QHT-lər­dən göz­lə­di­yi­miz la­yi­hə tə­şəb­büs­lə­ri...

Bil­di­yi­miz ki­mi, Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Pre­zi­den­ti ya­nın­da Qey­ri-Hö­ku­mət Təş­ki­lat­la­rı­na Döv­lət Dəs­tə­yi Şu­ra­sı ap­re­lin 11-də 2017-ci il­də 2-ci qrant mü­sa­bi­qə­si­nin möv­zu, qay­da və şərt­lə­ri­ni elan edib. Şu­ra hər za­man QHT-lə­rin cə­miy­yə­tin in­ki­şa­fı üçün xü­su­si əhə­miy­yət kəsb edən, ic­ti­mai ak­tu­al­lıq də­rə­cə­si yük­sək olan al­ter­na­tiv ide­ya­la­rı­na,  in­no­va­tiv tə­şəb­büs­lə­ri­nə söy­kə­nən la­yi­hə­lə­ri­ni ma­liy­yə­ləş­dir­mə­yə üs­tün­lük ve­rib.

Bu­də­fə­ki mü­sa­bi­qə də yu­xa­rı­da qeyd olu­nan me­yar­lar­dan nə­in­ki is­tis­na de­yil, ək­si­nə, xü­su­si­lə spe­si­fik sə­ciy­yə da­şı­yır. Şu­ra­nın bu­də­fə­ki mü­sa­bi­qə­si Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın qey­ri-hö­ku­mət təş­ki­lat­la­rı­na döv­lət dəs­tə­yi kon­sep­si­ya­sı­na uy­ğun ola­raq 14 möv­zu­nu əha­tə edir. 2017-ci il­də 2-ci qrant mü­sa­bi­qə­si ana­lo­ji mü­sa­bi­qə­lər­dən möv­zu­la­rın hə­də­fə is­ti­qa­mət­lən­mə­si ba­xı­mın­dan da­ha da kon­kret­li­yi ilə se­çi­lir.

Mü­sa­bi­qə möv­zu­la­rı­nın Şu­ra­nın elek­tron re­surs­la­rın­da yer­ləş­di­ril­mə­si­nə və so­si­al şə­bə­kə­lər­də xey­li pay­la­şıl­ma­sı­na bax­ma­ya­raq, on­la­rın hər bi­ri haq­qın­da ay­rı­lıq­da ət­raf­lı iza­hat ve­ril­mə­si­nin fay­da­lı ol­du­ğu­nu dü­şü­nü­rük. İlk ola­raq bu­nu qeyd edim ki, Şu­ra möv­zu­ya da­ha in­no­va­tiv ya­na­şan, öl­çü­lə bi­lən nə­ti­cə­nin əl­də olun­ma­sı­na in­deks­lə­nən QHT la­yi­hə­lə­ri­nə üs­tün­lük ve­rə­cək.

Mü­sa­bi­qə­nin ilk möv­zu­su

"Er­mə­nis­tan tə­rə­fin­dən Azər­bay­ca­nın iş­ğal olun­muş əra­zi­lə­rin­də qa­nun­suz məs­kun­laş­ma, tə­bii sər­vət­lə­rin qa­nun­suz is­tis­ma­rı, qa­nun­suz iq­ti­sa­di fəa­liy­yət, ta­ri­xi abi­də­lə­rin da­ğı­dıl­ma­sı və öz­gə­nin­ki­ləş­di­ril­mə­si, yer ad­la­rı­nın qa­nun­suz də­yiş­di­ril­mə­si, ət­raf mü­hi­tə vu­ru­lan zi­yan ba­rə­də bey­nəl­xalq ic­ti­ma­iy­yə­tin mə­lu­mat­lan­dı­rıl­ma­sı" ad­la­nır.

Mə­lum ol­du­ğu ki­mi, Er­mə­nis­ta­nın da 1993-cü il­də qo­şul­du­ğu 12 av­qust 1949-cu il ta­rix­li Mül­ki Əha­li­nin Mü­ha­ri­bə Za­ma­nı Mü­da­fiə­si­nə aid Dör­dün­cü Ce­nev­rə Kon­ven­si­ya­sı və ona əla­və Pro­to­kol­lar iş­ğal al­tın­da­kı əra­zi­lər­də məs­kun­laş­dır­ma­nı qa­da­ğan edir. An­caq tə­əs­süf­lər ol­sun ki, Er­mə­nis­tan-Azər­bay­can, Dağ­lıq Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­si­nin baş­la­dı­ğı ilk dövr­lər­dən bəd­nam qon­şu­muz zəbt et­di­yi tor­paq­la­rı­mız­da qa­nun­suz ola­raq məs­kun­laş­dır­ma si­ya­sə­ti hə­ya­ta ke­çi­rir. İş­ğal olun­muş əra­zi­lə­ri­miz­də qa­nun­suz məs­kun­laş­ma fakt­la­rı ilə bağ­lı in­di­yə­dək müx­tə­lif bey­nəl­xalq təş­ki­lat­la­rın və me­dia qu­rum­la­rı­nın he­sa­bat­la­rı möv­cud­dur. BBC-nin əmək­da­şı Re­da El Ma­vi­nin 2015-ci il­də Er­mə­nis­ta­nın iş­ğa­lı al­tın­da olan Azər­bay­can əra­zi­lə­rin­dən ha­zır­la­dı­ğı re­por­taj­da Su­ri­ya­da­kı və­tən­daş mü­ha­ri­bə­sin­dən qa­ça­raq Er­mə­nis­ta­na gə­lən 15 min­dən ar­tıq er­mə­ni­nin Er­mə­nis­ta­nın şə­hər­lə­rin­də, ha­be­lə iş­ğal al­tın­da olan Azər­bay­can tor­paq­la­rın­da yer­ləş­di­ril­di­yi bil­di­ri­lir. Di­gər bir mə­lu­ma­ta gö­rə isə, Er­mə­nis­ta­nın ci­na­yət­kar rəh­bər­li­yi Su­ri­ya­dan qaç­qın dü­şən 2700 nə­fər­dən çox şəx­si iş­ğal al­tın­da sax­la­dı­ğı Qa­ra­bağ əra­zi­lə­rin­də məs­kun­laş­dı­rıb. QHT-lər tə­rə­fin­dən araş­dır­ma­lar apa­rı­la­raq bu tip­li fakt­la­rın da­ha çox və əsas­lı şə­kil­də aş­ka­ra çı­xa­rıl­ma­sı, he­sa­bat­la­rın ha­zır­lan­ma­sı, me­dia va­si­tə­si­lə və top­lan­tı­lar ke­çi­rə­rək bey­nəl­xalq aləm­də yay­maq­la Er­mə­nis­ta­nın if­şa olun­ma­sı üçün is­ti­fa­də olun­ma­sı la­zım­dır.

Bu möv­zu üz­rə di­gər mü­hüm is­ti­qa­mət isə hə­lə so­vet ha­ki­miy­yə­ti il­lə­rin­dən Er­mə­nis­ta­nın əra­zi­sin­də­ki türk mən­şə­li to­po­ni­mi­ka­nın er­mə­ni ad­la­rı ilə əvəz­lən­mə­si üçün hə­ya­ta ke­çir­di­yi fəa­liy­yət­lə bağ­lı­dır. Er­mə­nis­tan­da daş­nak­la­rın ha­ki­miy­yə­ti döv­rün­dən 1935-ci ilə­dək 195 ya­şa­yış mən­tə­qə­si­nin ad­la­rı də­yiş­di­ri­lə­rək er­mə­ni­ləş­di­ri­lib. 1935-ci il­dən 1988-ci ilə­dək isə Er­mə­nis­tan əra­zi­sin­də 521 türk­mən­şə­li ya­şa­yış mən­tə­qə­si­nin adı də­yiş­di­ri­lib. Tək­cə 1935-1988-ci il­lər­də 2500-dən çox ta­ri­xi yer adı Er­mə­nis­tan tə­rə­fin­dən də­yi­şik­li­yə mə­ruz qa­lıb. Mə­lu­ma­ta gö­rə, Er­mə­nis­tan türk mən­şə­li ad­lar da­şı­yan ya­şa­yış mən­tə­qə­lə­ri­nin ad­la­rı­nın də­yiş­di­ril­mə­si pro­se­si­ni 2008-ci il­də ba­şa çat­dı­rıb. Azər­bay­can ta­ri­xi­nin və mə­də­niy­yə­ti­nin va­cib gös­tə­ri­ci­lə­rin­dən olan to­po­nim­lə­rin də­yiş­di­ri­lə­rək sax­ta er­mə­ni ad­la­rı ilə edil­mə­si fakt­la­rı ilə bağ­lı QHT-lər araş­dır­ma­lar apar­ma­lı və möv­zu­nun adın­da da qeyd olun­du­ğu ki­mi, bey­nəl­xalq ic­ti­ma­iy­yət prob­lem haq­qın­da in­no­va­tiv ya­naş­ma­lar­la mə­lu­mat­lan­dı­rıl­ma­lı­dır. Bu­nun üçün QHT-lər adı­çə­ki­lən möv­zu ilə bağ­lı so­si­al çarx­la­rın, he­sa­bat­la­rın ha­zır­lan­ma­sı, ki­tab və mə­qa­lə­lə­rin nəş­ri ki­mi la­yi­hə tək­lif­lə­ri ilə çı­xış et­mə­li­dir­lər.

2-ci möv­zu - Bey­nəl­xalq in­for­ma­si­ya re­surs­la­rın­da Azər­bay­can haq­qın­da mə­lu­mat­la­rın mo­ni­to­rin­qi və aş­kar­la­nan nöq­san­la­rın ara­dan qal­dı­rıl­ma­sı­na da­ir tə­şəb­büs­lər

Bil­di­yi­miz ki­mi, mü­tə­ma­di ola­raq Er­mə­nis­tan, er­mə­ni di­as­po­ru və bir çox an­ti-Azər­bay­can dai­rə­lər tə­rə­fin­dən bey­nəl­xalq in­for­ma­si­ya ax­ta­rış şə­bə­kə­lə­rin­də (Go­og­le, Ya­hoo, Go­og­le Maps, MSN Se­arch (Bing), Yan­dex və s.) və so­si­al şə­bə­kə­lər­də (tvit­ter, feys­buq, ins­taq­ram, lin­ke­din və s.) Azər­bay­ca­nın əra­zi­si, ta­ri­xi, mə­də­niy­yə­ti, in­cə­sə­nə­ti, to­po­ni­mi­ka­sı, döv­lət rəmz­lə­ri, ta­ri­xi şəx­siy­yət­lə­ri, əra­zi va­hid­lə­ri, hər­bi, iq­ti­sa­di po­ten­sia­lı, müa­sir in­ki­şa­fı  və s. haq­qın­da mə­lu­mat­lar sax­ta­laş­dı­rı­la­raq yüz mil­yon­lar­la iz­lə­yi­ci­yə təq­dim olu­nur. QHT-lər bu möv­zu ilə bağ­lı araş­dır­ma­la­rı apa­ra­raq təh­rif­lə­ri mü­əy­yən et­mə­li, mü­va­fiq in­for­ma­si­ya re­surs­la­rı­na da­vam­lı mü­ra­ci­ət­lər edə­rək öl­kə­miz­lə bağ­lı ob­yek­tiv in­for­ma­si­ya­la­rın ya­yım­lan­ma­sı­nı tə­min et­mə­yə ça­lış­ma­lı­dır­lar. Ey­ni za­man­da QHT-lər blo­ger qrup­la­rın ya­ra­dıl­ma­sı­nı, on­la­rın mil­li hə­dəf­lə­rə is­ti­qa­mət­lə­nən ya­zır­lar­la çı­xış et­mə­si­ni təş­viq et­mə­li­dir­lər. Şu­ra qeyd olu­nan is­ti­qa­mət üz­rə da­xil ola­caq la­yi­hə­lə­rə üs­tün­lük ve­rə­cək.

3-cü möv­zu - Əsir və it­kin düş­müş, gi­rov gö­tü­rül­müş, o cüm­lə­dən mü­ha­ri­bə­dən zə­rər çək­miş və­tən­daş­la­rın hü­quq­la­rı­nın bey­nəl­xalq təş­ki­lat­lar­da mü­da­fiə­si­nə, on­la­rın azad olun­ma­sı­na və hü­quq­la­rı­nın bər­pa­sı­na da­ir tə­şəb­büs­lər.

Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı Əsir və it­kin düş­müş, gi­rov gö­tü­rül­müş və­tən­daş­lar­la əla­qə­dar Döv­lət Ko­mis­si­ya­sı­nın mə­lu­ma­tı­na gö­rə, Er­mə­nis­tan-Azər­bay­can, Dağ­lıq Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­si baş­la­yan­dan 3868 şəxs və­tən­da­şı­mız it­kin dü­şüb. Ötən dövr ər­zin­də 1437 şəxs əsir və gi­rov­luq­dan azad olu­nub. Bey­nəl­xalq Qı­zıl Xaş Ko­mi­tə­si­nin qey­diy­ya­tın­dan ke­çən azər­bay­can­lı it­kin şəxs­lə­rin sa­yı 3773 nə­fər­dir.

2014-cü il iyu­lun 11-də Ru­si­ya və­tən­da­şı Dil­qəm Əs­gə­rov və Azər­bay­can və­tən­da­şı Şah­baz Qu­li­yev Kəl­bə­cər ra­yo­nun­da doğ­ma yurd­la­rı­nı zi­ya­rət et­mək is­tə­yər­kən Er­mə­nis­tan si­lah­lı qüv­və­lə­ri tə­rə­fin­dən gi­rov gö­tü­rü­lüb, Azər­bay­can və­tən­da­şı Hə­sən Hə­sə­nov isə öl­dü­rü­lüb. İş­ğal al­tın­da olan Azər­bay­can əra­zi­sin­də - Dağ­lıq Qa­ra­bağ­da Dil­qəm Əs­gə­rov və Şah­baz Qu­li­yev üzə­rin­də "məh­kə­mə" ta­ma­şa­sı qu­ru­lub. Dil­qəm Əs­gə­rov ömür­lük, Şah­baz Qu­li­yev isə 22 il müd­də­ti­nə azad­lıq­dan məh­rum edil­mə cə­za­sı­na məh­kum olu­nub. Bu, bey­nəl­xalq hü­quq nor­ma­la­rı­nın ko­bud şə­kil­də po­zul­ma­sı­dır.

QHT-lər bey­nəl­xalq təş­ki­lat­la­rın diq­qə­ti­ni əsa­sən bu iki şəx­sin gi­rov gö­tü­rül­mə­si fak­tı­na yö­nəlt­mə­li və on­la­rın si­ma­sın­da gi­rov­la­rın hü­quq­la­rı­nın mü­da­fiə­si ilə bağ­lı hə­ya­ta ke­çi­ri­lən döv­lət si­ya­sə­ti­nə dəs­tək xa­rak­ter­li la­yi­hə­lər­lə mü­ra­ci­ət et­mə­li­dir­lər. Mə­sə­lən, QHT-lər dün­ya­nın müx­tə­lif öl­kə­lə­rin­də, xü­su­si­lə Av­ro­pa­nın si­ya­si mər­kəz­lə­rin­də (Brüs­sel, Stras­burq, Vya­na, Ce­nev­rə və s.) Dil­qəm Əs­gə­rov və Şah­baz Qu­li­ye­vin azad olun­ma­sı tə­lə­bi ilə ak­si­ya­la­rın ke­çi­ril­mə­si­ni, həm­çi­nin, on­la­rın hü­quq­la­rı­nın ko­bud şə­kil­də po­zul­ma­sı ilə bağ­lı xa­ri­ci öl­kə­lə­rin me­dia or­qan­la­rın­da ya­zı­la­rın ya­yım­lan­ma­sı­nı təş­kil et­mə­li­dir­lər.

4-cü möv­zu - Xo­ca­lı soy­qı­rı­mı­nın 25 il­li­yi ilə bağ­lı  bey­nəl­xalq ic­ti­ma­iy­yə­tin mə­lu­mat­lan­dı­rıl­ma­sı

1992-ci ilin 26 fev­ra­lın­da tö­rə­dil­miş Xo­ca­lı soy­qı­rı­mı­nın 25 il­li­yi bil­di­yi­miz ki­mi, döv­lət sə­viy­yə­sin­də qeyd olu­nub. An­caq QHT-lər 2017-ci ilin so­nu­na­dək bu is­ti­qa­mət­də təd­bir­lə­rin təş­ki­li­ni və bey­nəl­xalq ic­ti­ma­iy­yə­tin soy­qı­rım­la bağ­lı mə­lu­mat­lan­dı­rıl­ma­sı­nı da­vam et­dir­mə­li­dir.

QHT-lər Xo­ca­lı soy­qı­rı­mı ilə bağ­lı dün­ya­nın apa­rı­cı xa­ri­ci dil­lə­rin­də (in­gi­lis, al­man, rus, is­pan, ərəb, fran­sız və s.) film­lər, so­si­al çarx­lar ha­zır­la­ma­lı, müx­tə­lif öl­kə­lə­rin nü­fuz­lu mət­bu­at or­qan­la­rın­da təh­lil xa­rak­ter­li mə­qa­lə­lər­lə çı­xış et­mə­li, xa­ri­ci öl­kə­lə­rin uni­ver­si­tet­lə­rin­də fo­to, ki­tab sər­gi­lə­ri, film nü­ma­yiş­lə­ri təş­kil et­mə­li­dir­lər.

5-ci möv­zu - Ap­rel dö­yüş­lə­ri­nin qəh­rə­man­lıq nü­mu­nə­lə­ri­nin təb­li­ği­nə da­ir tə­şəb­büs­lər

Bu möv­zu is­ti­qa­mə­ti üz­rə QHT-lər­dən ap­rel dö­yüş­lə­rin­də şə­hid olan, elə­cə də dö­yüş­lər­də iş­ti­rak edən Si­lah­lı Qüv­və­lə­ri­mi­zin di­gər əs­gər, gi­zir və za­bit­lə­ri­nin qəh­rə­man­lı­ğı­nın təb­li­ği, həm­çi­nin bu dö­yüş­lər­də şə­hid olan şəxs­lə­rin xa­ti­rə­lə­ri­nin əbə­di­ləş­di­ril­mə­si is­ti­qa­mə­tin­də la­yi­hə­lə­rin ha­zır­lan­ma­sı töv­si­yə olu­nur. La­yi­hə­lə­rin ap­rel dö­yüş­lə­rin­də şə­hid olan və qəh­rə­man­lıq gös­tər­miş di­gər şəxs­lər­lə bağ­lı ki­tab­la­rın ça­pı, film­lə­rin və so­si­al çarx­la­rın, xa­ti­rə löv­hə­lə­ri­nin ha­zır­lan­ma­sı, anım təd­bir­lə­ri­nin təş­ki­li və s. mə­sə­lə­lə­rə həsr olun­ma­sı töv­si­yə olu­nur.

6-cı möv­zu - Cəb­hə­ya­nı böl­gə­lər­də mü­va­fiq təd­bir­lə­rin təş­ki­li­nə da­ir tə­şəb­büs­lər

QHT-lər bu möv­zu is­ti­qa­mə­ti üz­rə cəb­hə­ya­nı böl­gə­lər­də əha­li­nin ruh yük­sək­li­yi­nin ar­tı­rıl­ma­sı­nı, müx­tə­lif təd­bir­lə­rin, kon­sert­lə­rin və id­man ya­rış­la­rı­nın təş­ki­li­ni, ki­çik sa­hib­kar­lı­ğın sti­mul­laş­dı­rıl­ma­sı­nı, tə­mas xət­ti­nə ya­xın əra­zi­lər­də ya­şa­yan əha­li­nin QHT-lər­lə ya­xın­dan əmək­daş­lı­ğı­nı özün­də eh­ti­va edən la­yi­hə­lər­lə çı­xış et­mə­li­dir­lər.

7-ci möv­zu - Azər­bay­ca­nın əra­zi bü­töv­lü­yü­nün bər­pa­sı uğ­run­da şə­hid ol­muş və­tən­daş­la­rı­mı­zın xa­ti­rə­si­nə həsr olun­muş tə­şəb­büs­lər

Bil­di­yi­miz ki­mi, ötən 29 il­də əra­zi bü­töv­lü­yü­mü­zün qo­run­ma­sı uğ­run­da min­lər­lə və­tən­da­şı­mız qəh­rə­man­lıq­la şə­hid olub. Bu möv­zu üz­rə 5-ci is­ti­qa­mət­də ol­du­ğu ki­mi, şə­hid­lə­ri­mi­zin ad­la­rı­nın əbə­di­ləş­di­ril­mə­si üçün təd­bir­lə­rin təş­ki­li nə­zər­də tu­tu­lub. QHT-lə­rin bu is­ti­qa­mət üz­rə şə­hid­lə­ri­mi­zin anım gün­lə­ri­nin təş­ki­li, film­lə­rin, so­si­al çarx­la­rın çə­kil­mə­si, ki­tab­la­rın çap edil­mə­si və di­gər əla­qə­li möv­zu­lar­da in­no­va­tiv la­yi­hə­lər təq­dim et­mə­si töv­si­yə olu­nur.

8-ci möv­zu - Mil­li ma­raq­la­ra, və­tən­pər­vər­li­yə və ic­ti­mai hə­ya­tın ak­tu­al sa­hə­lə­ri­nə da­ir so­si­al çarx­la­rın və 3D qra­fi­ka­lı ani­ma­si­ya film­lə­ri­nin ha­zır­lan­ma­sı­na da­ir tə­şəb­büs­lər

Ha­zır­da in­for­ma­si­ya sa­va­şın­da tət­biq olu­nan ən ef­fek­tiv va­si­tə­lər­dən bi­ri so­si­al çarx­lar və 3D qra­fi­ka­lı film­lə­rin ha­zır­la­na­raq ya­yım­lan­ma­sı­dır. Mə­lum ol­du­ğu ki­mi, Er­mə­nis­tan öl­kə­mi­zə qar­şı bü­tün sa­hə­lər­də təx­ri­bat, böh­tan və sax­ta­kar­lı­ğa əsas­la­nan in­for­ma­si­ya sa­va­şı apa­rır.  Azər­bay­can haq­qın­da böh­tan xa­rak­ter­li me­dia kon­tent­lər ha­zır­la­ya­raq (ka­ri­ka­tu­ra­lar, vi­deo­çarx­lar, qı­sa­met­raj­lı film­lər və s.) küt­lə­vi in­for­ma­si­ya va­si­tə­lə­rin­də və so­si­al şə­bə­kə­lər­də ya­yır­lar. Yal­nız so­si­al şə­bə­kə­lər­də­ki ki­çik qrup­lar de­yil, həm də düş­mən öl­kə­nin ta­nın­mış sayt­la­rı ön cəb­hə­də­ki son dö­yüş­lə­rin nə­ti­cə­si ilə bağ­lı fakt­la­rı Er­mə­nis­ta­nın xey­ri­nə də­yiş­mək məq­sə­di­lə di­gər dö­yüş­lər­dən olan vi­deo­kadr­la­rı pay­la­şa­raq Azər­bay­ca­nın hər­bi uğur­la­rı­na köl­gə sal­ma­ğa ça­lı­şır­lar. Mi­sal üçün, 2014-cü il­də Er­mə­nis­tan tə­rə­fin­dən ha­zır­lan­mış "sə­nəd­li" film - “Фальсификация истории: Азербайджан” http://www.yerkramas.org/article/86753/%C2%ABfalsifikaciya-istorii-azerbajdzhan%C2%BB-%C2%ABThe-History-Falsifiers--Azerbaijan%C2%BB, https://www.kinopoisk.ru/film/840632/ filmində bir neçə xarici "mütəxəssis"in iştirakı ilə Azərbaycan tarixi təhrif olunaraq yalan məlumatlar kimi təqdim olunur.

Xüsusi ilə  2016-cı ilin aprel döyüşlərindən sonra bu tendensiya daha da geniş vüsət alıb. Həmçinin NewsArmenia, PanArmenian, News.am və digər saytlarda davamlı olaraq paylaşılan materiallar buna misaldır: В сети появилось видео уничтожения карабахскими ПВО новейшего беспилотника из ЗРК "Оса" (17 aprel 2016): http://newsarmenia.am/news/nagorno_karabakh/v-seti-poyavilos-video-unichtozheniya-karabakhskimi-pvo-noveyshego-bespilotnika-iz-zrk-osa/?sphrase_id=15052.

QHT-lə­ri­miz bu möv­zu is­ti­qa­mə­ti üz­rə Azər­bay­ca­nın mil­li ma­raq­la­rı­nın mü­da­fiə­si ilə bağ­lı ob­yek­tiv mə­lu­mat­la­ra söy­kə­nən ana­lo­ji vi­deo­ma­te­ri­al­lar ha­zır­la­ya­raq me­dia­da, xü­su­si­lə so­si­al me­dia­da yay­ma­lı­dır­lar.

Bu­nun­la bə­ra­bər öl­kə­nin ic­ti­mai hə­ya­tı üçün əhə­miy­yət­li olan di­gər möv­zu­lar­da da vi­deo­ma­te­ri­al­la­rın ha­zır­lan­ma­sı va­cib­dir. Di­gər öl­kə­lə­rin təc­rü­bə­sin­dən də gö­rə bi­lə­rik ki, düz­gün təş­kil olun­muş so­si­al rek­lam (PSA­aÇ pub­lic ser­vi­ce an­no­un­ce­ment) kam­pa­ni­ya­la­rı və­tən­daş­la­rın maa­rif­lən­di­ril­mə­si sa­hə­sin­də ef­fekt­li rol oy­na­yır. Əsa­sən nar­ko­tik­lər­lə mü­ba­ri­zə­yə, yol hə­rə­kə­ti qay­da­la­rı­na, sağ­lam hə­yat tər­zi­nin və ət­raf mü­hi­tin qo­run­ma­sı­nın təb­li­ği­nə, ai­lə zo­ra­kı­lı­ğı­nın ara­dan qal­dı­rıl­ma­sı­na və QİÇS-lə mü­ba­ri­zə­yə həsr olun­muş bu cür kam­pa­ni­ya­la­rın və on­la­rın əsas kom­po­nen­ti olan so­si­al çarx­la­rın po­zi­tiv tə­si­ri bey­nəl­xalq təc­rü­bə­də təs­diq olun­muş fakt­dır. Sa­da­la­nan is­ti­qa­mət­lər üz­rə tək­lif olu­nan la­yi­hə­lə­rə Şu­ra tə­rə­fin­dən üs­tün­lük ve­ri­lə­cək. So­si­al çarx­la­rın və 3D film­lə­rin te­le­vi­zi­ya­lar­la əmək­daş­lıq çər­çi­və­sin­də ha­zır­lan­ma­sı on­la­rın asan şə­kil­də efir hə­ya­tı qa­za­na­raq bö­yük au­di­to­ri­ya­la­ra çı­xa bil­mə­si ba­xı­mın­dan da­ha məq­sə­də­uy­ğun­dur.

9-cu möv­zu - Əha­li­nin həs­sas qrup­la­rı­na psi­xo­lo­ji yar­dım­la­rın təş­ki­li

Əha­li­nin həs­sas qrup­la­rı­na ahıl­lar, iş­siz­lər, ço­xu­şaq­lı ai­lə­lər, qaç­qın­lar, həbs­dən çıx­mış şəxs­lər, əlil­li­yi olan şəxs­lər və di­gər bu ki­mi ka­te­qo­ri­ya­dan olan və­tən­daş­lar aid­dir. So­si­al-iq­ti­sa­di trans­for­ma­si­ya­la­ra uy­ğun­la­şa bil­mə­yən bu şəxs­lə­rin dai­mi ola­raq cə­miy­yə­tin dəs­tə­yi­nə eh­ti­ya­cı olur. On­la­rı dü­şü­nül­mə­miş, uy­ğun­suz hə­rə­kət­lər­dən qo­ru­ya­caq ef­fek­tiv alət­lər ki­mi "eti­mad te­le­fo­nu­nun" ya­ra­dıl­ma­sı, xü­su­si psi­xo­te­ra­pi­ya se­ans­la­rı­nın, psi­xo­lo­ji məs­lə­hət sa­at­la­rı­nın təş­ki­li, kö­nül­lü­lə­rin iş­ti­ra­kı ilə ke­çi­ri­lən müx­tə­lif növ kam­pa­ni­ya­la­rı və di­gər təd­bir­lə­ri gös­tər­mək olar. QHT-lə­rə pe­şə­kar və təc­rü­bə­li kadr­la­rın cəlb edil­mə­si ilə psi­xo­lo­ji rea­bi­li­ta­si­ya üçün pay­taxt­da və re­gi­on­lar­da kurs­la­rın təş­ki­li, bu is­ti­qa­mət­də təh­lil­lə­rin apa­rıl­ma­sı və sor­ğu­la­rın ke­çi­ril­mə­si, prob­le­min həl­li ilə bağ­lı tək­lif­lər pa­ke­ti­nin ha­zır­lan­ma­sı və s. ki­mi mə­sə­lə­lə­ri özün­də eh­ti­va edən la­yi­hə­lər­lə çı­xış et­mə­si töv­si­yə olu­nur.

10-cu möv­zu - So­si­al şə­bə­kə­lər­də mil­li və ic­ti­mai ma­raq­la­rın mü­da­fiə­si­nə da­ir fəa­liy­yə­tin dəs­tək­lən­mə­si

Mü­sa­bi­qə­yə bu möv­zu­nun sa­lın­ma­sın­da əsas məq­səd so­si­al şə­bə­kə­lər­dən fə­al şə­kil­də is­ti­fa­də edən və­tən­daş­la­rın, xü­su­si­lə gənc­lə­ri­mi­zin maa­rif­lən­di­ril­mə­si is­ti­qa­mə­tin­də təd­bir­lə­rin təş­ki­li­dir. QHT-lə­rin bu is­ti­qa­mət­də hə­ya­ta ke­çi­rə­cə­yi la­yi­hə­lər so­si­al şə­bə­kə­lər­dən is­ti­fa­də edən şəxs­lə­ri mil­li ma­raq­la­ra zidd hə­rə­kət­lər­dən çə­kin­dir­mə­yə,  gənc­lər tə­rə­fin­dən zə­rər­li meyl­lə­rin, müx­tə­lif ne­qa­tiv hal­la­rın təb­li­ği­nin, təs­diq­lən­mə­miş, yan­lış mən­bə­lər­dən alı­nan mə­lu­mat­la­rın ya­yıl­ma­sı­nın, so­si­al şə­bə­kə­lər va­si­tə­si­lə hər­bi sirr he­sab olu­na bi­lə­cək in­for­ma­si­ya, fo­to və vi­deo­ma­te­ri­al­la­rın, həm­çi­nin, sax­ta pro­fil­lər va­si­tə­si­lə təh­qir, böh­tan xa­rak­ter­li mə­lu­mat­la­rın pay­la­şıl­ma­sı­nın qar­şı­sı­nın alın­ma­sı­nı hə­dəf­lə­mə­li­dir.

11-ci möv­zu - İs­lam həm­rəy­li­yi­nə həsr olun­muş təd­bir­lər

Bil­di­yi­miz ki­mi, Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Pre­zi­den­ti­nin 10 yan­var 2017-ci il ta­rix­li Sə­rən­ca­mı­na əsa­sən, Azər­bay­can­da 2017-ci il "İs­lam Həm­rəy­li­yi İli" elan olu­nub. "İs­lam Həm­rəy­li­yi İli" çər­çi­və­sin­də döv­lət qu­rum­la­rı və elə­cə də ic­ti­mai qu­rum­lar tə­rə­fin­dən müx­tə­lif təd­bir­lər təş­kil olu­nur. Şu­ra döv­lət si­ya­sə­ti­nə uy­ğun ola­raq bu möv­zu­nu  prio­tet is­ti­qa­mət ki­mi mü­əy­yən edib. QHT-lə­rin bu möv­zu üz­rə is­la­mın ter­ro­rizm­lə əla­qə­lən­di­ril­mə­si­nə qar­şı maa­rif­lən­dir­mə təd­bir­lə­ri­nin təş­ki­li, öl­kə­mi­zin dün­ya­da ör­nək olan mo­dern mü­səl­man döv­lət ki­mi hə­ya­ta ke­çir­di­yi sülh­se­vər, mul­ti­kul­tu­ral si­ya­sə­tin təb­li­ği, Azər­bay­can­da təh­sil alan mü­səl­man öl­kə­lə­rin­dən olan tə­lə­bə­lər­lə əmək­daş­lıq əla­qə­lə­ri­ni ge­niş­lən­di­ril­mə­si, kon­frans­la­rın, se­mi­nar­la­rın, "də­yir­mi ma­sa"la­rın, id­man və mə­də­niy­yət təd­bir­lə­ri­nin ke­çi­ril­mə­si ki­mi la­yi­hə tək­lif­lə­ri ilə çı­xış et­mə­si töv­si­yə olu­nur.

12-ci möv­zu - İc­ti­mai nə­za­rət və şəf­faf­lıq mə­sə­lə­lə­ri­nə da­ir tə­şəb­büs­lər

Mü­sa­bi­qə­də bu möv­zu­nun elan olun­ma­sı­nın əsas məq­sə­di öl­kə­miz­də ic­ti­mai nə­za­rət, he­sa­bat­lı­lıq və şəf­faf­lıq mə­sə­lə­lə­rin­də QHT tə­şəb­büs­kar­lı­ğı­nın ar­tı­rıl­ma­sı və bu is­ti­qa­mət­də təd­bir­lə­rin təş­ki­li­nə dəs­tək ve­ril­mə­si­dir. Bu möv­zu is­ti­qa­mə­ti­ni əsas gö­tü­rə­rək QHT-lə­rin "İc­ti­mai iş­ti­rak­çı­lıq" haq­qın­da Qa­nu­nun təb­li­ği is­ti­qa­mə­tin­də mə­lu­mat­lan­dır­ma təd­bir­lə­ri­nin təş­ki­li, və­tən­daş­la­rın mü­ra­ci­ət­lə­ri haq­qın­da Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın qa­nun­la­rı­nın təb­liğ olun­ma­sı, elek­tron hö­ku­mət xid­mət­lə­ri­nin təb­li­ği, Açıq hö­ku­mə­tin təş­vi­qi ilə bağ­lı təd­bir­lə­rin təş­ki­li və s. mə­sə­lə­lər­lə bağ­lı la­yi­hə­lər­lə çı­xış et­mə­si töv­si­yə olu­nur.

13-cü möv­zu - Yol hə­rə­kə­ti iş­ti­rak­çı­la­rı ara­sın­da maa­rif­lən­dir­mə təd­bir­lə­ri­nin hə­ya­ta ke­çi­ril­mə­si­nə da­ir tə­şəb­büs­lər

Hər il dün­ya­da, o cüm­lə­dən də öl­kə­miz­də yol-nəq­liy­yat qə­za­la­rı nə­ti­cə­sin­də xey­li say­da in­san xə­sa­rət alır və dün­ya­sı­nı də­yi­şir. Bu sta­tis­ti­ka­lar çox qor­xunc­dur. 2016-cı il ər­zin­də öl­kə üz­rə 2006 yol-nəq­liy­yat ha­di­sə­si qey­də alı­nıb ki, nə­ti­cə­də 759 nə­fər hə­lak olub, 2003 nə­fər isə ya­ra­la­nıb. Ötən 28 il ər­zin­də (1988-2016-cı il­lər) isə öl­kə­miz­də 73813 yol-qə­za ha­di­sə­si və bu­nun nə­ti­cə­sin­də 26 min 183 nə­fə­rin hə­lak ol­ma­sı fak­tı qey­də alı­nıb. Be­lə hal­la­ra qar­şı mü­ba­ri­zə apar­maq üçün QHT-lə­rin ma­raq­lı və fay­da­lı tə­şəb­büs­lə­ri­nə eh­ti­yac du­yu­lur. QHT-lər bu is­ti­qa­mət üz­rə Şu­ra­ya yol hə­rə­kə­ti­nin təş­ki­li, yol po­li­si-sü­rü­cü-pi­ya­da mü­na­si­bət­lə­ri­nin tən­zim­lən­mə­si, so­si­al çarx­la­rın ha­zır­lan­ma­sı, yol hə­rə­kə­ti qay­da­la­rı­nın təb­li­ği ilə bağ­lı in­te­rak­tiv tə­lim­lə­rin ke­çi­ril­mə­si, baş ver­miş qə­za­la­rın sə­bəb­lə­ri ilə bağ­lı mo­ni­to­rinq­lə­rin və araş­dır­ma­la­rın apa­rıl­ma­sı, pi­ya­da ke­çid­lə­ri­nin mo­ni­to­rin­qi və pi­ya­da­la­rın maa­rif­lən­di­ril­mə­si və s. möv­zu­lar­da la­yi­hə­lər təq­dim edə bi­lər.

14-cü möv­zu - Məc­bu­ri əmə­yə və in­san al­ve­ri­nə qar­şı  mü­ba­ri­zə­yə da­ir tə­şəb­büs­lər

Bir­ləş­miş Mil­lət­lər Təş­ki­la­tı­nın dün­ya­da in­san al­ve­ri­nin və­ziy­yə­ti­nə da­ir he­sa­ba­tı­na gö­rə, hər il dün­ya­da 20 mil­yon­dan ar­tıq şəxs in­san al­ve­ri­nin qur­ba­nı­na çev­ri­lir. Bey­nəl­xalq Əmək Təş­ki­la­tı­nın rəs­mi mə­lu­ma­tı­na əsa­sən, dün­ya­da 12 mil­yon­dan çox in­san məc­bu­ri əmə­yə cəlb olu­nur. Azər­bay­can­da məc­bu­ri əmək və in­san al­ve­ri­nə qar­şı məq­səd­yön­lü döv­lət si­ya­sə­ti apa­rı­lır. Son il­lər­də mü­va­fiq döv­lət qu­rum­la­rı­nın at­dı­ğı uğur­lu ad­dım­lar nə­ti­cə­sin­də işə­gö­tü­rən­lə­rin mə­su­liy­yə­ti ar­tıb və ça­lı­şan şəxs­lər­lə əmək mü­qa­vi­lə­lə­ri­nin bağ­lan­ma­sı və əmək şə­rai­ti­nin yax­şı­laş­dı­rıl­ma­sı pro­se­si sü­rət­lən­di­ri­lib. La­kin öl­kə­miz­də is­tər pay­taxt­da, is­tər­sə də re­gi­on­lar­da məc­bu­ri əmə­yə cəlb olun­maq­la bağ­lı mə­lu­mat­lar möv­cud­dur. Xü­su­sən re­gi­on­lar­da va­li­deyn­lə­rin uşaq­la­rı­nı or­ta mək­təb­lər­dən ya­yın­dı­ra­raq qa­nun­suz əmə­yə cəlb et­mə­si, iş vax­tı­nın uza­dıl­ma­sı və onun mü­qa­bi­lin­də heç bir ödə­ni­şin edil­mə­mə­si, və­tən­daş­la­rı­mı­zın əmək mü­qa­vi­lə­si ol­ma­dan iş­lə­mə­lə­ri və di­gər bu ki­mi məc­bu­ri əmə­yə cəlb olun­ma hal­la­rı­na rast gə­li­nir. QHT-lə­rin in­san al­ve­ri ilə bağ­lı əha­li­nin mə­lu­mat­sız­lı­ğı­nın ara­dan qal­dı­rıl­ma­sı, az­yaş­lı qız­la­rın məc­bu­rən ərə ve­ril­mə­si, er­kən ni­kah­la­rın ya­rat­dı­ğı fə­sad­lar, qa­dın­la­rın məc­bu­ri cin­si is­tis­ma­rı­na qar­şı mü­ba­ri­zə ilə bağ­lı so­si­al çarx­la­rın, te­le­vi­zi­ya ver­liş­lə­ri­nin ha­zır­lan­ma­sı, maa­rif­lən­dir­mə təd­bir­lə­ri­nin təş­kil olun­ma­sı ilə bağ­lı la­yi­hə­lər­lə çı­xış et­mə­si töv­si­yə olu­nur.

El­məd­din BEH­BUD