Ramiz Abdullayev: "Böyrək çatışmazlığından əziyyət çəkənlərin say artımının bir səbəbi qeyri-peşəkar uroloqlar tərəfindən aparılan müalicədir"
"Ötən illə müqayisədə bu il hemodializ xəstələrinin sayında 12 faiz artım baş verib və ötən il 600 nəfər hemodializ xəstəsi vəfat edib". Bunu Kliniki Tibbi Mərkəzin (KTM) Hemodializ şöbəsinin müdiri Mirhaşim Calalov deyib.
O qeyd edib ki, Azərbaycanda 28 hemodializ mərkəzində 600 hemodializ aparatı 3312 xəstəyə xidmət edir. Hemodializ xəstələrindən 1329 nəfəri Bakı, 1983 nəfəri isə regionlardadır: "Azərbaycanda hemodializlə müalicə alan xəstələrdən ən kiçiyinin 3, ən yaşlısının 85 yaşı var. Hazırda 15 yaşa qədər 6 azyaşlı xəstə var. Xəstələr 71 adda dərman və tibbi ləvazimatlarla Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən tam təmin olunur.
"Xroniki böyrək çatışmazlığı" proqramı üzrə 719 nəfərə böyrək köçürülüb. 2017-ci ildə 54 nəfərə böyrək köçürülüb. Onlar 13 adda dərman preparatı ilə dövlət hesabına təmin edilir".
Hemodializ xəstələrinin say artımına səbəb nədir? Məsələ barədə fikir bildirən uroloq-androloq Ramiz Abdullayev "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, böyrək çatışmazlığından əziyyət çəkənlərin say artımının bir səbəbi qeyri-peşəkar uroloqlar tərəfindən aparılan müalicədir: "Cərrahi müdaxilə və ya endoskopik müalicəyə ehtiyac olduğu halda, xəstəni inandırmağa çalışırlar ki, guya müalicə yolu ilə böyrəkdəki daşlar düşə bilər. Effektsiz müalicədən sonra böyrək funksiyası zəifləyir. Digər səbəb isə xəstələrin öz səhhətinə laqeyd yanaşması və həkimə gec müraciət etməsidir. Üçüncü səbəb isə anadangəlmə nefroloji problemlə doğulan uşaqlardır".
Həmsöhbətimiz onu da bildirdi ki, böyrək çatışmazlığı xəstəliyindən əziyyət çəkənlərin sayının artması həm də diaqnostikanın inkişaf etməsi ilə bağlıdır: "Xüsusilə xroniki böyrək çatışmazlığı hazırda Azərbaycanda geniş yayılıb və narahatlığa səbəb olan xəstəliklərdən biridir. Qeyd edim ki, böyrək çatışmazlığının iki forması var: kəskin və xroniki. Kəskin böyrək çatışmazlığının vaxtında düzgün qoyulan diaqnoz nəticəsində müalicəsi mümkündür. Amma bəzi hallarda düzgün aparılmayan müalicə fonunda kəskin böyrək çatışmazlığı xroniki böyrək çatışmazlığına keçə bilər.
Kəskin böyrək çatışmazlığını düzgün müalicə etmədikdə xroniki formaya keçir. Xroniki böyrək çatışmazlığı hər hansı səbəbdən böyrəklərin funksiyasının tədricən zəifləməsi nəticəsində baş verən patoloji haldır. Böyrəklərin xroniki iltihabı, irsi, allergik-immunoloji, infeksion xəstəlikləri, eləcə də şəkərli diabet, hipertoniya, qida və dərman zəhərlənmələri və s. xroniki böyrək çatışmazlığının baş verməsinə səbəb ola bilər".
Günel CƏLİLOVA
