İlqar Hüseynli: “Hesab edirəm ki, qanun qüvvəyə minəndən sonra özünə hörmət edən hüquqi və fiziki şəxslər cəza sanksiyasına məruz qalmazlar”
Məlum olduğu kimi, bu ilin yanvar ayında “İşsizlikdən sığorta haqqında” Qanun qüvvəyə minib. Qanun dövlət orqanının və ya hüquqi şəxsin ləğv edilməsi və ya işçilərin sayı, yaxud ştatların ixtisar edilməsi nəticəsində əmək münasibətlərinə xitam verilmiş şəxslərə şamil edilir.
Bu arada o da məlum olub ki, Azərbaycanda işsizlikdən sığortanı və məcburi dövlət sosial sığorta haqlarını ödəməkdən yayınma cinayət məsuliyyəti yaradacaq. Belə ki, sözügedən məsələ ilə bağlı Cinayət Məcəlləsinə əlavələr təklif olunur. Layihəyə əsasən, 213-cü (Vergi ödəməkdən yayınma) maddəsinin adı dəyişdirilərək belə verilir: “Vergiləri, işsizlikdən sığorta və ya məcburi dövlət sosial sığorta haqlarını ödəməkdən yayınma”. Eyni ifadələr maddənin birinci bəndinə də daxil edilir və mövcud cəzalar buna da şamil edilir.
Qeyd edək ki, maddədə qeyd edilən bəndin məsuliyyəti belədir: cinayət nəticəsində vurulmuş ziyanın 2 mislindən 4 mislinədək miqdarda cərimə və ya 2 ilədək müddətə islah işləri və ya 3 ilədək müddətə müəyyən vəzifə tutma və ya müəyyən fəaliyyətlə məşğul olma hüququndan məhrum edilməklə və ya edilməməklə 3 ilədək müddətə azadlıqdan məhrumetmə ilə cəzalandırılır.
Layihə Milli Məclisin aprelin 24-də keçiriləcək iclasında müzakirəyə çıxarılacaq.
Görünən odur ki, müvafiq prosedurlardan sonra layihə təsdiq olunarsa, qanuni qüvvəyə minəcək. Bütövlükdə, sözügedən qanuna dəyişiklik edilməsinə və bunun əhəmiyyətinə ekspertlər necə yanaşırlar?
Məsələyə münasibət bildirən ekspert İlqar Hüseynli bununla bağlı qanunvericiliyin sərtləşdirilməsinə, prinsipcə, müsbət prizmadan yanaşdı: “İşəgötürən şəxslər tərəfindən artıq işsizlikdən sığorta məbləğinin ödənilməsi ilə bağlı qərar qəbul olunub. Nəzərə almaq lazımdır ki, bununla bağlı ödənilən məbləğ elə də böyük deyil. Hardasa 0,5 faiz civarında olan bir məbləğdən söhbət gedir. Belə olan halda, hesab edirəm ki, sözügedən sığorta növündən yayınma istər fiziki, istərsə də hüquqi şəxslər üçün məqbul deyil. Ona görə ki, bu onlar üçün elə də böyük məbləğ deyil. Məsələ ondadır ki, işsizlikdən sığorta əməkhaqqı alan şəxslərin məvacibindən tutulan məbləğdir. Dövlət sektorunda çalışanlar bununla bağlı ödənişləri edirlər. Eyni zamanda, məcburi dövlət sosial sığorta haqlarını da ödəyirlər. Burada yayınma faktoru əsasən özəl fəaliyyətlə məşğul olan sahələrdə özünü göstərir. Görürsən ki, bəzi özəl şirkətlər bundan yayınırlar. Halbuki, sözügedən məbləğ çox kiçikdir, amma qanunvericiliyin tələblərinin yumşaq olmasından sui-istifadə edirlər. Bu da, əlbəttə ki, yaxşı hal sayıla bilməz. Ona görə də hamı qanunun tələblərinə və ondan irəli gələn öhdəliklərə əməl etməlidir. Hesab edirəm ki, qanun qüvvəyə minəndən sonra özünə hörmət edən hüquqi və fiziki şəxslər cəza sanksiyasına məruz qalmazlar. Daha doğrusu, buna şərait yaratmazlar. Vacib olan odur ki, buna şərait yaratmasınlar. Əslində, sözügedən qanunun tətbiqi, müəyyən mənada, işsizlikdən əziyyət çəkən insanların sosial vəziyyətlərinin bu və ya digər dərəcədə yaxşılaşdırılması məqsədi daşıyır. Hər halda, tətbiq olunan inzibati cəzalar və bununla bağlı nəzərdə tutulan məsuliyyət insanlarda sözügedən kiçik məbləğin ödənilməsi ilə bağlı diskomfort yaratmayacaq. Yəni həmin kiçik məbləği ödəməkdən yayınmayacaqlar”.
Vidadi ORDAHALLI
