Aida Axundova: "Sizin qəzetiniz vasitəsilə bir daha şəhid və Milli Qəhrəman ailələrinə müraciət edirəm ki..."
Azərbaycan dövlətinin müstəqilliyi, suverenliyi uğrunda canını fəda edən vətən övladları hər birimiz üçün çox dəyərlidir. Xalqımızın azadlığı, torpaqlarımızın ərazi bütövlüyü uğrunda qəhrəmanlıq göstərən, şəhid olan insanlar unudulmur, onların ruhu hər zaman anılır. Qəhrəmanlıq, hünər simvoluna çevrilən şəhidlərimizin hər birinin həyatı, keçdiyi döyüş yolu bugünkü və gələcək nəsillərə örnəkdir.
Ermənilərin Azərbaycan torpaqlarına təcavüzü nəticəsində silaha sarılıb torpaqlarımızın müdafiəsi uğrunda mücadilələr verən qəhrəmanlarımızın ruhuna ehtiramımız onların xatirə günlərini qeyd etmək, məzarlarını ziyarat etməklə məhdudlaşa bilməz. Onlarla bağlı muzeylərdə, təhsil müəssisələrində, kütləvi kitabxanalarda, mədəniyyət evlərində xüsusi işlər görülməlidir. Şəhid və Milli Qəhrəmanlarımızı, müxtəlif orden və medallarla təltif edilmiş vətən fədailərini tanıtmaq üçün görülməli olan tədbirlər sırasına onların xatirə əşyalarından, fotoşəkilləridən ibarət sərgilərin təşkili, muzeylərdə ayrıca fondların yaradılması daxildir. Həm paytaxt muzeylərində, həm də rayon tarix-diyarşünaslıq muzeylərində Milli Qəhrəman və şəhidlərə aid fondlar təşkil edilməlidir ki, o insanların xatirələri əbədi yaşasın.
Bilirik ki, İkinci Dünya Müharibəsində həlak olan insanların, Sovet İttifaqı Qəhrəmanlarının xatirəsinin əbədiləşdirilməsi istiqamətində muzeylər tərəfindən kütləvi tədbirlər həyata keçirilirdi. Elə bir muzey tapılmazdı ki, orada İkinci Dünya Müharibəsində döyüşmüş, qəhrəmanlıq, hünər göstərmiş insanların fotoşəkilləri, onlara aid əşyalar, ailələrinə göndərdikləri məktublar, cib dəftərçələri, istifadə etdikləri əşyalar saxlanmasın. Ayrıca muzey fondlarında qorunan bu örnəklər gənclərin mənəvi tərbiyəsində xüsusi rol oynayırdı.
Bu gün də muzeylərin əksəriyyətində İkinci Dünya Müharibəsi Qəhrəmanlarına aid guşələr var və bu bizim qəhrəmanlıq tariximizin şanlı səhifələrindən birini təşkil edir.
Əlbəttə, Vətən uğrunda canını fəda edən insanların əbədi yaşamağa haqqı var. Azərbaycan torpaqlarının müdafiəsi uğrunda göstərdiyi şücaətə görə Milli Qəhrəman adına layiq görülən insanların xatirəsi hər zaman anılmalı, həyatda olan Milli Qəhrəmanlar isə örnək olaraq gənclərə təqdim edilməlidir.
Bu gün Azərbaycanın 215 Milli Qəhrəmanı var. Onların böyük əksəriyyəti Milli Qəhrəman adına Birinci Qarabağ Müharibəsində düşmənlə mübarizədə göstərdiyi rəşadətə görə layiq görülüb. Təəssüf ki, bir çoxu vəfatından sonra bu adı alıb.
Milli Qəhrəmanlarımızın tanıdılması istiqamətində Azərbaycan İstiqlal Muzeyində nə kimi işlərin görülməsilə maraqlandıq. Bilmək istədik ki, bu muzeydə Milli Qəhrəmanlara aid guşələr, fondlar fəaliyyət göstərirmi?
Qeyd edək ki, İstiqlal Muzeyində xalqımızın qəhrəmanlıq tarixini əks etdirən böyük bir guşə var. Yeri gəlmişkən onu da vurğulayaq ki, İstiqlal Muzeyi Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin yaşıdıdır. Yəni muzeyin əsası 1991-ci ildə qoyulub. Eksponatların ümumi sayı 20 minə yaxındır. Muzeyin yaradılmasında başlıca məqsəd ən qədim zamanlardan müasir dövrümüzə qədər Azərbaycan xalqının öz müstəqilliyi uğrunda apardığı mübarizənin mərhələlərini və mədəni-tarixi həyatındakı mühüm hadisələri ardıcıl şəkildə əks etdirməkdir. Muzeyin ekspozisiyası 6 zalda yerləşdirilib. Azərbaycan tarixinin qədim dövrlərinə aid arxeoloji qazıntılar zamanı tapılmış müxtəlif məişət əşyaları, formaca fərqlənən saxsı qablar, əmək alətləri, habelə əqiq muncuqlar, tunc dövrünün bəzək nümunələri, döyüş silahları ilə yanaşı, tarix boyu xalqımız tərəfindən qəbul edilmiş dövlətçilik rəmzləri, Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətinin buraxdığı poçt markaları, pul əskinasları, dövlət idarələrinə məxsus olan sənədlərin nümunələri, habelə o dövrdə təsis olunmuş orden və medalların eskizləri nümayiş etdirilir. Muzeyin digər zallarında XX əsrin I yarısında Cənubi Azərbaycanda baş vermiş milli-azadlıq hərəkatları, 1920-1950-ci illərdə törədilmiş repressiyalar, 1941-1945-ci illərdə azərbaycanlıların İkinci Dünya müharibəsində iştirakı və Ermənistanın Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ vilayətinə ərazi iddiası ilə apardığı müharibə, ümumilikdə erməni terrorizmi barədə faktlar göstərilir. Muzeyin ekspozisiyasında xalqımızın qan yaddaşı olan 20 Yanvar, Xocalı faciəsi kimi dəhşətli hadisələr də öz əksini tapıb. Muzeyin 6-ci zalında isə Azərbaycanın son illərdəki ictimai həyatı, ölkənin xarici siyasəti, iqtisadiyyatı, təhsil, mədəniyyəti, habelə ordu quruculuğu geniş şəkildə işıqlandırılıb.
İstiqlal Muzeyinin baş mühafizi Aida Axundova bizimlə söhbətində bildirdi ki, muzeyin həyata keçirmək istədiyi ən böyük layihələrdən biri Milli Qəhrəmanlara aid fondların yaradılmasıdır. O qeyd etdi ki, muzey rəhbərliyi və muzey əməkdaşları Qarabağ müharibəsində şücaət göstərən, şəhid olan hər bir Vətən oğlunun xatirəsinə böyük ehtiramla yanaşır. "Biz hər zaman şəhidlərimizin ruhuna böyük ehtiram göstəririk. Bizim muzey 2016-cı ili bütövlükdə Milli Qəhrəmanlara həsr etmişdi. İl boyu məktəblərdə Milli Qəhrəmanlarla bağlı tədbirlər keçirdik, muzeylərdə sərgilər açdıq. Keçən ilin noyabr ayında bütün görülən işlərin yekunu olaraq muzeydə yüksək səviyyəli tədbir keçirdik. Bildiyimiz kimi, bizim 215 Milli Qəhrəmanımız var. Amma təəssüf ki, biz o Milli Qəhrəmanların hamısının əşyalarını əldə edə bilməmişik. Ailələr Milli Qəhrəmanlara, şəhidlərə aid əşyaları muzeylərə vermək istəmir. O əşyaları bizim muzeyə də, Tarix Muzeyinə də, rayon-tarix diyarşünaslıq muzeylərinə də verə bilərlər. Çox arzu edərdik ki, şəhid ailələri övladlarına, yaxınlarına aid əşyaları muzeylərə təhvil versinlər. Bu halda o əşyalar daha yaxşı qorunmaqla, həm də sərgilərdə nümayiş olunar. Biz bacardığımız qədər əşyalar toplaya bilmişik. İstiqlal Muzeyində on nəfərdən çox Milli Qəhrəmanın şəxsi fondu var. Bu fondlarda onlara aid əşyalar, geyimlər qorunur. Amma bütün Milli Qəhrəmanları əhatə edə bilməmişik. Bu da onunla bağlıdır ki, onların ailələri, yaxınları bizə dəstək olmur. Təəssüflər olsun ki, dəfələrlə müraciət etməyimizə baxmayaraq, səsimizi eşidənlər azdır. Ailələri bizə Milli Qəhrəman və şəhidlərin əşyalarını çox vaxt müvəqqəti verir. Yəni sərgi bitən kimi geri aparırlar. Sizin qəzetiniz vasitəsilə bir daha şəhid və Milli Qəhrəman ailələrinə müraciət edirəm ki, qəhrəmanlarımızın şəxsi əşyalarını muzeyə təhvil versinlər. Biz onların şəxsi fondlarını yaratmalıyıq. Hər birimiz qəhrəmanlıq tariximizi yaşatmalıyıq"-deyə A.Axunova bildirdi.
A.Axundovanın sözlərinə görə, İstiqlal Muzeyində aprel döyüşlərində şəhid olan Vətən övladlarının da xatirəsinə böyük ehtiram var. Muzeydə onlarla bağlı guşələrin yaradılacağını deyən A.Axundovanın sözlərinə görə, aprelin 4-də aprel döyüşlərinin 1-ci ildönümü ilə bağlı böyük tədbir keçiriləcək:"Sərgidə aprel döyüşləri ilə bağlı materiallar, döyüşçülərə aid əşyalar və digər eksponatlar nümayiş etdiriləcək. Mən ailələri başa düşürəm, onlar üçün şəhidlərin əşyalarını muzeylərə vermək çətindi. Çünki yaraları təzədir. Onların ağrısı bizim ağrımızdı. Amma qəhrəmanlıq tariximizi yaşatmalıyıq. Onların muzeylərdə fondları yaradılsa, biz öz qəhrəmanlıq tariximiz haqqında gənc nəslə, xarici qonaqlara müfəssəl məlumatlar verə bilərik".
İradə SARIYEVA
