Samir Əliyev: "Manat qıtlığı yaşandığı üçün, banklar əllərində olan milli valyutanı daha çox öz müştərilərinin ehtiyacına yönəldir"
Azərbaycanda dövriyyədə olan nağd pul kütləsinin həcmi 2017-ci il mart ayının 1-nə 6 534,3 mln. manat təşkil edib. Dövriyyədə olan nağd pul kütləsinin həcmi ardıcıl olaraq 3 aylıq artımdan sonra son 2 ayda azalmağa başlayıb.
Belə ki, ötən ilin oktyabr ayında artım 96,9 mln. manat və ya 1,56 %, noyabrda 41,3 mln. manat və ya 0,66 %, dekabrda isə 628,6 mln. manat və ya 9,9 % olub. Yanvarda nağd pulun həcmi 419,8 mln. manat və ya 6,03 % azalıb. Fevral ayında isə azalma 6,7 mln. manat və ya 0,1 % təşkil edib. Ötən ilin analoji dövrü ilə müqayisədə nağd pulun həcmi 1 035,2 mln. manat və ya 18,82 % artıb.
Qeyd edək ki, dövriyyədə olan nağd pulların Azərbaycanda maksimal həddi 2014-cü ilin iyul ayında 11 144,4 mln. manat həcmində olub. Martın 1-nə açıqlanan göstərici tarixi maksimumdan 4 610,1 mln. manat və ya 41,37 % aşağıdır.
Nağd pul kütləsinin nə səbəbdən azalmasını öyrənmək məqsədilə iqtisadçı-ekspert Samir Əliyevə müraciət etdik. O, "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, nağd pul kütləsinin azalması sırf manatın məzənnəsinin sabitliyi ilə bağlıdır: "Son zamanlar dolların ucuzlaşması baş verir. Valyuta hərraclarında dollara tələbat azdır. Bunun da səbəbi məhz manat kütləsi ilə bağlıdır. Mərkəzi Bank pul kütləsini sıxmaqla valyuta bazarına manat yönlənməsini məhdudlaşdırır. Qısası, bu gün banklarda manat qıtlığı yaşanır. Manat qıtlığı yaşandığı üçün, banklar əllərində olan milli valyutanı dollar alqı-satqısına yönəltmir. Həmin vəsaiti daha çox öz müştərilərinin ehtiyacına yönəldir".
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, manat qıtlığı digər tərəfdən iqtisadi aktivliyi aşağı salır. Bəllidir ki, bu gün sahibkarlıq subyektləri kreditsiz qalıb: "Sahibkarın pulu olmasa, o inkişaf edə bilməz. Bu arzuolunan hal deyil. Zənnimcə, Mərkəzi Bank pul kütləsini artırmaq yollarını tapmalıdır. Bu gün ölkə iqtisadiyyatının pulla təminat səviyyəsi təxminən 15-16 faizdir. Bu çox aşağı göstəricidir. Mövcud pul kütləsini iki dəfə artırmağa ehtiyac var. Mərkəzi Bank bu artımı müxtəlif mexanizmlər vasitəsilə tətbiq etməlidir ki, valyuta bazarında dollara tələbat yaratmasın".
Günel CƏLİLOVA
