Avtomobil bazarında son vəziyyət istehsal ili köhnə sayılan maşınların qiymətində artım olduğunu göstərir. Amma istehsal ili yeni və nisbətən baha sayılan maşınların qiymətində tamam fərqli mənzərə müşahidə olunur. Bildirilir ki, avtomobil bazarında satışların kəskin azalması Bakıda bahalı brendləri satan avtomobil şirkətlərini də qiymətləri endirməyə məcbur edib.
Qiymət endirimi olan avtomobillər sırasında, nisbətən ucuz markalarla yanaşı, "Jaguar" və "Land Rover"lər də var. Bu avtomobillərin Azərbaycanda rəsmi idxalçısı "Crystal Motors" şirkətindən verilən məlumata görə, satışların dayanması ilə əlaqədar olaraq hələlik 2016-cı ilə aid modellər gətirilməyib. 2015-ci ilin avtomobilləri isə alıcılara xeyli ucuz təklif edilir. Avtomobillər dollar ekvivalentində manatla satılır.
Şirkətin satış mütəxəssisi Qurban Aşurov "fins" portalına bildirib ki, hazırda satışda olan"Land Rover"lərin qiyməti 20 min dollar aşağı düşüb. 2015-ci ilə aid "Land Rover"in iki modeli satılır. Tam təhcizatlı 2.0l Turbo mühərrikli "Range Rover Discovery Sport" əvvəl 70 min dollara təklif edilirdi. Hazırda isə eyni avtomobili 50 min dollara almaq olar. Avtomobilin nisbətən aşağı təhcizatlı versiyası isə 67 min dollardan 47 min dollara kimi ucuzlaşıb. Məşhur "Jaguar" modellərində də kəskin ucuzlaşma müşahidə edilir. Bu maşınlarda qiymət fərqi 18-30 min dollar təşkil edir. Məsələn, əvvəl 63 min dollara satılan 2.0l turbo mühərrikli "Jaguar XS"i indi 45 min dollara da almaq olar. Daha bahalı model olan "Jaguar XJ"nin qiyməti isə 130 min dollardan 100 min dollara düşüb. Satış mütəxəssisinin sözlərinə görə, avtomobillərin kəskin ucuzlaşmasına bir neçə amil təsir göstərib. Belə ki, satışların kəskin azalması rəsmi dilerləri qiymətləri endirməyə məcbur edir. Digər tərəfdən, avtomobil bazarında "Jaguar" və "Land Rover"in rəqibləri qiymətləri aşağı salır. Belə olan halda şirkət avtomobillərin qiymətlərinə yenidən baxmağa məcbur olur. Digər bahalı maşınlarla da bağlı eyni vəziyyət hökm sürür. Artıq alıcılar avtomobili alarkən indiyədək o qədər də ciddi nəzərə alınmayan məsələlərə - ehtiyat hissələrinin qiymətinə, yanacaq sərfiyyatına, hətta sığorta xərclərinə də diqqət edir. Satıcıların sözlərinə görə, manatın ucuzlaşmasından sonra avtomobil alıcıları qənaətə üstünlük verməyə başlayıblar. Buna görə də iri mühərrikli və bahalı avtomobillər daha çox ucuzlaşıb. Son illər Bakının imkanlı təbəqəsi arasında populyar olan və status nümayiş etdirən "Lexus", "Gelandewagen", "Maserati", "Bentley", "Porsche" və "Range Rover" kimi bahalı markaların qiymətlərinin enməsi də bununla izah olunur. Amma hazırda köhnə avtomobillər üzrə qiymətlərin müəyyən qədər bahalaşması hiss olunur. Bu da idxalın kəskin azalması, təklifə çıxarılan avtonəqliyyat vasitələrinin sayının azalması ilə bağlıdır. İdxalın məhdudlaşması və "Avro-4" standartının tətbiqi də qiymət artımına təsir göstərir. Həmçinin bazarda kreditləşməyə qoyulan məhdudiyyətlər ili qismən yeni və bahalı olan maşınların alqı-satqısını da məhdudlaşdırır. Buna görə də ucuz və ili köhnə olan nəqliyyat vasitələrinə tələbat artır. Nəticədə qiymət artımı özünü büruzə verir.
Bundan əlavə, indi şəxsi avtomobillərdən istifadədə azalmalar müşahidə olunur. Bu özünü magistral və şəhərdaxili yollarda da göstərir. Həmçinin yanacaq sərfiyyatının azalması müşahidə olunmaqdadır. Bütün bunlar avtonəqliyyat vasitələrindən istifadənin ümumilikdə azaldığını deməyə əsas verir. İnsanların gəlirləri azaldıqca, bu özünü ilk olaraq nəqliyyat vasitələrinin istismarında göstərir. Yəni insanların ilkin olaraq imtina etdiyi sahələrdən biri də məhz şəxsi minik avtomobilləridir. Əksəriyyət şəxsi avtomobillərdən istifadəni dayandırır, ya da onu satmağa üstünlük verir. Belə vəziyyət isə mütləq şəkildə maşın bazarına təsir edir. Digər məqam isə avtomobil parkında yerli istehsal maşınların sayının artmasıdır. Belə ki, Naxçıvan Avtomobil Zavodunun (NAZ) istehsalı olan avtomobillərdən istifadə edənlərin sayı çoxalır. Bu prosesin davamlı xarakter alması isə istisna olunmur.
Tahir TAĞIYEV
