"Yaxşı ki, pərakəndə satışda alkoqollu içkilər və tütün məhsulları ilə bağlı məhdudiyyət yoxdur"
Alkoqollu içkilər və tütün məhsulları istehsalçılarından nağd qaydada mal alan və satan şəxs məsuliyyətə cəlb olunacaq. Bu zaman tətbiq edilən cəza kateqoriyası azadlıqdan məhrum olunmaya qədər gedib çıxır.
Bununla bağlı maddə belədir: "213-1.3. Pərakəndə satış istisna olmaqla, aksiz markası ilə markalanmalı olan məhsulları (malları) nağd qaydada xeyli miqdarda satma, belə məhsulları (malları) satış məqsədləri üçün nağd qaydada xeyli miqdarda alma - min manatdan iki min manatadək miqdarda cərimə və ya bir ilədək müddətə islah işləri və ya bir ilədək müddətə azadlıqdan məhrumetmə ilə cəzalandırılır".
Üstəlik, bu qaydalar 2017-ci il yanvarın 1-dən tətbiq olunur. Hazırda marketlərdə çoxlu sayda mal qalığı kimi spirtli içki və tütün məhsulları var. Hazırkı məhsulların taleyi necə olacaq?
Sözügedən məsələ ilə bağlı mətbuata açıqlama verən ekspert Vəli Əliyevin sözlərinə görə, marketlər həmin məhsullara görə sənəd tələb edəcəklər: "2016-cı ildə əldə olunan məhsullar üzrə bu sənədi verə bilməyəcəklər. Heç olmasa Vergi Məcəlləsində bu barədə keçid müddəa qoyulmalıdı idi ki, sahibkarlar bu cür problemlərlə üzləşməsin. Yanaşma düzgün deyil. Xatırlayırsınızsa, 2016-cı ilin əvvəlində belə bir hal təkrarlanmışdı və bu zaman yalnız cənab Prezidentin məsələyə müdaxiləsindən sonra problem həll olundu. Yaxın keçmişdə bir sıra ölkələrdə mühasibat və vergi uçotunda radikal dəyişiklik aparılmadan öncə uçot subyektlərinə yeni qaydaları tətbiq etmək üçün keçid dövrü kimi kifayət qədər vaxt verilmişdi. Buna misal kimi keçmiş sovet blokuna daxil olan Şərqi Avropa ölkələrini, BƏƏ-ni göstərmək olar. Bu keçid dövrü ərzində dəyişiklik üçün zəmin hazırlanmış, treninqlər keçirilmiş və yalnız sonra həmin dəyişikliklər qüvvəyə minmişdi. Təbii ki, yeni qaydalar qüvvəyə mindikdən sonra həmin qaydaların pozulmasına görə sərt cəza tədbirləri də tətbiq olunub".
V.Əliyev hesab edir ki, hazırkı şəraitdə keçid dövrü azı bir il müəyyən edilməli və ondan sonra qaydaları pozanlara qarşı sərt cəza tədbirlərinin həyata keçirilməsinə başlanmalıdır.
Maraqlıdır, bəs digər ekspertlər buna necə yanaşır?
Məsələyə münasibət bildirən Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov buna fərqli prizmadan yanaşdı. Onun fikrincə, istehsalçıdan sözügedən məhsulların nağd yolla alınması doğru deyil: "Hesab edirəm ki, bunun qeyri-nağd formada alınması yaxşı cəhətdir. Ona görə ki, bu kimi tədbirlər gizli istehsalın qarşısının alınmasına yönəlib. O baxımdan bu əhəmiyyətli qərardır. Yaxşı ki, pərakəndə satışda bununla bağlı məhdudiyyət yoxdur. İstehlakçılar istədiyi kimi bu məhsulları ala bilər. Düşünürəm ki, bu, normal bir şeydir. Bəzən görürsən ki, müəyyən spirtli içkilər gizli sexlərdə hazırlanır. Qaldı ki, yanvarın 1-nə qədər alınan spirtli içki və tütün məhsullarına, fikrimcə, bununla bağlı konkret mexanizm hazırlanmalıdır. Müəyyən sənədlərlə müəyyən olunmalıdır ki, məhsul bu il alınıb, yoxsa keçən il. Müvafiq qurumlar bunun mexanizmini müəyyən etməlidir". Vidadi ORDAHALLI
