Naxçıvan xanlığının səkkizguşəli ulduzlu Dövlət Bayrağı və Bakı xanlığının 9 bayrağından biri...

Tarix: 05.07.2016 / 02:20
Bölmə: Gündəm

İsveç Krallığının Stokholm şəhərindəki Hərbi muzeydə 16-18 may tarixində keçirilən Beynəlxalq simpoziumun adı "İN HOC SIGNO VINCES" (Bu bayraq altında qalib gələcəksən) idi. İlk dəfə olaraq Azərbaycanın tarixi dövlətçilik atributları tam və dolğun şəkildə beynəlxalq veksilloloji (bayraqşünaslıq) simpoziumda Naxçıvan xanlığının XVIII-XIX əsr bayraqları tərəfimdən təqdim edildi.

Beynəlxalq simpoziumda Naxçıvan xanlığının XVIII-XIX əsr bayraqlarını dünyanın nüfuzlu bayraqşünas alimlərinə ingilis dilində təqdim etdim. Qeyd etmək istərdim ki, veksollologiya Azərbaycanda yeni elm istiqaməti olaraq bayraqların, ştandartların tarixini, inkişaf mərhələlərini və üzərlərindəki rəmzi elementləri araşdıran elmdir. Məruzəmdə Naxçıvan xanlığının XVIII-XIX əsr Dövlət və ikirəngli döyüş bayrağı, Azərbaycan dövlət bayrağının rəmzlərinin tarixi barədə məlumat verilmişdir. Elmi tədqiqatlarım nəticəsində aşkar edilmiş bayraqlar - Naxçıvan xanlığının dövlət və ikirəngli döyüş bayrağı 1827-ci ildə xanlığın işğalı zamanı general-feldmarşal İvan Paskeviç tərəfindən qənimət kimi götürülmüşdür. Naxçıvan xanlığının Dövlət bayrağının üzərində səkkizguşəli ulduz və aypara kompozisiyasının əks edilməsi, xanlığın üçüncü bayrağının qırmızı və yaşıl rəngli olması, üzərində səkkizguşəli ulduz rəmzinin təsviri sübut edir ki, Azərbaycan Respublikasının dövlət bayrağındakı rəmzlər və rənglər 1918-ci ildə Azərbaycan Xalq Cumhüriyyətindən də qabaq Azərbaycanın tarixi bayraqlarında milli rəmz kimi istifadə edilmişdir. Yuxarıda qeyd olunanların azərbaycançılığı, milli məfkurəni, dövlətçilik ənənələrini əks etdirən mühüm amil olduğu bildirildi. Məruzəmdə qeyd edilmişdir ki, bayraqda əks edilmiş ulduz Möminə Xatun türbəsinin üzərindəki ulduzların üslubunda tərtib edilib. Buradakı ulduzların daxilində həndəsi elementlər açıq-aşkar görünür. Belə ulduzlar nəinki Azərbaycan xanlıqlarının bayraqlarının üzərində, o cümlədən XVIII-XIX əsr Şərq dövlətləri bayraqlarında da olmayıb. Bayraqların təsvirlərini təhlil edərkən belə qənaətə gəlinir ki, təqdim edilən bayraqların tərtibatı, üzərində əks edilən yazılar, istifadə olunan rəmzlər və rənglər bayrağa sahib olan Naxçıvan xanlığının siyasi, ideoloji, dini və tarixi-mədəni ənənələrini əks etdirir.

Bunlardan əlavə, 1960-cı illərdə Naxçıvanda tapılmış və Azərbaycandan Dövlət Ermitaj Muzeyinə aparılmış Alban Hökmdarı Cavanşirin tunc buxardanının üzərindəki rəmzlər barədə məlumat verildi. Veksillologiya (bayraqşünaslıq) üzrə keçirilən bu tədbirdə İsveç Krallığının Hərbi Muzey, Avstriya, İspaniya, Rusiya Federasiyasından (Moskvanın Kreml Muzeyi, Sankt-Peterburq şəhərindən - Dövlət Ermitaj Muzeyi, Artilleriya Mühəndis Qoşunları və Rabitə Qoşunları Hərbi-Tarix muzeyi), Böyük Britaniya, Polşa (Krakov Milli Muzeyi, Polşa Silahlı qüvvələri Muzeyi, Böyük Polşanın Hərbi Muzeyi), Belarus, Ukrayna, Vena numayəndələri iştirak edirdi.

Tədbir çərçivəsində iştirakçı dövlətlərin diplomatik numayəndəlikləri ilə İsveç Krallığının Hərbi Muzeyində təşkil edilmiş görüş keçirildi. Konfrans müddətində iştirakçılar İsveç Krallığının Stokholm şəhərindəki Hərbi muzeyinin bayraq fondları ilə tanış edildi.

Yuxarıda sözü gedən bayraqlar 19-21 may tarixində Rusiya Federasiyası Sankt-Peterburq şəhərində Artilleriya, Mühəndis Qoşunları və Rabitə Qoşunları Hərb Tarixi Muzeyində keçirilən "Müharibə və silah. Yeni tədqiqatlar və materiallar" beynəlxalq elmi-praktik konfrans çərçivəsində "Naxçıvan xanlığının XVIII-XIX əsr bayraqları"na həsr edilmiş təqdimat keçirildi. Naxçıvan xanlığının dövlət və ikirəngli döyüş bayraqları barədə geniş məlumat verərək, bayraqların üzərindəki ərəb dilli yazı və rəmzlərin mənaları təhlil eildərək tam olaraq izahı verildi. Qeyd etmək istərdim ki, Naxçıvan xanlığının bayraqları 2015-ci ilin may ayında tərəfimdən aparılmış elmi-tədqiqatlar nəticəsində Artilleriya, Mühəndis Qoşunları və Rabitə Qoşunları Hərb Tarixi Muzeyinin bayraq fondunda aşkar edilib. Növbəti məruzəm Sankt-Peterburq şəhərində keçirilən VII beynəlxalq elmi-praktik konfransda Azərbaycan xanlıqlarının dövlətçilik rəmzlərinə həsr olunan, "Bakı xanlığının doqquz bayraqlarından biri" adlı mövzuya həsr edilib. Belə ki, Artilleriya, Mühəndis Qoşunları və Rabitə Qoşunları Hərb Tarixi Muzeyində keçirilən konfrans Rusiya ərazisində hərb tarixinə həsr olunan ən irimiqyaslı konfrans sayılır, burada 25-dən artıq dövlətin nümayəndələri iştirak edib. Hərb tarixi mütəxəssislərinin böyük marağına səbəb olan konfransın materialları toplu şəklində dərc edilmişdir.

"Bakı xanlığının doqquz bayrağından biri" adlı məruzəmdə Bakı xanlığının işğalından sonra qənimət kimi götürülmüş doqquz bayrağı, Milli Azərbaycan Tarixi muzeyində saxlanılan bir bayraq haqqında məruzə etdim. Bayrağın üzərindəki "İslam" dini yazıları, şüar və rəmzlər barədə beynəlxalq ictimaiyyətə tam məlumat təqdim edilmişdir. Çıxış zamanı bayrağın fotolarını slaydlar şəklində təqdim edərək, mütəxəssislərin çoxsaylı suallarına cavab verdim. Cari ilin 24-25 may tarixlərində Rusiya Federasiyasının paytaxtı Moskvada, Rusiya Federasiyası Silahlı Qüvvələrinin Mərkəzi Muzeyində növbəti beynəlxalq konfransda Azərbaycanı təmsil etdim. Tədbirdə iştirak edərək "Azərbaycanda Sovet hakimiyyətinin yaradılması" adlı məruzəmdə Azərbaycan SSR dövründə milli rəmzlər əvəzinə müxtəlif illərdə qəbul edilmiş bayraqlar və gerblər barədə məlumat verdim. Həmçinin, 1941-1945-ci illərdə Azərbaycan atıcı diviziyalarının, Azərbaycan döyüşçülərinin qəhrəmanlıqları, Böyük Vətən Müharibəsi illərində istifadə olunan yanacağı təmin etmək üçün Azərbaycan neftinin həlledici rolunu məruzədə qeyd etdim.

Məruzəmdə 1960-cı illərdə Azərbaycan SSR-də iqtisadi böhran yaranması və Heydər Əliyevin Azərbaycanda KPMK-nın birinci katibi seçiləndən sonra Sovet Azərbaycanında hər sahədə yüksək templə inkişaf mərhələsinin başlandığı vurğulandı. Müstəqillik illərində də Azərbaycana rəhbərlik edən H.Əliyev, Respublikanın güclənməsini və inkişafını təmin edərək beynəlxalq nüfuzunu artırmışdır. H.Əliyevin siyasət xəttinin layiqli davamçısı cənab İlham Əliyevin Azərbaycanda sosial-iqtisadi stabillik yaradaraq, olkənin bütün istiqamətlərdə dinamik inkişafını təmin etməsi barədə məruzə etdim.