Adil Qeybulla: "Gənclərin müayinə olunduğu xəstəliklərin siyahısı daha da genişləndirilməlidir ki, sağlam nəsil formalaşa bilsin"
Bəllidir ki, bu ilin əvvəlindən etibarən ailə quran gənclər mütləq tibbi müayinədən keçir. Bu müayinənin keçirilməsində məqsəd gələcəkdə sağlam uşaqların dünyaya gəlməsidir.
Nikahdan öncə keçirilən tibbi müayinə nəticəsində bəzi gənclərdə müəyyən xəstəliklər aşkar olunur. Ailə quran gənclərin daha bir neçə tibbi müayinədən keçməsi təklif olunur. Belə bir təkliflə Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin üzvü Musa Quliyev çıxış edib. O qeyd edib ki, irsi, infeksion xəstəliklərin bir şəxsdən digərinə və ya valideyndən övlada ötürülməsinin qarşısını almaq üçün nikahdan öncə tibb müayinələrin keçirilməsi çox mühüm bir addımdır. M.Quliyev bildirib ki, müayinə olunan xəstəliklərin siyahısının genişləndirilməsi məsələsi də gündəmdədir: "Ancaq ən aktual xəstəliklər önə çəkilməklə 5-ə qədər xəstəliyin müayinəsi qərara alındı. Müayinələr çox olanda həm insanların vaxtı çox gedir, həm çox xərc tələb olunur. Müayinələrin çoxluğu ilk əvvəl insanları qorxuya sala bilərdi. Amma tədricən siyahını artırmaq olar. İlk növbədə qrup hepatitlərini və daha çox sosial xarakter daşıyan genetik xəstəlikləri üzə çıxarıb bu siyahıya daxil etmək olar. Ancaq mən düşünürəm ki, bunun əvəzinə daha çox maarifləndirmə işləri aparılmalıdır və aparılır da. Uşaqlar ilk doğulan dövrdə onların müayinələri aparılır, artıq elektron səhiyyə yaranıb, hər bir uşağın çip kartında xəstəliklərinin olub-olmadığı əks olunur. Bu imkan verəcək ki, nikahdan öncəyə qədər kimin hansısa xəstəlik daşıyıcısı olub-olmaması aşkarlansın. Hesab edirəm ki, tibbi müayinələrin tətbiqinin iki ilinin tamamında bu işin monitorinqi aparılar və ən çox aktuallıq tələb edən daha bir neçə xəstəliyi bu siyahıya əlavə etmək olar. Ancaq siyahının həddən artıq genişləndirilməsi praktiki cəhətdən mümkün deyil və özünü doğrultmayacaq".
Məsələ barədə fikir bildirən professor, həkim-ekspert Adil Qeybulla "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, gənclərin evlənməzdən öncə tibbi müayinədən keçməsi müsbət haldır: "Bəllidir ki, əvvəllər insanlar nikahdan öncə tibbi müayinədən keçmək sözünü dilə gətirə bilmirdi. Nikahdan öncə tibbi müayinə və nigah müqaviləsi çox mühüm məsələdir. Hüquqi və sağlamlıq baxımından bunlar çox lazımlıdır".
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, ailə qurmazdan öncə cütlüklər bir neçə tibbi müayinədən keçir. Müayinələrin sayı artırılmalıdır: "Azərbaycanda müxtəlif genetik xəstəliklər var. Ailə qurmaq istəyənlər bu gün talessemiya, virus infeksiyaları, hepatitlər və təhlükəli xəstəliklərin daşıyıcısı olub-olmamasını öyrənmək üçün müayinə olunur. Mən təklif edərdim ki, nikahdan öncə tibbi müayinə edilən xəstəliklər siyahısına vərəm də daxil olunsun. Çünki vərəmin yayılmasına görə Azərbaycan ön sıradadır".
A.Qeybullanın sözlərinə görə, Azərbaycan milli genofondunu qorumaq üçün nikahdan öncə cütlüklərin tibbi müayinədən keçməsi şərtdir. Gənclərin müayinə olunduğu xəstəliklərin siyahısı daha da genişləndirilməlidir ki, sağlam nəsil formalaşa bilsin. Günel CƏLİLOVA
