Qərbin Şərqə gizli, ya da açıq şəkildə meylliliyi, bəzən islami qanunlardan bəhrələnməsi heç də az hallarda təsadüf olunmur. Zaman-zaman bunun şahidi olmuşuq ki, islam dinində şərt olaraq göstərilən bu və ya digər qayda-qanunlar, saleh əməllər xristian dininin daşıyıcılarının diqqətini çəkib.
Əlbəttə, könül istərdi ki, Qərb mənimsədiyi dəyərlərin islami qaynağını açıq şəkildə etiraf etsin. Amma mən də nə qoyub, nə axtarıram?! İslamı ləkələməkdən ötrü birlik olmuş, bu yolda məşvərət qurmaqdan insanlıqlarını da unutmuş bəzi qərbli başbilənlər bir çuval ənciri zay edərlərmi? O zaman bu, düşünülmüş, milyardlarla pullar xərclənən qarayaxma proseslərinin üstündən xətt çəkmək olar ki! Bununla belə, altdan-altdan islamdan yararlanmaq "tərsa bala"larının həmişə işinə yarayıb. Lap elə vaxtilə Lenin "oxumaq" sözünü üç dəfə təkrar etməklə Məhəmməd Peyğəmbərin "Beşikdən qəbir evinə qədər oxuyun" kəlamını dolayısı yolla mənimsəməmişdimi?
Düzü, yaşlı adamlar nərd ata-ata, saqqallarını tumarlaya-tumarlaya "dünya qiyamətə qədər müsəlmanlaşacaq" deyəndə qərblilərdən qabaq özümüz onları cahillikdə qınayır, ya da içi dolu zənn etdiyimiz başımızı bulayırıq. Amma zaman keçdikcə, çərx hərləndikcə, "deyəsən"lər beyinlərdə suallar yaradır. Yaratsın, cavab həmişə var, üstəlik, bu cavabı elə Qərb özü verir. Vaxtilə islamda vacib buyurulan sünnəti lağ hədəfinə çevirən, adlı-sanlı alimləri də iş-gücündən ayırıb tutarlı tibbi "dəlil"lər ortaya qoyan Qərb çox keçmədi ki, nəinki bunu təsdiqlədi, hətta vacib tibbi zərurət kimi öz kişilərinə tövsiyə etdi. Başqa misallarla çox uzatmadan, birbaşa qabartmaq istədiyim mətləbə keçmək istəyirəm.
Bu günə qədər bir çox islam ölkəsi qızlar və oğlanların ayrı təhsil aldığına görə cəhalətdə, geriqalmışlıqda suçlanılıb, qınaq obyektinə çevrilmişdi. Hətta yaxın keçmişdə dünyəvi idarəçiliyi olan Türkiyədə də oğlan və qızların ayrı oxudulması gündəmə gələndə "Türkiyə cəhalətə sürüklənir" kimi başlıqların daha yağlı, iri görsənməsi üçün ölkədə boyaq qalmadı ki, hamısı qəzet-jurnala sərf olundu. Amma bunun ardınca Kanada, Rusiya, Avstraliya, ABŞ da eyni addımları atanda, ən azından, buna yönəlik düşüncələr səsləndirəndə qələmlər tərs köşə döndü. Bu dəfə cinslərin ayrılmasının nə dərəcədə düzgün, əxlaqi, gələcəyə doğru irəliləyiş olması vəsf olundu. Həm də həmin qınaqçılar tərəfindən. Əslində, müsəlmanların ən böyük çatışmazlığı da elə budur: özünü bəyənməmək və başqasını təqlid etmək! Özü də bunu sıravi camaat yox, həmişə əli qələm tutan bəzi qaranlıqda qalmış aydınlar edir.
Artıq bir müddətdir itirilmiş kələfin ucunu birtəhər tapıb toparlamağa başlayan Qərb oğlan və qızların ayrı-ayrılıqda tədrisi məsələsini həyata keçirir. Məsələn, ABŞ Federal Təhsil Nazirliyinin məlumatına əsasən, ölkədəki 750 dövlət məktəbində 850 tam eynicinsli sinif var. Avstraliya məktəblərinin 12 faizində qız və oğlanların ayrı təhsil alması tətbiq olunur. Qərb pedaqoqlarının fikrincə, belə tədris şagirdlərin müvəffəqiyyətini yaxşılaşdırmağa kömək edir. Aparılan imtahanların nəticələri də bu fikri təsdiq edir.
Bunu guya əxlaq yox, müvəffəqiyyətlə bağlasalar da, sətir altında nə gizləndiyini tutmaq olur, çünki başı gizlədilmiş mənanın quyruğu görünür. Ən azından, Rusiya məsələnin əxlaqi tərəfini etiraf edir (taleyin ironiyasına bax ki, Sovet İttifaqı qurularkən əsas hədəflərindən birinin müsəlman ölkələrində oğlan və qızların birgə təhsili olan Rusiya indi özü pozduğunu yenidən yazır).
Mütəxəssislər belə hesab edir ki, qız və oğlanların ayrı təhsil almasının onların fikirlərinin yalnız dərslərə cəmlənməsində böyük rolu var. Məlumdur ki, məktəb uşaqlarında bir-birinə qarşı səmimi münasibətlərə rast gəlmək olur. Məktəblərdə, xüsusilə də yuxarı siniflərdə dərs vaxtı oğlan və qızlar məktublaşır, mesajlaşır, dərsdən qaçıb görüşürlər. Bundan başqa, oğlanlar qızlardan əqli inkişafca bir neçə il geri qaldığından, bu, verilən tapşırıqları qavramaqda, yeni dərs mövzularını mənimsəməkdə də özünü göstərir. Bu səbəbdən də onların ayrı təhsil alması daha yaxşı nəticələr verir.
Bir sözlə, təhsil sistemi təkcə bilik verməklə məhdudlaşan məkan deyil, insanın ən çətin yaş dövründə əxlaqının, şəxsiyyətinin formalaşmasında iştirak edən qurumdur. Bu yeni fikir deyil, sadəcə Qərbə dönük Şərq ziyalılarının dilə gətirə bilmədiyi həqiqətdir. Bundan sonra rahat-rahat dilə gətirə bilərsiniz. Qərb "dabro"sunu verdi...
Şəfiqə Şəfa
