Deputat idxal benzinin ucuzlaşa biləcəyini iddia edir

Tarix: 19.08.2016 / 02:59
Bölmə: İqtisadiyyat

Məlumat verildiyi kimi, Nazirlər Kabineti "Azərbaycan Respublikasının ərazisinə gətirilən aksiz vergisinə cəlb olunan malların aksiz dərəcələrinin təsdiq edilməsi haqqında" 19 yanvar 2001-ci il tarixli qərarına dəyişiklik edib. Dəyişikliyə əsasən, aviasiya benzini istisna olmaqla, mühərrik benzininin hər 1 tonu üçün aksiz vergisi 200 manatdan 1 manata endirilib. Bu qərar avqustun 16-dan etibarən 60 gün müddətində qüvvədədir.

Ekspertlər isə hesab edir ki, baş verənlər fonunda idxal benzini ucuzlaşmalıdır. Bunu həm Nazirlər Kabinetinin qərarı, həm də dünya bazarlarında neftin qiymətinin ucuz olması şərtləndirir. Ekspertlər bildirir ki, yaxın aylarda neftin qiyməti 50-55 dollar arasında oynayacaq. Neftin qiymətinin ucuzlaşması isə idxal benzininin qiymətinin aşağı salınmasını zəruri edir. Çünki dünya bazarında neftin qiyməti düşübsə, benzinin qiymətində də müəyyən dəyişikliklər olmalıdır. Təbii ki, söhbət idxal olunan benzindən gedir.

Xatırladaq ki, Nazirlər Kabinetinin 31 mart 2014-cü il tarixli qərarına əsasən, idxal olunan "Avro-5" ekoloji normalarının tələblərinə uyğun oktan ədədi 95 və daha yüksək olan avtomobil benzinləri dövlət tərəfindən tənzimlənən malların siyahısına aid edilməyib. Başqa sözlə, Azərbaycanda yanacaqdoldurma məntəqələrində satılan "Premium Euro-95" benzini ölkəyə xaricdən idxal edilir və idxal edilən benzinin qiyməti dövlət tərəfindən tənzimlənmir. Ölkədə ən böyük yanacaqdoldurma məntəqələri şəbəkəsinə sahib olan Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti, "Azpetrol" və "LUKoil Azərbaycan" isə hələlik bu markadan olan benzinin qiymətini ucuzlaşdırmır. Amma Nazirlər Kabinetinin son qərarından sonra bu istiqamətdə müvafiq addımların atılması artıq zəruri sayılır.

Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü, millət vəkili Vahid Əhmədov da vurğulayır ki, Azərbaycanda satılan benzinin qiymətində müəyyən dəyişikliklər olmalıdır. Onun sözlərinə görə, xaricdən idxal olunan aksiz vergisinə cəlb olunan malların dəyərinin enməsi qiymətlərə təsirsiz ötüşməyəcək: "Burada əsas rolu Tarif Şurası oynayır. Çünki tənzimlənən qiymətlərə sözügedən qurum baxır. Aksiz vergisi 200 manatdan 1 manata endirilibsə, mallar qiymət siyasətinə əsasən tənzimlənəcək". İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzinin rəhbəri Vüqar Bayramov da məsələ ilə bağlı sosial şəbəkələrdə paylaşılan şərhində bildirib ki, "Aİ 92" markalı benzinin qiyməti Tarif Şurası tərəfindən tənzimləndiyi üçün bu qiymətə bazarın təsir imkanları məhduddur: "Qərarla 95-dən az oktan ədədi ilə mühərrik benzinlərinə vergi və gömrük rüsumu güzəştləri tətbiq edilib. Bu isə o deməkdir ki, yalnız daha az oktanlı benzinlərin idxal xərci azalacaq. Deməli, ölkəyə daha aşağı xərclə "Aİ 92" markalı və ya oxşar benzin gətiriləcək. İkincisi, "Aİ 92" markalı benzinin qiyməti Tarif Şurası tərəfindən tənzimləndiyi üçün bu qiymətə bazarın təsir imkanları məhduddur.

Bununla yanaşı, bu güzəştlərdən sonra ölkəyə idxal edilən "Aİ 92" və ya oxşar markalı benzinin xərcində kəskin azalma olarsa, o zaman şura tərəfindən qiymətlərə baxılıb benzinin qiymətinin aşağı salınması müzakirə edilə bilər. Dəyişikliyə əsasən, 92 oktanlı benzin üçün gömrük rüsumu 15%-dən 0%-ə endirildiyini də nəzərə alsaq, bu zaman xərc müşahidələrinə ehtiyac yaranacaq". O əlavə edib ki, bu qərar yerli benzin istehsalı həyata keçirən Heydər Əliyev adına Bakı Neft Emalı Zavodunda təmir-yenidənqurma işlərinin aparılması ilə bağlıdır: "Amma bu halda, güzəşt müddətinin uzadılması da əsas şərtdir. Aydındır ki, 2 aylıq güzəşt müddəti xərclərin monitorinqi və eləcə də qiymətin dəyişməsi üçün kifayət deyil. İdxal edilən benzinin daxili istehlak qiymətinin aşağı salınması üçün həm güzəşt dairəsinin genişləndirilməsinə, həm də güzəşt müddətinin ən azı 1 illik dövrü əhatə etməsinə ehtiyac var. Üçüncüsü, güzəştlərin çox qısa müddəti, yalnız 2 ayı əhatə etməsi də diqqəti cəlb edəndir. Güman olunur ki, bu qərar yerli benzin istehsalı həyata keçirən Heydər Əliyev adına Bakı Neft Emalı Zavodunda təmir-yenidənqurma işlərinin aparılması ilə bağlıdır.

Belə ki, yerli istehsalın azalmasının tələbə təsir etməməsi üçün növbəti 2 ayda idxalda güzəştlər tətbiq ediləcək. Bu zaman istehlakçılara yalnız yerli deyil, eyni zamanda oxşar markalı xarici benzin də təklif ediləcək. Belə görsənir, 2 ay müddətinin seçilməsi də onunla bağlıdır ki, həmin müddətdə istehsalın əvvəlki səviyyəyə qayıtması proqnozlaşdırılır. Bundan sonra bu idxalla bağlı güzəştlər ləğv ediləcək".