"İlin sonuna qədər bu vəziyyət davam edəcək"
Məlum olduğu kimi, Azərbaycan Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası (MBNP) bu ilin mayında sağlam borclanma və məsuliyyətli kreditləşməyə dair qərar qəbul edib. Qərarda xarici və milli valyutada istehlak kreditlərinin verilməsi şərtləri və onlara dair yeni prudensial çərçivə öz əksini tapıb. Bununla xarici valyutada gəlirlərlə və bankda əmanətlərlə təmin olunmamış xarici valyutada olan istehlak kreditlərinin verilməsinin dayandırılmasına dair 4 aprel 2016-cı il tarixli qərar qüvvədə qalıb. Bundan əlavə, daşınmaz əmlakın əldə edilməsi üçün xarici valyutada kreditlərin verilməsinə qadağa qoyulub.
Eyni zamanda, qərar valyutada borcalanların borc yükünün yüngülləşdirilməsi məqsədilə xarici valyutada mövcud kreditlərin sağlam kreditləşmə şərtləri ilə restrukturizasiyasını mümkün edir. Bununla yanaşı, milli valyutada istehlak kreditlərinin verilməsi borcalanların borc yükünün izafi artmasının məhdudlaşdırılması əsasında aparılacaq. Bu məqsədlə borcalanların gəlirlərinin həcmindən asılı olaraq borc yükünün gəlirə nisbəti və kredit məbləğinin təminata nisbəti əmsallarının daxil edilməsi nəzərdə tutulur.
O vaxtdan təxminən 4 ay keçib. Yəni ötən 4 ayda xarici valyuta ilə ehtiyacı olanlara ipoteka krediti verilməyib. Maraqlıdır, bu müddət ərzində xarici valyuta ilə ipoteka kreditinin verilməməsinin hansı müsbət və mənfi tərəfləri özünü göstərib? Məsələyə münasibət bildirən əmlak məsələləri üzrə ekspert Nüsrət İbrahimovun sözlərinə görə, bu qərar əmlak bazarına mənfi təsir göstərib: "Artıq neçə vaxtdır ümumiyyətlə yaşayış sahələrinin alınması üçün ipoteka krediti verilmir. Yəni müvəqqəti olaraq bu proses dayanıb. Bu da İpoteka Fondunun yenidən təşkil olunması ilə bağlıdır. O səbəbdən bu gün də fəaliyyət göstərmir. Ancaq hazırlıq işləri gedir. Yəqin ki, gələn ilin əvvəlində ipoteka kreditinin verilməsi bərpa olunacaq. Bütün hallarda, sözügedən qərar yaşayış-mənzil bazarına mənfi təsir göstərib. Çünki alqı-satqının bir hissəsi məhz ipoteka kreditləri ilə həyata keçirilirdi. Daha sonra onun dalğavari effekti böyük olurdu. Yəni evsatan şəxs həmin pulla gedib başqa mənzil alırdı. Beləcə, bazar canlanırdı. Ancaq indi bazar aktivliyin ən aşağı səviyyəsindədir. İlin sonuna qədər bu vəziyyət davam edəcək".
Vidadi ORDAHALLI
