Müslüm İbrahimov: “Çünki bu, reallığa əsaslanır”
Azərbaycan iqtisadiyyatında müşahidə olunan inkişaf get-gedə daha da artır. Cari ilin birinci rübü ərzində ümumdaxili məhsul istehsalında qeydə alınan artım bunu bir daha sübut edir. 2017-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə iqtisadiyyatın qeyri-neft sektorunda istehsal olunmuş əlavə dəyər 2,9 faiz, neft sektorunda isə 1,5 faiz artıb. İqtisadi artım daim vəsait qoyuluşu tələb edir. Müşahidələr göstərir ki, neft sektoru ilə yanaşı, qeyri-neft sektorunda da bunun üçün gözəl zəmin var. Son vaxtlar qeyri-neft sektoruna da daxili və xarici sərmayə qoyulur.
Bu arada Beynəlxalq Valyuta Fondu Azərbaycan iqtisadiyyatı ilə bağlı hesabat hazırlayıb. BVF Azərbaycanda qeyri-neft sektorunda ÜDM-in 2018-ci ildə 4 faiz, 2019-cu ildə 3,2 faiz artacağını proqnozlaşdırır. Proqnozlara əsasən, bu il Azərbaycanın ÜDM-i 45,5 milyard dollara çatacaq. Gələn il bu göstəricinin 47,9 milyard təşkil edəcəyi gözlənir.
Analitiklərin fikrincə, 2018-ci ildə Azərbaycan hökumətinin gəlirləri ÜDM-in 38 faizini və ya 17,3 milyard dollara yaxın, xərcləri isə 36,6 faizini (16,65 milyard dollar) təşkil edəcək. 2019-cu ildə gəlirlər ÜDM-in 39 faizini (18,68 milyard dollar), xərclər ÜDM-in 37,8 faizini (18,1 milyard dollar) təşkil edəcək.
Eyni zamanda, BVF-in proqnozlarına əsasən, 2018-ci ildə Azərbaycanın ixracatı 22,4, 2019-cu ildə 23,6 milyard dollara bərabər olacaq. Yaxın iki il ərzində Azərbaycanda cari əməliyyatların profisiti 2,6 milyard və 3,3 milyard dollar təşkil edəcək.
Ümumilikdə, Azərbaycan iqtisadiyyatı ilə bağlı BVF-nin səsləndirdiyi proqnozları ekspertlər necə dəyərləndirirlər?
Məsələyə münasibət bildirən iqtisad elmləri doktoru Müslüm İbrahimovun fikrincə, proqnozlar reallığa əsaslanır. O bunu bir sıra iqtisadi faktorlarla əlaqələndirdi: “Məsələ ondadır ki, çox az sayda ölkədə dövlət məqsədli olaraq iqtisadiyyata maliyyə dəstəyi göstərir. Onlardan biri də Azərbaycandır. Burda dövlət sifarişi ilə həyata keçirilən layihələrə qoyulan investisiyalar əsas götürülür. Bundan başqa, digər təhlillər aparılır. Digər tərəfdən, iqtisadiyyatın inkişafı ilə bağlı qəbul olunan proqramlar, islahatlar əsas götürülür. Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycanda institusional baxımdan da bir sıra addımlar atılıb. Məsələ ondadır ki, Azərbaycan həm energetika, həm də nəqliyyat resurslarını daha da zənginləşdirir. Neftin qiymətinin artması əldə olunan gəlirlərin qeyri-neft sektoruna yönəldilməsi baxımından münbit zəmin yaradıb. Dayanıqlı şəkildə bu sahəyə vəsait yönəldilir. Son üç ayın əmtəə strukturuna baxsaq görərik ki, idxalda istifadə olunan avadanlıqlara önəm verilib. Bu da istehsal olunan qeyri-neft məhsullarının emalına yönəldilən avadanlıqlardır. Bütün bunlar artıq qeyri-neft sektorunda istehsalın və ixracın artmasından xəbər verir. Başqa bir tərəfdən, Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin yaradılması və bununla bağlı görülən işlər kənd təsərrüfatında ixracın artacağından xəbər verir. Bütün bunları nəzərə alsaq deyə bilərik ki, Azərbaycanın qeyri-neft sektorunda ÜDM-in 2018-ci ildə 4 faizədək artacağı ilə bağlı proqnoz özünü doğruldacaq. Çünki bu, reallığa əsaslanır”.
Vidadi ORDAHALLI
