiqi çalarlarının üstünlük təşkil etdiyi, məzmunsuz, həmçinin zərərli vərdişlərdən istifadəni, tüfeyli həyat tərzini, mental dəyərlərimizə zidd olan davranışları təbliğ edən, aqressiv hərəkətlərə və özünəqəsdə sövq edən mahnıların siyahısını tərtib edib. Siyahı "Mahnılarımız monitorinq aynasında" adlı kitabda öz əksini tapıb. Həmin mahnılar müəllif və ifaçılarının adları ilə birlikdə qeyd olunub. Siyahı çox böyük olduğundan həmin mahnı və ifaçıların bəzisinin adlarını qeyd edirik. İlkin Çərkəzoğlu "Aparır, kayf aparır", "Bomba kayfda", "Kayfım zor olanda" mahnısı, Məhəmməd Fəda - "Zır kayfdayam bu gün", Rüzgar - "Yenə gedirəm", İlqar Dəniz & Orxan Eşqin - "Nə, nə, nə nəşəni çəkdim, xu, xu, xu xumar apardı", Sənan & Vəli & Arzu "Bu da təzə temadır, yetim", Elçin Göyçaylı - "Ley-pey olmuşam", Ramil Sədalı - "Gecə ləzzət eləyir", İlqar Dəniz & Orxan Eşqin "Xuliqanski", Ülviyyə Namazova "Evli insan sevirəm", Azəri oğlu Cəfər - "Evli qadın sevirəm", Şəbnəm Tovuzlu "Baldır balam", Üzeyir Mehdizadə & Rəqsanə "Dəli balam", Səmra - "Bandam", Günay İbrahimli "O kimdir ki?!", Tural Sədalı "Özümü atdım Xəzərə", Üzeyir Mehdizadə "Kəsəcəyəm damarları".
Onu da qeyd edək ki, Dövlət Dil Komissiyası yanında Monitorinq Mərkəzinin direktoru, professor Sevinc Əliyeva jurnalistlərə açıqlamasında deyib ki, bu gün internet resurslarında təbliğ olunan bəzi bayağı mahnılar Azərbaycanın böyüməkdə olan nəslinə çox böyük ziyan vurur: “Mahnıların yayımlanmasının qarşısı alınmalıdır. Ən vacib məsələ isə televiziya və radiolarda bu kimi mahnıların səsləndirilməsi və onları ifa edənlərin efirə çıxarılması qadağan olunmalıdır”.
“Bəstəkar mahnılarını daha az eşidirik, onların yerini meyxana tipli mahnılar, hind ritmləri üzərində hazırlanan…”
Sənətşünas, Medianews.az saytının baş redaktoru Xəyalə Rəis “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, iki cür musiqi var: “Musiqi var ürək üçün, musiqi var çörək üçün. Amma bu çörək üçün olan musiqilər bizdən keçib övladlarımızı zəhərləyir. Onların şüuraltına xitab edir. Buna bir nəzarət edən, dur deyən bir qurum yoxdur. Uşaqları bundan qorumaq da mümkün deyil. İndi internet dövrüdür internetə çıxışı olan uşaqlar əlbət ki, bu mahnıları dinləyəcək. Həmin mahnıları dinləyən uşaqların zövqü də, həyata dair düşüncələri də dəyişir, birbaşa təsir edir”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, trendə birinci olan mahnıların tək sözləri deyil, ritmləri də çox yüngül və bayağıdır. Bugünkü gənclərin, yeniyetmələrin beyninə həkk olunan ritmlərimiz yaxın gələcəkdə onlara öz keçmişlərini unutduracaq. Yeniyetmələrimizin beyninə həkk olunan, bizim milli musiqilərə yad olan həmin ritmlər bir neçə ildən sonra onlara milli təsiri bağışlayacaq: “Sabah böyük bir arenada həmin musiqini bizim musiqi kimi təqdim edəndə, bu çox böyük mübahisələrə səbəb olacaq. Haqlı şəkildə bildiriləcək ki, gənclərimizin səsləndirdiyi Azərbaycan musiqisi deyil. Ümumiyyətlə getdikcə bəstəkar mahnılarını daha az eşidirik. Onların yerini meyxana tipli mahnılar, hind ritmləri üzərində hazırlanan lablar tutub. Bəstəkar mahnıları günü-gündən tənəzzülə doğru gedir. Ürək üçün deyil, çörək üçün hazırlanan musiqilər meydan sulayır. Bu isə çox acınacaqlı haldır”.
Günel CƏLİLOVA
