Leyla Zülfüqarlı: "Hazırda piylənmədən ən çox uşaqlar və gənclər əziyyət çəkir"
Artıq dünya əhalisinin böyük bir hissəsi piylənmədən əziyyət çəkir. Azərbaycan vətəndaşları da piylənmənin qurbanına çevrilir. Açıqlanan statistik rəqəmlərə əsasən, ötən illərlə müqayisədə piylənmə daha çox uşaq və yeniyetmələrdə müşahidə olunur.
Statistik göstəricilərə görə, 2015-ci ildə 586 uşaqda ilk dəfə piylənmə aşkar edilib. Əhalinin hər 100 000 nəfərinə bu göstərici 23 nəfər təşkil edib. 2016-cı ilin əvvəlinə əhalinin hər 100 000 nəfərinə düşən bu xəstələrin sayı isə 51 nəfər olub.
Ötən il piylənmə aşkar edilmiş uşaqların 46,8 faizi qız, 53,2 faizi oğlan olub. Piylənmə aşkarlanmış qızların 66,8 faizi 13 yaşına qədər, 33,2 faizi 14-17 yaşlarında olub. Oğlanlarda isə bu göstərici müvafiq olaraq 65,1 və 34,9 faiz təşkil edib.
Həkim-dietoloq Nura Sadıqova "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, uşaqlarda piylənmənin müşahidə olunmasının əsas səbəbləri hərəkətsizlik və "fast-food" qidalarıdır: "Bəllidir ki, müasir dövrün uşaqları günlərini daha çox televizor, planşet, mobil telefon və kompyuter qarşısında keçirir. Uşaqlar hərəkət etmədən dərslərini, gündəlik əyləncələrini, demək olar ki, sadaladığım vasitələr üzərində həyata keçirir. Nəticədə uşaqlar heç bir hərəkət etmədən gündəlik həyatını keçirir. Belə olan halda, o uşaqlarda piylənmə əmələ gəlir.
Uşaqlarda piylənmənin əmələ gəlməsinin bir səbəbi də ailə ilə bağlıdır. Bəzi ailələr var ki, ana səhər uşaqlarına yemək hazırlamır və onun hazır qidalarla qidanlanmağını istəyir. Yaxud uşaq səhər iştahasının olmamasını səbəb gətirərək yemək yemək istəmədiyini bildirir. Belə olan halda, uşaq səhər kalorisini almır. Uşaq səhər yeməyi yeməsə, onun metabolizmi zəifləyir və həmin şəxsin orqanizmi günortaya qədər zəifləyir. Belə olan halda, uşaq günorta və axşam yeməyini həddindən artıq qəbul edir, nəticədə onlarda piylənmə yaranır".
N.Sadıqova gənclərdə piylənmənin əmələ gəlməsinin digər səbəbini hormonal pozğunluqla əlaqələndirir: "Gənc qızlarda hormonal pozğunluq daha çox müşahidə olunur. Oğlanlarda isə piylənmənin əmələ gəlməsinin əsas səbəbi düzgün qidalanmamaqdır. Gənclərin, demək olar, əksəriyyəti kompyuter qarşısına keçərək yemək yeyir. Kompyuter qarşısında əyləşən şəxs yemək yeyirsə, beyin o qidanın fərqinə varmır".
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, piylənmə dövrün ən dəhşətli xəstəliklərindən biridir. Dietoloqun sözlərinə görə, piylənmə təkcə yeməklə bağlı deyil: "Piylənməyə səbəb metobolik və hormonal problemlərdir. Metobolik proseslərdə səngimə yaşanırsa, mütləq o şəxs piylənmədən əziyyət çəkəcək".
Dietoloq Leyla Zülfüqarlı qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, piylənmə qlobal problemdir. Piylənmədən əziyyət çəkənlərin sayı ildən-ilə artır: "Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycan əhalisi də metobolik xəstəlikdən əziyyət çəkənlər sırasında yer alır. Şəkərli diabet və qalxanvari vəzin bir sıra xəstəliklərindən əziyyət çəkənlərdə piylənmə daha çox müşahidə olunur. Hazırda piylənmədən ən çox uşaqlar və gənclər əziyyət çəkir".
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, işlənmiş və süni qidalar piylənməyə səbəb olan amillərdən biridir: "Piylənmə bir sıra xəstəliklərə səbəb olur".
Dietoloq piylənmənin qidalanmanın qeyri-düzgün şəkildə təşkil olunması ilə bağlı olduğunu bildirdi.
Günel CƏLİLOVA
