Fazil Mustafa: "Bu tarixlər müəllimə də, şagirdə də, valideynə də sərf edər"
Nadir İsrafilov: "Dünya təhsilinə nümunə sayılan Finlandiyada uşaqlar məktəbə..."
Məlum olduğu kimi, Təhsil Nazirliyinin İctimaiyyətlə əlaqələr sektorunun müdiri Cəsarət Valehov tədris ilinin müddətinin daha 2 həftə uzadılması təşəbbüsü ilə çıxış edərək, bununla bağlı müzakirələrə başlamağı təklif edib.
C.Valehov özünün "facebook" səhifəsində qeyd edib ki, son günlərdə mediada və sosial şəbəkələrdə aparılan müzakirələrdə əsas diqqət tədris ilinin 1 sentyabrda başlayıb 25 mayda bitməsinə yönəldilir: "İki il bundan əvvəl Nazirlər Kabineti tədris ilinin iki həftə uzadılması ilə bağlı qərar qəbul etdi. Əsas məqsəd də dünyanın inkişaf etmiş ölkələrindən tədris həftələrinin (müvafiq olaraq 38-40 həftə) sayına görə geri olan ölkəmizin (əvvəl 32 tədris həftəsi var idi, indi isə 34 olub) tədris ili müddətində müəyyən ahəng yaratmaq idi. Çünki çox oxuyan çox bilər. Baxmayaraq ki, biz tədris ilini iki həftə artırmışıq, göründüyü kimi, hələ də inkişaf etmiş ölkələrin tədris həftələrindən ən azı 3-4 həftə geridəyik. Bəlkə tədris ilini sentyabrın 1-də başlayıb, 14 iyunda bitirməklə bu boşluğu doldura bilərik? Necə düşünürsünüz? Bu istiqamətdə müzakirələrə başlayaqmı? Adını da qoyaq daha 2 həftə çox öyrənmək istəyirik".
Təhsil Nazirliyinin İctimaiyyətlə əlaqələr sektorunun müdiri C.Valehovun bu təklifi tək təhsil ekspertləri tərəfindən deyil, eyni zamanda, ictimaiyyət tərəfindən xoş qarşılanmadı. Onlar tədris ilinin uzadılmasının şagirdlərə bilik verməyəcəyini, əksinə, onların fiziki gücünün azalacağını iddia edir.
Xatırladaq ki, iki il əvvəl Nazirlər Kabineti tədris ilinin iki həftə uzadılması ilə bağlı qərar qəbul etsə də, əksəriyyət bunun doğru olmadığını düşünür.
Millət vəkili Fazil Mustafa Azərbaycanda yeni dərs ilinin başlanması ilə bağlı təklif irəli sürərək, məktəblərin sentyabrın 1-də fəaliyyətə başlayıb mayın 25-də bağlanmasını vacib sayır: "Bu istiqamətdə bütün ictimai təşəbbüsləri dəstəkləməyə hazıram. Bu tarixlər müəllimə də, şagirdə də, valideynə də sərf edər, üstəlik, tədrisin keyfiyyətinə də müsbət təsir göstərər. Əvvəllər sovet dövründə qəbul imtahanları avqust ayında qurtarırdı, tədris proqramı, tələsik də olsa, sentyabrın 1-dən start götürürdü. İndi isə artıq iyul ayına imtahan qalmır, kifayət qədər tədris prosesinə hazırlıq vaxtı yaranır, niyə bu fürsəti qaçırırıq, doğrusu, anlamaq olmur".
Təhsil sahəsi üzrə ekspert Nadir İsrafilovun fikrincə, şagirdlərin təlim yükünün azaldılmasını dərs günlərinin sayının artırılması hesabına deyil, təhsil proqramlarındakı ikinci, üçüncü dərəcəli, qəliz və lazımsız materialların sıxışdırılması yolu ilə də həll etmək olardı: "Təhsilin səmərə və keyfiyyətinin yüksəldilməsini onun müddətinin uzadılması ilə həll etmək nəinki yeganə yol, həm də o qədər də uğurlu variant deyil.
Müddət təhsilin keyfiyyəti üçün heç də həmişə əvəzedilməz meyar sayıla bilməz. Məsələn, bizim 6 yaşlı uşağı məktəbə göndərməyimizə rəğmən, dünya təhsilinə nümunə sayılan Finlandiyada uşaqlar məktəbə 7 yaşdan gedir və s. Bir də ki, buna qalsa, Dövlət İmtahan Mərkəzi heç dərs ilinin başa çatmasına məhəl qoymadan buraxılış və monitorinq imtahanları keçirir. Üstəlik, bu ərəfələrdə paytaxtda "Formula-1", digər beynəlxalq yarışlar keçirilir, regionlarda təsərrüfatın qızğın çağı olur və s. Yox, beynəlxalq təcrübəni əsas götürürüksə, bildiyim qədər, dünyanın müxtəlif ölkələrində dərs ilinin başlama və başa çatması tarixləri, ənənəvi olaraq, iqlimdən və dərs yükündən asılı olmayaraq müxtəlifdir. Məsələn, Rusiyada ənənəvi olaraq 1 sentyabr "Bilik günü"dür. Məktəblilərin tətilə yollandığı tarix isə mayın 25-dir. Gürcüstanda dərs ili sentyabrın 10-dan sonra gələn ilk bazar ertəsi günü başlayır. İranda və Türkiyədə də dərslər sentyabrda başlayıb iyun ayında başa çatır. Bir çox məktəblərdə "Bilik günü" sentyabr ayının ilk bazar ertəsi, yaxud cümə axşamına təsadüf edir və s".
Günel CƏLİLOVA
