Bahar Qafarova: "Valideyn övladını düzgün yola dəvət etmək üçün əvvəlcə onu şifahi şəkildə başa salmalıdır"
Hər bir valideyn çalışır ki, onun övladı tərbiyəli böyüyüb cəmiyyət üçün yararlı olsun. Uşaq sözə qulaq asmayanda isə valideyn onu tərbiyələndirmək məqsədilə cəzalandıra bilər. Bu labüddür. Hər birimiz uşaq olmuşuq və valideynimiz bu və ya digər formada bizi cəzalandırıb. Valideynlərin övladını cəzalandırması elə formada olmalıdır ki, bu metod zorakılığa keçməsin.
Məlumatlara görə, Azərbaycanda uşaqların cismani cəzanın bütün növləri ilə cəzalandırılması qadağan edilə, uşağına qarşı cismani cəza törətmiş şəxslər valideynlik hüququndan məhrum edilə və ya onların valideynlik hüquqları məhdudlaşdırıla bilər.
Ombudsman Aparatının rəhbəri Aydın Səfixanlı mətbuata açıqlamasında qeyd edib ki, bu məsələlər Ombudsman Aparatı və UNİCEF tərəfindən birgə hazırlanmış "Uşaqların cismani cəzalardan müdafiəsi haqqında" qanun layihəsinə daxil edilib. Yeni layihənin əsas məqsədləri cismani cəzalara məruz qalmış uşaqların hüquqlarının müdafiəsi və onlara sosial-psixoloji yardımın göstərilməsi, uşaqlara qarşı törədilmiş cismani cəzaların səbəblərinin, həmçinin, buna şərait yaradan halların müəyyən edilməsi və aradan qaldırılması, uşaqların cismani cəzalara məruz qalması risqinin azaldılması, cismani cəzaların tətbiqinə yol vermiş şəxslərin Azərbaycanın qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş qaydada məsuliyyətə cəlb olunmasıdır. Qanun layihəsində, xarakterindən asılı olaraq, cismani cəza verənlərə intizam, inzibati və cinayət məsuliyyəti nəzərdə tutulub.
Qanun layihəsində cismani cəzanın qarşısının alınması sahəsində hüquqi, sosial və maarifləndirici tədbirlərin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulub.
Məlumat üçün bildirək ki, artıq layihə Milli Məclisə təqdim edilib.
Psixoloq Bahar Qafarova bizimlə söhbətində bildirdi ki, uşaqların tərbiyə olunması məqsədilə valideyn onu müxtəlif formada cəzalandırmalıdır: "Uşaq nəyin yaxşı, nəyin pis olduğunu tam dərk edə bilmir. Ola bilər ki, uşaq yanlış fikirlərə qapılıb, əhatəsində düzgün tərbiyə olunmamış uşaqlarla dostluq edər. Bu səbəbdən də valideyn övladını düzgün yola dəvət etmək üçün əvvəlcə onu şifahi şəkildə başa salmalıdır. Yanlış fikirlərin və ya əhatəsində olan insanların gələcəkdə ona nə kimi mənfi zərərlər yetirəcəyini anlatmalıdır. Uşaq valideynin dediklərindən nəticə çıxarmasa, o, cəza metodlarına əl atmalıdır. Cəza metodu deyəndə, təbii ki, söhbət zorakılıqdan getmir. Valideyn uşağını cəzalandırmaq üçün onun müəyyən müddətlik televizora baxmasına və ya planşetdən istifadəsinə qadağa qoyur. Həmçinin öz yoldaşları ilə oyun oynamasına valideyn icazə verməyə bilər. Bu kimi cəza metodları əksər valideynlər tərəfindən tətbiq olunur. Bu metodlar uşaqların tərbiyəsində mühüm rol oynayır".
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, bəzi valideynlər müxtəlif səbəblərə görə övladına zorakılıq tətbiq edir: "Uşağın valideyn tərəfindən şiddətli döyülməsi düzgün deyil. Bu tip valideynlər cəzalandırılmalıdır. Ancaq övladına bir sillə vuran valideynin cəzalandırılması düzgün deyil".
Günel CƏLİLOVA
