Problemli kreditlər son həddə... Mərkəzi Bank silkələndi...

Tarix: 10.08.2016 / 02:15
Bölmə: İqtisadiyyat

Əkrəm Həsənov: "Problemli kreditlərin həcminin artmasının qarşısını almaq üçün banklar öz gəlirlərindən imtina etməlidir"

"Problemli kreditlərin artması bankların çökməsi, bağlanması, öz müştəriləri qarşısında öhdəliklərini idarə edə bilməməsi deməkdir"

Azərbaycanda ödəniş vaxtı keçmiş kreditlərin ümumi həcmi 2016-cı il iyulun 1-nə 1 539,8 mln. manat təşkil edib. Bu, nominal həcmin yeni tarixi rekorda çatması deməkdir. Sonuncu rekord isə iyunun 1-də qeydə alınıb. İyunun 1-nə olan analoji göstərici ilə müqayisədə problemli kreditlərin həcmi 25,6 mln. manat və ya 1,69 %, 2016-cı ilin əvvəli ilə müqayisədə isə 31,3 mln. manat və ya 2,07 % artıb.

Vaxtı keçmiş kreditlərin məcmu kreditlərdə xüsusi çəkisi 8,35 % təşkil edib və aylıq müqayisədə 0,03 faiz bəndi, yarımillik müqayisədə isə 1,41 faiz bəndi artıb. Problemli kreditlərin həcminin günü-gündən artması gözlənilən olsa da, bu heç də yaxşı əlamət sayılmır. Bankdan götürdüyü kreditləri qaytara bilməyənlər zamin kimi qoyduqları daşınmaz əmlakdan keçməli olur.

Problemli kreditlərin həcminin artması tək kredit götürənlərə deyil, eyni zamanla banka mənfi təsir göstərir. Kredit götürən şəxs aylıq ödənişini vaxtında ödəyə bilmədiyi üçün həmin məbləğin üzərinə əlavə faiz gəlir və ödənilən məbləğin həcmi artır.

Bank sahəsi üzrə mütəxəssis Əkrəm Həsənov problemli kreditlərin artmasının gözlənilən olduğunu və bunun əvvəlcədən proqnozlaşdırıldığını bildirdi: "Həmçinin dəfələrlə onu da vurğulamışıq ki, əslində bu statistik göstəricilər xeyli azaldılmış rəqəmlərdir. Beynəlxalq reytinq agentlikləri də öz hesabatlarında göstərir ki, əslində, Azərbaycanda problemli kreditlərin həcmi bir neçə dəfə çoxdur. Mərkəzi Bankın açıqladığı bu rəqəmlər isə bankların rəsmi etiraf etdikləridir. Vəziyyət artıq o həddədir ki, problemli kreditləri gizlədə bilmirlər və bu rəqəmlər aybaay artır".

Ekspertin fikrincə, problemli kreditlər daha çox biznes kreditlərində özünü göstərir: "Burada əhaliyə verilən kreditlərin payı nisbətən azdır. Sahibkarlara verilən kreditlərdəki problemlər get-gedə artır. Son vaxtlar ölkədə iqtisadi vəziyyət pisləşdiyi, bizneslər bağlandığı, qiymətlər artdığı üçün sahibkarların ödəmə qabiliyyəti yoxdur. Xüsusilə də xarici valyutada, dollarla olan kreditlər üzrə vəziyyət daha pisdir. Hamıda müəyyən gözləntilər var idi ki, hökumət müəyyən addımlar atacaq, güzəştlər ediləcək, amma indi hamı görür ki, heç bir kömək yoxdur. Əksinə, dolların məzənnəsi get-gedə artır. Belə olan halda, indiyədək kimsə nəsə ödəyirdisə, indi daha çətin vəziyyət yaranacaq. Hətta bir çoxları ümumiyyətlə ödəniş etməkdən imtina edir. Ona görə də bu problem artan xətlə davam edəcək. Çünki bankların özü də dollar kreditləri ilə bağlı ciddi, real güzəştə getmir".

Ə.Həsənovun sözlərinə görə, problemli kreditlərin həcminin artması banklar üçün təhlükədir. Çünki bankların vəsaiti problemli kreditlər hesabına azalır: "Bəllidir ki, banklar da krediti öz vəsaiti hesabına deyil, əmanətçilərin pulları ilə verir. Belə olan halda, bank kreditləri yığa bilmirsə, əmanətləri də qaytara bilməyəcək. İl ərzində 10 bank bağlanıb. Bağlanmanın da səbəbi odur ki, problemli kreditlər o həddə çatıb ki, onlar artıq öz borclarını ödəyə bilmir. O cümlədən, əmanətləri də qaytara bilmirlər. Digər banklar üçün də bu təhlükə get-gedə artmaqdadır. Yəni eyni səbəbdən ya bağlanacaqlar, ya da dövlətin idarəçiliyinə keçəcəklər. Problemli kreditlərin artması bankların çökməsi, bağlanması, öz müştəriləri qarşısında öhdəliklərini idarə edə bilməməsi deməkdir".

Həmsöhbətimiz hesab edir ki, yeganə çıxış yolu bankların öz gəlirlərindən imtina etməsidir: "Banklar borcalanlara, xüsusən də xarici valyutada kreditlər üzrə ciddi güzəştlərə getməlidir ki, o vəsaitlər qismən də olsa qaytarılsın. Bunun üçün isə bank sahibləri banka əlavə vəsaitlər qoymalıdır. Yəni illərlə qazandıqlarının heç olmasa bir hissəsini banka qaytarsınlar. Bunu isə etmirlər, ona görə də bank sisteminin vəziyyəti günü-gündən pisləşir".

Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

Tarix: 06.07.2026 / 15:08

Ermənistan Rusiya qazını Avropa qiymətinə alacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 14:06

Rusiya dronla Ukraynada SOCAR-ın yanacaqdoldurma məntəqəsini vurdu...

Tarix: 05.07.2026 / 19:40

"Yeni dəmir yolu Türkiyə, Ermənistan və Azərbaycan arasında nəqliyyat əlaqələrini gücləndirəcək" - Uraloğlu

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 02.07.2026 / 20:10

Dövlət qurumlarının portal və mobil tətbiqləri birləşdirilir - Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Şura böyük islahatlar mesajını verdi...

Tarix: 02.07.2026 / 15:16

Xırdalan Xəstəxanasına qarşı kəskin iddia - orqan köçürülmüş xəstələr ölüm təhlükəsində?...

Tarix: 25.06.2026 / 20:33

Əmək pensiyası yaşına görə qonşular bizi bir neçə il qabaqlayır...

Rəqəmsal İnkişaf Şurası ilə süni zəka və kibertəhlükəsizliyin yüksəliş yoluna çıxdıq...