Zaur İbrahimli: "Dəhlizin Qərb marşrutu ilə Cənub-Şərqi Asiyadan Avropaya yüklərin daşınması 10-15 faiz ucuz başa gələcək"
"Şimal-Cənub" beynəlxalq nəqliyyat dəhlizi Xəzər bölgəsində Azərbaycanın mövqelərinin möhkəmləndirilməsi üçün yeni imkanlar açır"
Azərbaycanda beynəlxalq tranzit dəhlizlərinin inkişafı sahəsində görülən işlər artıq bəhrəsini verməkdədir. Ölkə ərazisində reallaşdırılan iri beynəlxalq layihə - "Şimal-Cənub" nəqliyyat dəhlizi ilə yüklərin daşınması prosesi gerçəkləşdirilir. Eyni zamanda, bu nəqliyyat marşrutunda Azərbaycan və İran dəmir yollarının birləşdirilməsi işləri davam edir. Hazırda Azərbaycanın Astara stansiyası ilə İranın Astara stansiyası arasında dəmir yolu, iki ölkə arasında sərhəddə dəmir yol körpüsünün tikintisi sürətlə davam edir.
Baxmayaraq ki, Azərbaycan və İran arasında dəmir yolu əlaqəsi hələ mövcud deyil, "ADY Express" şirkəti artıq qeyd edilən marşrutla yükdaşımalara start verib. Şirkətdən daxil olan məlumata görə, son müddət ərzində kampaniya sıxılmış maye qaz - butadieni İrandan Rusiyaya nəql edib. Nəql prosesi tank-konteynerlər vasitəsilə həyata keçirilib. Qeyd edək ki, artıq 60-dan çox belə tank-konteyner Azərbaycan ərazisindən keçməklə şimala göndərilib. Onu da vurğulayaq ki, həmin konteynerlər İrandan Azərbaycana yük avtomobilləri ilə daxil olaraq, sonradan Astara dəmir yolu stansiyasında platformalara yüklənərək Rusiyaya göndərilib. Həmin yüklər isə bundan əvvəl dəniz vasitəsilə İrandan Rusiyanın Həştərxan limanına nəql edilirdi. Lakin Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin verdiyi fərman və sonradan Nazirlər Kabinetinin bu fərmandan irəli gələn qaydaları təsdiq etməsi ölkəmizdən xaricə, həmçinin əks istiqamətdə Azərbaycan ərazisindən dəmir yolu ilə, sonrakı nəql edilməsi şərti ilə yükləri daşıyan xarici avtomobil nəqliyyatı vasitələri rüsum və yol vergisindən azad olunub və bu da, öz növbəsində, Azərbaycan ərazisindən yükdaşımaları ucuzlaşdırmaqla nəqliyyat dəhlizinə yüklərin cəlb olunması üçün əlverişli şərait yaradıb.
Qeyd edək ki, "Şimal-Cənub" beynəlxalq nəqliyyat dəhlizi vasitəsilə yüklər Hindistan-İran körfəzi-İran-Azərbaycan-Rusiya-Skandinaviya dövlətləri-Şimali Avropa marşrutu ilə 14 gün ərzində nəql edilir.
"Şimal-Cənub" beynəlxalq nəqliyyat dəhlizi vasitəsilə ölkəmiz üzərindən ilk yükdaşımanın həyata keçirilməsini necə dəyərləndirmək olar?
Ekspert Zaur İbrahimli qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, 11 illik fasilədən sonra Azərbaycanın tranzit ölkə statusunu möhkəmləndirəcək növbəti kontinental layihəyə start verilib və hazırda "Şimal-Cənub" beynəlxalq nəqliyyat dəhlizinin işə salınması üçün ilk praktik addımlar atılır: "Bu il aprelin 20-də Azərbaycanla İranın dəmir yollarını birləşdirməyə imkan verəcək Astara çayı üzərində dəmir yolu körpüsünün təməli qoyulub. 2016-cı ilin sonuna qədər Astara çayı üzərində dəmir yolu körpüsünün və Astara stansiyasından sərhədədək 8,3 km-lik yolun, İran tərəfində 1,7 km-lik xəttin və yükaşırma terminalının tikintisinin yekunlaşdırılması nəzərdə tutulur. Əslində 82 metrlik körpü və 8,3 km-lik yolun çəkilməsi qitələri birləşdirəcək "Şimal-Cənub" beynəlxalq nəqliyyat dəhlizinin işləməsi üçün atılan böyük addım kimi qiymətləndirilməlidir. Azərbaycan 8,3 km-lik bu yolun çəkilməsini, nə az, nə çox, düz 11 il gözləyib və nəhayət, Bakı növbəti dəfə qlobal əhəmiyyətə malik layihənin gerçəkləşməsində oynadığı önəmli rolu qeyd edə bilər. Bu marşrutla dəmir yol daşımaları Şərq marşrutu ilə müqayisəyəgəlməz dərəcədə üstünlüklərə malikdir.
Dəhlizin Qərb marşrutu ilə Cənub-Şərqi Asiyadan Avropaya yüklərin daşınması 10-15 faiz ucuz başa gələcək. Yüklərin Süveyş kanalı vasitəsilə daşınmasından 800 km daha az məsafə qət ediləcək. Eyni zamanda daşıma müddəti 20 gün azalacaq və yüklər daha etibarlı yolla mənzil başına çatdırılacaq. "Şimal-Cənub" beynəlxalq nəqliyyat dəhlizi həm də çox mühüm geosiyasi layihədir və Cənubi Qafqaz regionunda, Xəzər bölgəsində Azərbaycanın mövqelərinin möhkəmləndirilməsi üçün yeni imkanlar açır, Ermənistanın beynəlxalq nəqliyyat dəhlizləri ilə bağlı planlarının üstündən xətt çəkir. İrandan nəql olunan ilk yükün Azərbaycan vasitəsilə Rusiyaya daşınması layihənin uzunömürlü olacağına bir siqnaldır. Nəzərə almalıyıq ki, bu daşınma İranla Azərbaycan arasında dəmir yollarının birləşdirilmədiyi bir zamanda baş verir və rentabelli sayılırsa, layihə tam başa çatandan sonra bunun əhəmiyyətə daha da artacaq".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
