Qaradağda azad iqtisadi zona bir ildən sonra fəaliyyətə başlayacaq

Tarix: 25.08.2016 / 01:31
Bölmə: İqtisadiyyat

Qeyri-neft sektorunun inkişaf etdirilməsi istiqamətində atılan çoxsaylı addımlardan biri də azad iqtisadi zonaların yaradılmasıdır. Son dövrlərdə bu məsələ xüsusi diqqət mərkəzindədir və yaxın tezlikdə ölkədə belə zonaların fəaliyyətə başlaması gözlənir. Xatırladaq ki, prezident İlham Əliyev hələ ötən il Qaradağ rayonunun Ələt qəsəbəsində, yeni Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanının ərazisi də daxil olmaqla, azad ticarət zonası tipli xüsusi iqtisadi zonanın yaradılması ilə bağlı tədbirlər haqqında sərəncam imzalayıb.

Ekspertlər hesab edir ki, azad iqtisadi zonalar investisiyaların cəlb olunması və yeni iş yerlərinin açılması baxımından çox vacibdir. Bu səbəbdən prosesin sürətləndirilməsi zəruri sayılır.

Millət vəkili Vahid Əhmədov da azad iqtisadi zonaların yaradılmasını vacib sayır: "Ölkəmizdə 10 ilə yaxındır ki, "Azad iqtisadi zonalar haqqında" qanun qəbul edilib. Hazırda dövlət başçısının sərəncamı ilə ölkəmizdə Bakı şəhəri Qaradağ rayonunun Ələt qəsəbəsində yeni Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanının ərazisi də daxil olmaqla azad ticarət zonası tipli ilk xüsusi iqtisadi zonanın yaradılması üzərində işlər gedir. Hesab edirəm ki, bu zona 1 ilə fəaliyyətə başlayacaq". Onun sözlərinə görə, bu zonalar sahibkarlığın inkişafına təkan vermək üçün əsas obyektlərdən biridir. Azad iqtisadi zonaların əhəmiyyətindən danışan millət vəkili deyib ki, sözügedən zonaların yaradılması ölkə iqtisadiyyatında mühüm faktor sayıla bilər: "Xüsusi iqtisadi zonalar qanunauyğun olaraq yaradılır, orada bütün kommunikasiya xətləri çəkildikdən sonra sahibkarların istifadəsinə verilir. Bundan başqa, həmin zonalarda vergi, gömrük və digər güzəştlər nəzərdə tutulub ki, bu da onları daha da cəlbedici edir. Belə olan halda, sahibkarlar qısa müddətdə gəlir əldə edərək dövlət büdcəsinə vergi ödəyirlər". Bütövlükdə Çin, İran iqtisadiyyatının təxminən 40 faizini xüsusi iqtisadi zonaların təşkil etdiyini deyən V. Əhmədov ölkəmizdə də bu cür zonaların yaradılması üçün böyük imkanlar olduğunu dilə gətirib: "Azərbaycanda dəmir yolu, dəniz və digər potensial olduğu üçün Quba-Xaçmaz, Lənkəran-Astara, eləcə də Qaradağda xüsusi iqtisadi zonaların yaradılmasının çox böyük əhəmiyyəti olardı".

Digər ekspertlər də hesab edir ki, yeni yaradılacaq iqtisadi zona daha çox nəqliyyat, logistika zonasının formalaşmasına xidmət edir. Eləcə də, investisiyaların cəlb olunması burada əsas hədəf olaraq nəzərdə tutulub. Belə bir iqtisadi zonanın yaradılmasının üstünlüyü ondan ibarətdir ki, Azərbaycan tranzit ölkə olaraq öz imkanlarını genişləndirə biləcək və ölkə ərazisinə daha çox yükdaşımalara nail olacaq. Son dövrlər Azərbaycan ərazisində malların Avropadan və Türkiyədən Asiyaya aparılmasına olan marağın artması nəzərə alınaraq, yeni iqtisadi zonanın yaradılması Azərbaycanın imkanlarını genişləndirəcək. Nəzərə alaq ki, "Şimal-Cənub" dəhlizinin reallaşması yaxın tezlikdə başa çatacaq, onda Ələt qəsəbəsində yeni Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanının ərazisi daxil olmaqla yaradılan azad ticarət zonası Azərbaycana daha böyük dividendlər gətirəcək. "Şimal-Cənub" Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizinin tikintisinin reallaşdırılması istiqamətində mühüm addımların atılması isə Azərbaycanın tranzit potensialının artırılmasında, ölkələrimiz arasında əlaqələrin daha da genişləndirilməsində mühüm rol oynayacaq. Proqnozlar göstərir ki, tam gücü ilə fəaliyyət göstərəcəyi təqdirdə, "Şimal-Cənub" Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi Avropa ölkələrinin, Rusiyanın, Mərkəzi Asiya və Qafqaz regionlarının Fars körfəzi və Hindistana çıxışına, Xəzəryanı ölkələrin Qara dəniz limanları ilə ticarət əlaqələrinin intensivləşdirilməsinə şərait yaradacaq. Bu fonda Azərbaycandakı azad iqtisadi zona isə bura daha çox investorun axın etməsinə gətirib çıxaracaq. Belə zonalar digər sektorlarda aktivliyin artmasına münbit şərait yaratmış olacaq. İlk növbədə ona görə ki, investisiyalar həyata keçirildikdən sonra yerli xammala ehtiyac yaranacaq. Bundan başqa, yeni iqtisadi zona imkan verəcək ki, iqtisadçı kadrların işlə təmin olunması həyata keçirilsin. Azad iqtisadi zonalar, həmçinin, ehtiyatda olan məhsulların bir qisminin daxili bazara çıxarılmasına geniş imkan yaradacaq. Bu da, sözsüz ki, idxaldan asılılığın aradan qaldırılması və yerli məhsulun bazara çıxarılması baxımından çox vacibdir. Sözügedən zona ümumilikdə Azərbaycan iqtisadiyyatının inkişafına böyük müsbət təsir göstərəcək.

Perspektivdə isə belə zonaların regionlarda yaradılması gözlənir. İnfrastruktur və mövcud şərait imkan verir ki, Azərbaycanda belə iqtisadi zonaların regionlarda yaradılması daha geniş vüsət alsın.