Pərvanə Mustafayeva: "Süni mayalanma zamanı əkiz və ya üç uşaq olma ehtimalı daha böyükdür, bu isə risqli hamiləlik sayılır"
Bəllidir ki, boşanmaların sayı günü-gündən artır. Boşanmaya səbəb kimi müxtəlif faktorlar deyilsə də, sonsuzluq problemi hər zaman ön sırada olub. Təbii ki, övlad sahibi ola bilməyən insan üçün ailənin dağılması həm də böyük stressdir.
Uşaq sahibi ola bilməmək cütlüklərin nəinki ailədaxili münasibətlərinə, hətta iş həyatına da ciddi mənfi təsir göstərir. Çünki, demək olar ki, addım atdıqları hər mühitdə "niyə uşağınız olmur?" kimi suallara tuş gəlirlər. Beləcə, ana olmaq istəyən qadın öz fizioloji problemlərindən daha çox bu kimi stresslərə sinə gərməyə məcbur olur.
Amma, necə deyərlər, təkcə ölümə çarə yoxdur. Məsələn, təbii yolla övlad sahibi ola bilməyən ailələr bu gün tibbin inkişafı sayəsində öz arzularını gerçəkləşdirir.
Səhiyyə Nazirliyi Doğuşayardım Komissiyasının sədri, Respublika Perinatal Mərkəzinin direktoru Sevinc Məmmədova media nümayəndələrinə açıqlamasında qeyd edib ki, hər il Azərbaycanda qadınlar müəyyən səbəblərdən ekstrakorporal (süni) mayalanmaya üz tutur. Son illər süni mayalanma üçün müraciət edən qadınların sayında artım var. Belə ki, il ərzində süni mayalanma üçün müraciət edən qadınların sayı 1000-ə yaxın olur. Azərbaycanda bu sahə son illər inkişaf edir.
Süni mayalanma yolu ilə ailələrin övlad həsrətinə son qoyulması müsbət haldır. Ancaq, təbii ki, hər bir müalicədə və ya əməliyyatda risq var. Maraqlıdır, süni mayalanma prosesinin nə kimi fəsadları olur?
Ginekoloq Pərvanə Mustafayeva bizimlə söhbətində bildirdi ki, qadın təbii yolla hamilə qala bilmədikdə süni mayalanma üsulundan istifadə olunur. Bu, adı süni olsa da, özü təbii olan bir prosesdir: "Belə ki, ananın yumurtalıqları stimulyasiya olunduqdan sonra yumurta hüceyrələri toplanaraq laboratoriya şəraitində atadan alınan sperma hüceyrələri ilə mayalandırılır. Mayalanma nəticəsində alınan embrionlar müəyyən bir vaxtdan sonra uşaqlığa köçürülür. Bundan sonrakı proses təbii hamiləlikdən heç nə ilə fərqlənmir".
Həmsöhbətimiz cüni mayalanmanın təbii mayalanmadan fərqli olduğunu da dilə gətirdi: "Prosesin əsas fərqli cəhəti odur ki, mayalanma kənarda olur və sonradan ana bətninə köçürülür. Başqa bütün proseslər normal təbii yolla baş verir. Ananın uşaqlığına necə normal qaydada embrion düşürsə, bu da o cür olur. Ancaq bir məsələ var ki, biz ananın bətninə birdən artıq embrion köçürdüyümüz üçün onlarda cüt hamiləlik daha çox baş verir. Məsələn, süni mayalanma zamanı əkiz və ya üç uşaq olma ehtimalı daha böyükdür. Bu isə risqli hamiləlik sayılır. Yəni bir uşaq olanda hamiləlik daha asan formada olur, 39-40 həftəyə nəticələnir. Əkiz uşaq olanda isə uşaqlıqda iki uşaq saxlamaq çətin olur və nəticədə hamiləlik sona qədər davam etmir. Artıq bir sıra ölkələrdə bir neçə embrionun köçürülməsi qadağan olunub, yalnız birinə icazə verilir".
Günel CƏLİLOVA
