Aydın Hüseynov: “Bu da qeyri-neft məhsullarının ixracının artmasına öz müsbət təsirini göstərir”
Ölkə iqtisadiyyatında müsbət meyllər davam edir. Məsələ ondadır ki, 2016-cı ilin yanvarından ölkənin ixrac potensialının sürətləndirilməsi istiqamətində ciddi işlər görüldü. Prezident bir sıra müvafiq qərar və sərəncamlar verdi, hüquqi-normativ aktlar imzaladı. Hökumətə mühüm tapşırıqlar verildi, struktur islahatları aparıldı, islahatlara nəzarət mexanizmi təşkil edildi.
Bütün bunların nəticəsində ölkədə makroiqtisadi sabitliyin zəifləməsinin qarşısı alındı. Məhz ölkə iqtisadiyyatının xarici şoklardan və kənar amillərin təsirlərindən sığortalanması baxımından daxili iqtisadi təhlükəsizliyin təmin edilməsi istiqamətində görülən işlərin nəticəsində Mərkəzi Bankın rəsmi valyuta ehtiyatları həcmində azalma dayandı və bərpa başladı.
Aparılan islahatların, görülən işlərin nəticəsidir ki, 2018-ci ilin birinci rübündə Azərbaycan şirkətləri 356,4 milyon dollar məbləğində qeyri-neft məhsulları ixrac ediblər. Bu da ötən ilin analoji dövrünün göstəricilərindən 35 faiz çoxdur.
Hesabat dövrü ərzində ixrac olunan qeyri-neft sektoruna aid məhsullar arasında elektrik enerjisi birinci (33,9 milyon dollar), qızıl (30,9 milyon dollar) ikinci, polietilen (26,3 milyon dollar) üçüncü olub.
Məlumat üçün qeyd edək ki, hesabat dövründə elektrik enerjisinin ixracı 8,6 dəfə, meyvə-tərəvəzin ixracı 45,7 faiz, qara metallar və onlardan hazırlanan məmulatların ixracı 34,8 faiz, kimya sənayesi məhsullarının ixracı 29,5 faiz, pambıq ipliyinin ixracı 24,8 faiz, çayın ixracı 12,9 faiz, alüminium və ondan hazırlanan məmulatların ixracı 4 faiz artıb. 2018-ci ilin ilin yanvar-mart ayları ərzində Rusiyaya 98,7 milyon, Türkiyəyə 97,6 milyon, İsveçrəyə 33,8 milyon, Gürcüstana 31,8 milyon və Çinə 11,9 milyon ABŞ dolları dəyərində qeyri-neft sektoruna aid məhsul ixrac olunub.
Göründüyü kimi, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə qeyri-neft ixracında ciddi artım var. Ümumilikdə, bu nəyin göstəricisidir və ekspertlər bunu necə şərh edirlər?
Məsələyə münasibət bildirən millət vəkili Aydın Hüseynovun sözlərinə görə, Azərbaycanda qeyri-neft sektorunun inkişaf etdirilməsi ölkənin iqtisadi siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biridir: “Xüsusilə də ixracyönümlü, rəqabətqabiliyyətli məhsulların dünya bazarına çıxarılması başlıca məqsəddir. Ona görə də xüsusilə bu yöndə çox böyük addımlar atılıb, sistemli və kompleks xarakterli işlər görülüb. Görülən işlərin nəticəsidir ki, ümumilikdə, getdikcə Azərbaycanın ticarət dövriyyəsi daha da genişlənir və ölkə iqtisadiyyatında qeyri-neft sektorunun çəkisi artır. Bu da qeyri-neft məhsullarının ixracının artmasına öz müsbət təsirini göstərir. Nəzərə almaq lazımdır ki, qanunvericilik bazasında mühüm dəyişikliklər aparılıb, uğurlu iqtisadi islahatlar həyata keçirilib. Eyni zamanda, gömrük-vergi sistemində yumşaldıcı prosedurlar həyata keçirilib. Ən başlıcası isə sahibkarlara böyük dövlət qayğısı və dəstəyi göstərilir. Sadalanan amillərin nəticəsidir ki, dünya bazarına çıxardığımız məhsulların içərisində qeyri-neft məhsullarının həcmi artır. Bura həm kənd təsərrüfatı, həm də sənaye məhsulları daxildir. Bütövlükdə, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi istiqamətində atılan addımlar enerji sektorundan asılılığın minimuma endirilməsinə hesablanıb. Bunun nəticəsidir ki, bu gün Azərbaycan iqtisadiyyatı dünyada çoxşaxəli iqtisadiyyat kimi tanınır. Ümumdaxili məhsulun tərkibində qeyri-neft sektoru üstünlük təşkil edir. Sahibkarlığın inkişafı öz müsbət rolunu oynayır. Çünki qeyri-neft sektoru sahibkarlığın inkişafı hesabına əhəmiyyətli dərəcədə tərəqqi əldə edib. Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun xətti ilə sahibkarlara güzəştli kreditlər verilir. Kreditlərin böyük əksəriyyəti kənd təsərrüfatı məsələlərinə, qalan hissəsi isə sənaye müəssisələrinin yaradılmasına yönəldilir. Ənənəvi kənd təsərrüfatı sahələrinin inkişafına diqqət artırılır”.
Vidadi ORDAHALLI
