İlham Şaban: "Hətta ola bilər ki, neftin qiyməti həmin dövrlərdə 55 dollara qədər yüksəlsin"
Məlum olduğu kimi, OPEC-ə üzv ölkələr neft hasilatının azaldılması ilə bağlı nəhayət razılıq əldə edib. Razılığa əsasən, OPEC ölkələri hasilatı sutkalıq 1,2 mln. barrel azaldacaq. Bununla da sutkalıq neft hasilatı 32,5 mln. barrelə qədər enəcək.
Neft hasilatının azaldılmasına dair razılıq 2017-ci il yanvarın 1-dən qüvvəyə minəcək. Razılaşma altı ay müddətinə, bir ilə qədər uzadılması mümkünlüyü ilə imzalanıb. Hasilatın azaldılması 6 ay davam edəcək və buna xüsusi komitə nəzarət edəcək. Həmçinin, hasilatın azaldılması qeyri-OPEC ölkələrinə də şamil olunacaq, gündəlik 600 min barrel həcmində. Yeri gəlmişkən, onu da qeyd edək ki, bu, 2008-ci ildən bəri kartel üzrə ilk belə yekdil razılaşmadır.
OPEC-in növbəti iclası mayın 25-də, Avstriyanın paytaxtı Vyanada keçiriləcək. Bu barədə təşkilatın noyabrın 30-da keçirilən 171-ci iclasında qərar qəbul olunub.
Bu arada energetika naziri Natiq Əliyev əldə olunan razılaşmaya münasibət bildirib. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan dünya bazarında neftin qiymətinin sabitləşməsi üçün qəbul edilən istənilən qərarı dəstəkləyir. O, əldə olunan razılığı neft bazarında tarazlığın təmin edilməsi istiqamətində atılan mühüm addım kimi qiymətləndirib. Bununla yanaşı, energetika naziri hesab edir ki, neftin qiymətində sabitliyə və yüksəlişə yalnız OPEC ölkələrinin sutkalıq hasilatı 1,2 mln. barrel azaltmasını nəzərdə tutan qərar uzunmüddətli olacağı təqdirdə nail olmaq mümkündür.
O da məlumdur ki, dəfələrlə OPEC hansısa razılığa gəlib, amma bu razılaşma sona qədər davam etməyib. Belə razılaşma neftin qiymətinə təsir etməyib. Maraqlıdır, budəfəki razılaşmadan ekspertlərin gözləntiləri nədir? Məsələyə münasibət bildirən Neft Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri İlham Şabanın fikrincə, OPEC razılaşması birjalar üçün çox pozitiv bir siqnaldır: "OPEC razılaşmasından bir qədər vaxt keçməsindən sonra neftin qiyməti 52 dollar ətrafında dəyişir. Təxminən 5 dollara qədər artım var. Təbii ki, OPEC razılaşması birjalara çox pozitiv bir siqnaldır. 1,2 milyon barrel neft kvotalarının aşağı salınması həqiqətən bazar üçün çox müsbət bir haldır. Bu müsbət durum birjalarda bir neçə gün öz əksini tapacaq. Amma bu müsbət təsir uzun zamanı əhatə edə bilməyəcək. Çünki bu kvotalar 2017-ci il yanvar ayının 1-dən qüvvəyə minəcək. Cari məsələlər dekabr ayında öz əksini tapacaq. Amma ölkələr yanvar ayında bir-bir kvotalarını açıqlayanda, yenidən pozitivlik özünü göstərəcək. Bazarda neftin qiymətinin dayanıqlılığı əsas mövzulardan biri olacaq. 2017-ci ilin fevral ayında OPEC hesabatını açıqlayacaq. O zaman ölkələr vəd etdikləri kvotalara əməl etsə, neftin qiymətinin dayanıqlılığını müşahidə edəcəyik. Hətta ola bilər ki, neftin qiyməti həmin dövrlərdə 55 dollara qədər yüksəlsin. Əksinə, qeyd edilən kvotadan aşağı göstəricilər müşahidə edilsə, onda proses bazar iştirakçılarına çox neqativ təsir edəcək".
Vidadi ORDAHALLI
