Rasif Bağırov: "Xəstəliyin əsas yoluxma mənbəyi vərəm çöpü ifraz edən, ağ ciyər vərəmi olan xəstələrdir"
Azərbaycanda vərəmli xəstələrin sayı açıqlanıb. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının və Azərbaycanın statistikasına əsasən, ölkədə ən çox vərəmlə xəstələnənlər 25-44 yaş arasında olan insanlardır. Bu xəstələrin arasında kişilər üstünlük təşkil edir. Bunu Elmi-Tədqiqat Ağ Ciyər Xəstəlikləri İnstitutunun (ETACXİ) elm üzrə direktor müavini İradə Axundova deyib.
Onun sözlərinə görə, hər il qeydiyyatda olan xəstələrin sayı 8500-9000 arasında dəyişir. Ötən il vərəmə ilkin yoluxan xəstələrin sayının isə 3500-ə qədər olduğunu deyən İ.Axundova əlavə edib ki, onların 3-4 faizini uşaqlar təşkil edir. Ölüm hallarına gəlincə, direktor müavini vurğulayıb ki, müvafiq göstərici hər 100 min əhaliyə 3,8 nəfər təşkil edir: "Halbuki, bu rəqəm 2015-ci ildə 4,2 nəfər idi. Vərəmin yaranmasına vərəm mikobakteriyası səbəb olur. Vərəm infeksion xəstəlik olduğundan, yalnız xəstə insandan hava-damcı yolu ilə sağlam insana ötürülərək yoluxma əmələ gətirir, bundan sonra xəstəlik yaradır. 2016-cı il üçün ilkin vərəmlə xəstələnən insanların sağalma faizi 83 olub. Bununla da ÜST-nin qoyduğu 85 faiz həddinə çatırıq. Hazırda 918 xəstə müalicəni davam etdirir. Onların arasında müalicə effektivliyi 69 faizdir".
İ.Axundova qeyd edib ki, 2010-2016-cı illər ərzində uşaqlar arasında vərəmə yoluxma, vərəmdən ölüm hallarının sayında azalma müşahidə edilir. Direktor müavini vurğulayıb ki, son illər vərəmə yoluxanların yaşının artdığı müşahidə edilir: "Yəni xəstəlikdə cavanlaşma yox, yaşlaşma tendensiyası nəzərə çarpır. Şəkərli diabet, mədə və on iki barmaq bağırsağının xorası, bronxial astma və hormonla müalicə olunmalı xəstəlik buna təsir göstərir. İmmuniteti zəiflədən xəstəliklər orqanizmin vərəmə yoluxma risqini artırmış olur. Son illər ərzində şimal bölgəsində vərəmlə xəstələnmə daha çox müşahidə olunur. Bunu da həmin ərazilərin sərhədə yaxın olması ilə əlaqələndiririk".
Vərəmə yoluxanlar arasında yaşlı nəslin nümayəndələrinin üstünlük təşkil etməsinə münasibət bildirən tibbi ekspert Rasif Bağırov bizimlə söhbətində bunları dedi: "İllər öncə gənc nəsildə vərəmə yoluxanların sayında artım müşahidə olunurdu. Ancaq indi vəziyyət əksinə doğru dəyişib. Yaşlı nəslin nümayəndələri vərəmə daha çox yoluxur. Bunun da məlum səbəbləri var. Belə ki, yaşlı nəslin immunitetinin zəif olması və qida rasionuna fikir verməməsi adıçəkilən xəstəliyin artmasına səbəb olur. Xəstəlikdən tam müalicə olunmaq üçün həkimin təyinatlarına ciddi və dəqiq riayət etmək, dərmanları qəbul etmək lazımdır. Həmçinin, gündə ən azı üç dəfə qidalanmaq, keyfiyyətli qida qəbul etmək, meyvə və tərəvəzlərdən istifadə etmək, alkoqollu içkilər, tütün məhsulları və narkotik vasitələrdən istifadə etməmək, gün ərzində ən azı 8 saat yatmaq, ağır fiziki işlə məşğul olmamaq gərəklidir".
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, vərəm əsasən aerogen, yəni tənəffüs yolu vasitəsilə yoluxur. Xəstəliyin əsas yoluxma mənbəyi vərəm çöpü ifraz edən, ağ ciyər vərəmi olan xəstələrdir. Bu xəstələrin öskürməsi və asqırması nəticəsində və yaxud onların bəlğəmi ilə çirklənmiş torpaqdan hava-toz yolu ilə yoluxma daha çox müşahidə edilir: "Bundan başqa, vərəmə qida, təmas və s. yollarla da yoluxmaq mümkündür. Hər bir kəs ömrünün istənilən dövründə vərəmlə xəstələnə bilər. Ancaq vərəmlə xəstələnməyə görə risq qrupu olan şəxslər var ki, o insanlarda vərəm daha çox rast gəlinir. Bu risq qrupunu təşkil edən insanlarda immunitetin zəifləməsi əsas faktorlardan biridir".
Günel CƏLİLOVA
