Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu "İpək yolu"nun ayrılmaz hissəsidir. Bunu Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Çinin Hançjou şəhərində keçirilən "G20" Sammitində deyib. Türkiyə prezidenti qeyd edib ki, mühüm layihə olan Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolunun reallaşdırılması Qərblə Şərqi birləşdirəcək.
Ümumiyyətlə, ölkəmiz üçün də böyük əhəmiyyət daşıyan bu layihəyə dünya miqyasında böyük maraq müşahidə olunur. Elə bu fonda layihəyə qoşulmaq istəyən ölkələrin də sayı artır. Türkiyənin nəqliyyat, gəmiçilik və kommunikasiyalar naziri Əhməd Arslan bu fonda xatırladır ki, Azərbaycan, Türkiyə və Türkmənistan Londondan Pekinədək nəqliyyat dəhlizinin yaradılması məqsədilə Aşqabad bəyannaməsini imzalayıb. Onun sözlərinə görə, sənəd Türkmənistanda üç ölkənin nəqliyyat nazirliklərinin nümayəndələrinin iştirakı ilə imzalanıb: "Türkmənistanda mühüm görüşlərimiz oldu. Biz, həmçinin, Londondan Pekinə birbaşa və mütəmadi nəqliyyat dəhlizinin yaradılması üçün Türkiyə, Azərbaycan və Türkmənistanın nəqliyyat nazirlərinin birinci toplantısı zamanı bu sənədi rəsmiləşdirdik. Azərbaycan tərəfindən sənədi nəqliyyat nazirinin müavini Arif Əsgərov və Türkmənistanın avtomobil nəqliyyatı naziri Maksat Aydoqdıyev imzaladı".
Türkiyəli nazir, həmçinin, Bakı-Tiflis-Qars dəmiryolu layihəsi, Mərmərə və dəmiryolu xətti üzərində Yavuz Sultan Səlim körpüsü, üçüncü hava limanı kimi layihələrin beynəlxalq planlarla birlikdə beynəlxalq nəqliyyat hədəflərini bütövləşdirməyi planlaşdırdıqlarını vurğulayıb: "Türkmənistanda imzaladığımız "Aşqabad bəyannaməsi" bu hədəfimizə bizi bir addım yaxınlaşdırdı". Gələn ilin əvvəlində Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolunun tikintisinin başa çatması gözlənir ki, bu da öz növbəsində Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutunun (TBNM) inkişafına təkan verəcək. "Qazaxıstan dəmir yolları milli şirkəti" Səhmdar Cəmiyyətinin vitse-prezidenti Kanat Allısbayev bu mənada Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolunun daha böyük əhəmiyyətə malik olduğunu vurğulayır: "Biz TBNM-in infrastruktur tərkibini praktiki təmin edib, alternativ quru yolları və dəniz nəqliyyatları ilə yüksək rəqabət şəraitində marşrutun inkişafı və onun cəlbediciliyinin artırılması istiqamətində məsələlərin həllində diqqətimizi cəmləməliyik". O, Xəzər və Qara dənizdən istifadə etməklə multimodal nəqliyyat marşrutlarının səmərəliliyinin artırılması, TBNM-in inkişafı, islahatlar şəraitində işlərin təşkili, Aktau limanı və digərləri vasitəsilə yüklərin daşınmasının dünya üçün də mühüm əhəmiyyətə malik olduğunu vurğulayıb.
Xatırladaq ki, Azərbaycan, Qazaxıstan, Gürcüstan, Türkiyə, Çinin dəmir yolu təşkilatlarının birgə təşəbbüsü ilə Transxəzər Nəqliyyat Dəhlizi layihəsi reallaşdırılır. Layihə çərçivəsində tranzit və xarici ticarət yüklərinin cəlb edilməsi, həmçinin yükdaşıma həcminin artırılması məqsədilə rəqabətə davamlı vahid dəmir yolu tarifləri və hərəkətin təşkili yanaşmasının tətbiqi nəzərdə tutulur. Bu marşrutun işə düşməsi üzv ölkələrin ixracat və tranzit potensialının yüksəldilməsinə, Beynəlxalq Transxəzər Nəqliyyat Marşrutunun rəqabət gücünün artırılmasına təkan verəcək. Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu isə bu marşrut üzrə daha çox yüklərin daşınmasına gətirib çıxaracaq. Təbii ki, bütün bunlar yükdaşımalardan Azərbaycanın böyük gəlir sahibinə çevrilməsinə gətirib çıxaracaq.
Hazırda Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolunun Türkiyə və Gürcüstan ərazisində inşaat işləri davam edir. Məlumatlara görə, dəmir yolunun Türkiyə ərazisində tikintisi ilə bağlı işlərin 90 faizi başa çatıb. Türkiyənin nəqliyyat, gəmiçilik və kommunikasiyalar naziri Əhməd Arslan bildirib ki, Bakı- Tiflis-Qars dəmir yolunun tikintisi qrafik üzrə gedir və Qars çayı üzərində iki dəmir yolu körpüsü tikilir. Həmin körpülərin tikintisi ilə bağlı işlər başa çatmaq üzrədir. Nazir qeyd edib ki, hədəf bu ilin sonunda dizellə çalışan ilk lokomotivi yola salmaqdır. Gürcüstanda da işlər sürətlə gedir. Ümumiyyətlə, Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu bağlantısının layihəsinin reallaşması Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə hökumətlərinin diqqət mərkəzindədir. Bu, həmin ölkələrin, eyni zamanda həmin nəqliyyat dəhlizinin xidmətlərindən istifadə etmək marağında olan digər ölkələrin də sıx nəqliyyat əlaqələri qurmasına böyük imkanlar açacaq.
Tahir TAĞIYEV
