Bazar ertəsi günü, 16 noyabr 2026
     

Ürək-da­mar xəs­tə­lə­ri düz iki də­fə ar­tıb

Image


Adil Qey­bul­la: "Bu gün, de­mək olar ki, dün­ya­da ürək-da­mar xəs­tə­lik­lə­ri­nin xü­su­si çə­ki­si artmaq­da­dır"

 

Son vaxtlar mət­bu­at­dan, ya­xın-uzaq ta­nış­lar­dan tez-tez eşi­di­rik ki, fi­lan­kəs ürək ça­tış­maz­lı­ğın­dan əziy­yət çə­kir, mü­a­li­cə olu­nur, kim­lər­sə ürək ça­tış­maz­lı­ğın­dan dün­ya­sı­nı də­yi­şib və s.

Açıq­la­nan rəs­mi mə­lu­mat­lar da təs­diq edir ki, son il­lər ürək-da­mar xəs­tə­lik­lə­rin­dən əziy­yət çə­kən­lə­rin sa­yı ar­tıb.

Sə­hiy­yə Na­zir­li­yi­nin baş kar­di­o­lo­qu, pro­fes­sor Fa­iq Qu­li­yev mət­bu­a­ta açıq­la­ma­sın­da de­yib ki, son 5 il­də ürək-da­mar xəs­tə­si ki­mi qey­diy­ya­ta dü­şən­lə­rin sa­yı 2 də­fə­dən çox ar­tıb. Bu xəs­tə­lik­lə­rin qar­şı­sı­nı al­maq üçün pro­fi­lak­tik və ma­a­rif­lən­di­ri­ci təd­bir­lər la­zım­dır.

F.Qu­li­yev qeyd edib ki, Azər­bay­can­da ürək-da­mar xəs­tə­lik­lə­ri­nin ya­yıl­ma­sı Fran­sa, Por­tu­qa­li­ya, İta­li­ya, Al­ma­ni­ya ki­mi öl­kə­lər­dən da­ha çox­dur. Bu da kar­dio-pro­fi­lak­ti­ka­dan ası­lı­dır. Hə­min öl­kə­lə­rin pəh­riz­lə­ri, re­gi­on­la­rı fərqli­dir.

Ürək-da­mar xəs­tə­lik­lə­ri nə sə­bəb­dən ar­tır və bu­nun­la ne­cə mü­ba­ri­zə apar­maq olar? Mə­sə­lə ilə bağ­lı pro­fes­sor, hə­kim-ekspert Adil Qey­bul­la­ya mü­ra­ci­ət et­dik. O bi­zim­lə söh­bə­tin­də bil­dir­di ki, bu xəs­tə­lik­lə­rin artma­sı­nın əsas sə­bə­bi in­san­la­rın ya­şam tər­zi və qey­ri-düz­gün qi­da­lan­ma­sı­dır: "Bu gün, de­mək olar ki, dün­ya­da ürək-da­mar xəs­tə­lik­lə­ri­nin xü­su­si çə­ki­si artmaq­da­dır. Əs­lin­də, bu­nun sə­bəb­lə­ri  mə­lum­dur. İlk növ­bə­də in­san­la­rın hə­ya­tı­nın cid­di ola­raq av­to­mat­laş­ma­sı­nı əsas amil ki­mi qeyd et­mək la­zım­dır. İn­san­la­rın az hə­rə­kət et­mə­si, çox qi­da qə­bul et­mə­si, xo­lestrol­lu qi­da­la­rın ra­si­on­da üs­tün­lük təş­kil et­mə­si ürək-da­mar xəs­tə­lik­lə­ri­nin artma­sı­na gə­ti­rib çı­xa­rır. Çün­ki or­qa­nizmdə qə­bul edi­lən ka­lo­ri ilə sərf edi­lən ka­lo­ri ara­sın­da bir ba­lans ol­ma­lı­dır. Bun­la­rın ara­sın­da­kı ta­raz­lıq po­zul­sa - çox qi­da qə­bul edi­lib, az ka­lo­ri sərf olun­sa, or­qa­nizmdə mü­ba­di­lə po­zu­lur. Mü­ba­di­lə­nin po­zul­ma­sı ara məh­sul­la­rı­nın oy­naq­lar­da, da­mar­lar­da çök­mə­si­nə sə­bəb olur və nə­ti­cə­də də or­qa­nizm təd­ri­cən sı­ra­dan çı­xır. Xo­les­te­rol­lu qi­da­la­rın çox qə­bul edil­mə­si on­la­rın da­mar­lar­da çö­kə­rək qan döv­ra­nı yol­la­rı­nı da­raltma­sı­na sə­bəb olur. Bu da or­qa­nizmdə qan təc­hi­za­tı­nın po­zul­ma­sı­na gə­ti­rib çı­xa­rır. Ürək da­mar­la­rı­nın da­ral­ma­sı da­im iş­lək or­qan olan ürə­yin iş­lək me­xa­niz­mi­ni po­zur. Bu da, nə­ti­cə eti­ba­ri­lə, ürə­yin cid­di əziy­yət çək­mə­si­nə sə­bəb olur".

Həm­söh­bə­ti­miz onu da əla­və et­di ki, pay­taxt Ba­kı­da ürək-da­mar xəs­tə­lik­lə­rin­dən əziy­yət çə­kən­lə­rin sa­yı da­ha çox­dur: "Ba­kı me­qa­po­lis ol­du­ğun­dan, bu­ra­da in­san­lar stres­lə da­ha tez-tez qar­şı­laş­dı­ğın­dan, bu, ürək-da­mar xəs­tə­lik­lə­ri ilə nə­ti­cə­lə­nir. Am­ma ra­yon­lar­da in­san­lar tə­bi­ət­lə da­ha çox əla­qə­də ol­du­ğun­dan və di­gər amil­lər­dən on­lar­da xəs­tə­lik da­ha az qey­də alı­nır".

Pro­fes­sor bil­dir­di ki, ca­van in­san­lar­da ürək xəs­tə­lik­lə­ri da­ha tez ölü­mə sə­bəb olur: "Yaş­lı in­san­lar ikin­ci in­farktı nis­bə­tən yün­gül ke­çi­rə bi­lir. Gənc xəs­tə isə bi­rin­ci in­farktdan və­fat edə bi­lər. Çün­ki on­la­rın or­qa­niz­mi bu pro­se­sə ha­zır ol­mur. Gənclər­dən fərqli ola­raq yaş­lı in­san­lar­da ürə­yi qi­da­lan­dı­ran da­mar­lar ara­sın­da əla­qə­lər iş­lə­yir. Bu da­mar­la­rın iş­lə­mə­si üçün in­sa­nın mü­əy­yən ya­şa çat­ma­sı la­zım­dır".

Gü­nel CƏ­Lİ­LO­VA



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Azərbaycan üzərindən Ermənistanla ticarət dayan(dırıl)ıb - İrəvan adekvat ola bilmir...

İrəvanda Göy məscid murdarlandı, Azərbaycandan başqa heç bir qonşu müsəlman ölkə səsini çıxarmadı...

Saatlıq maaş sisteminə keçirik, pullar yeni qaydada hesablanacaq...

SON XƏBƏRLƏR

15.11.2026 / 18:30
Bayden memuarında Zelenskini “nankor”, Putini isə “yeniyetmə kimi” xarakterizə edib

15.11.2026 / 18:11
Rumıniya Qara dənizdə azərbaycanlıların olduğu gəmiyə hücuma görə Rusiyanı günahlandırdı – qırıcılar havaya qaldırıldı...

15.11.2026 / 17:15
Kremlin Avropaya xəbərdarlıq - razılaşma olmasa, məqsədimizə hərbi yolla nail olacağıq...

15.11.2026 / 16:31
"Söyüdlü kəndinin boşaldılacağı barədə məlumatlar əsassızdır" - Media və Yayım Şurası

15.11.2026 / 16:26
Təhsilin rəqəmsallaşmasındakı ciddi geriliyin əsas səbəbi məmur məsuliyyətsizliyidir - İlham Əhmədov yazır

15.11.2026 / 15:33
Rumıniya sahillərində azərbaycanlı dənizçilərin olduğu gəmi vuruldu...

15.11.2026 / 14:35
Putinin nəvələrinin Zelenski soyadı daşıdığı ortaya çıxdı... Uşaqların sənədləri illər sonra dəyişdirildi...

15.11.2026 / 14:19
Əliyevin Strateji dünya təfdaşlığı kursu şaxələnir - Avropa, Amerika, Mərkəzi Asiya, Çin, sonra kim...

15.11.2026 / 13:50
Trampa sui-qəsd iddiası ABŞ-ı ayağa qaldırdı... Bəzi rəsmilər evlərindən çıxarılıb təhlükəsiz yerlərə aparıldı...

15.11.2026 / 13:14
İranın nə qədər raketi var?... ABŞ kəşfiyyatı açıqladı – müharibəyə baxmayaraq...

15.11.2026 / 12:09
Daha bir super güclə Strateji tərəfdaşlıq qurduq - Azərbaycanı nələr gözləyir...

15.11.2026 / 11:42
İran Bəhreyndə ABŞ-ın radar stansiyasına dronlarla zərbə endirdi...

15.11.2026 / 11:18
Kadırov Qroznıda Putinin adını daşıyan yeni rayon salır...

15.11.2026 / 11:10
Prezident İlham Əliyev Mahmud Abbası təbrik etdi

15.11.2026 / 10:31
Azərbaycan Fələstini Milli Günü münasibətilə təbrik edib

15.11.2026 / 10:11
Tramp İrana yeni zərbələrdən bu halda imtina edəcək – Ağ Evdə qapalı müzakirələr gedir...

15.11.2026 / 09:27
"Azərbaycanın artan geosiyasi nüfuzu onu Avropa üçün mühüm tərəfdaşa çevirib" - Vüqar Rəhimzadə

15.11.2026 / 08:55
Hörmüz boğazında iki neft tankerində partlayış baş verib...

14.11.2026 / 18:21
Macarıstanda keçmiş nazirə qarşı əməliyyat - ələ keçirilən pulları 12 nəfər beş aparatla səkkiz saata saydı...

14.11.2026 / 17:45
ABŞ-dan Ukraynaya şok təklif... Donbası ruslara verin, NATO-ya üzv olun - Zelenski detalları açıqladı...

14.11.2026 / 16:50
Ev təsərrüfatları ilə bağlı yeni qaydalar əslində əhalinin öz mənafelərinə uyğundur - baxın, necə...

14.11.2026 / 16:10
Sabunçuda avtomobildən 6 min oğurlayan şəxs yaxalandı

14.11.2026 / 16:02
Rusiya XİN Zelenskinin Moskvaya getməkdən imtina etməsinə belə münasibət bildirdi - icazə vermirlər...

14.11.2026 / 15:46
Tramp, Putin və Cinpin İran məsələsini üzbəüz müzakirə edəcək – tarix açıqlandı...

14.11.2026 / 15:09
“Türkiyə ilə münasibətlərin normallaşmasına və Azərbaycanla davamlı sülhə yaxınıq” - Paşinyan

14.11.2026 / 14:31
Rusiya ABŞ-dan NATO-nun Avropada və Cənubi Qafqazda hərbi mövcudluğunun məhdudlaşdırılmasını tələb etdi...

14.11.2026 / 14:06
Rusiya hərbçilərinin Gümrüdə 30 ildə törətdikləri cinayətlərin hesabatı aparıldı...

14.11.2026 / 13:46
Qaradağda evdən 7050 manatlıq qızıl-zinət əşyaları oğurlandı

14.11.2026 / 13:14
Ermənistan XİN-in saxtakarlığı İFŞA OLUNDU...

14.11.2026 / 12:30
Moskva məhkəməsi Ukraynanın sabiq müdafiə naziri Reznikov barəsində qiyabi həbs qərarı çıxardı...

14.11.2026 / 12:07
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 59 nəfər saxlandı

14.11.2026 / 11:46
İrəvandakı Göy məscidin mərasim zalına erməni şairin adının verilməsi narahatlıq doğurur - BƏYANAT

14.11.2026 / 11:23
Türkiyə Ermənistana uçan hərbi təyyarənin hava məkanından keçməsinə icazə vermədi...

14.11.2026 / 10:58
Gənc əsgərlərlə görüşə müvəqqəti məhdudiyyət qoyuldu - RƏSMİ

14.11.2026 / 10:15
Britaniyada ABŞ bazasında təhlükəsizlik həyəcanı - naməlum dron ordunu ayağa qaldırdı...

14.11.2026 / 09:40
Azərbaycan nefti bahalaşdı...

14.11.2026 / 09:17
Hörmüz boğazında daha bir tanker minaya düşdü...

14.11.2026 / 08:52
Husilər Ər-Riyad hava limanını vurdu

13.11.2026 / 22:49
Rusiyanın Ukraynada itkiləri yarım milyona çatdı - sızdırılan gizli sənədlər Moskvanı ifşa etdi...

13.11.2026 / 22:26
Məşhur milyarder süni intellektlə bağlı xəbərdarlıq etdi - xəstəxana və banklar təhlükədə...

13.11.2026 / 22:10
Ərəb Parlamenti husilərin maliyyə və silah təchizatını kəsmək üçün hərəkətə keçdi...

13.11.2026 / 21:55
Rusiya Əbu-Dabidə Finlandiyanın NATO-dan çıxmasını tələb etdi - Moldovanın parçalanması da gündəmə gətirildi...

13.11.2026 / 21:38
Leyla Əliyeva COP31 çərçivəsində Xəzərin ekoloji problemlərinə dair müzakirələrdə iştirak edib - FOTO

13.11.2026 / 21:22
Tramp Avropanın təhkükəsizliyi barədə Putindən məsləhət almaq istəyir... Qəribəlik...

13.11.2026 / 21:05
Əlil şəxslər “keçiddə” bir beçə aylıq müavinətdən niyə məhrum olsunlar?!

13.11.2026 / 20:47
Vüqar Rəhimzadə: Azərbaycan-Böyük Britaniya əlaqələri çoxşaxəli siyasi-strateji müstəvidə

13.11.2026 / 20:30
Rusiya ABŞ-la qarşılıqlı hücum etməmək sazişi imzalaya bilər - NATO-ya dağıdıcı təhlükəsi...

13.11.2026 / 20:13
Məzuniyyətin pulla əvəzlənməsi - İşçi özü istəyirsə, pisdir?

13.11.2026 / 19:52
Süni intellektlə tələbələrin görüntülərini montaj edərək pul tələb edən şəxs saxlanıldı - VİDEO

13.11.2026 / 19:37
Avropanın Bakı zirvəsi təsadüfi qərar deyil...

13.11.2026 / 19:15
İşdə məhəbbət macərası - DOST Agentliyinin müdir müavini buna görə işdən azad olundu

13.11.2026 / 18:58
Zelenski Əliyevdən umacaqlarını Dublində bu cür dilə gətirdi...

13.11.2026 / 18:41
Güclü Avropanın gələcəyində Azərbaycanın yeri - Dublin zirvəsi perspektivi göstərdi...

13.11.2026 / 18:26
Prezident İlham Əliyevin İrlandiyaya işgüzar səfəri başa çatdı

13.11.2026 / 18:23
Dublin zirvəsi Qafqazda sülh prosesini sürətləndirir - Əliyev Avropa zirvəsində...

13.11.2026 / 17:56
Rusiya xarici ticarətdə dolları yuanla əvəzləyə bilmədi - uğursuzluğun səbəbi...

13.11.2026 / 17:55
Avropa ölkələri birgə xartiya imzaladılar - Rusiyadan gələcək təhlükələrə qarşı

13.11.2026 / 17:40
Firəngiz Əlizadə bəstəkarların əsas problemlərini gündəmə gətirdi - "Kabinetimə gəlib ağlayırlar"

13.11.2026 / 17:13
Bakıdan gəlib bağ evi tikən imkanlı şəxslərin üzündən bəzi rayonlarda torpağın sotu 15–20 min manata çatıb.... Niyə?

13.11.2026 / 16:55
İrandan Almaniyaya 29 kq-dan çox metamfetamin aparanlar Naxçıvanda yaxalandı

13.11.2026 / 16:40
Ev təsərrüfatlarının uçotunun arxasında nələr var - Şayiələr baş alıb gedir, bəs həqiqət harada?...

13.11.2026 / 16:26
“Yazıçılar Birliyi hara, restoran hara?” – Anar parlamentdən kömək istədi...

13.11.2026 / 16:23
Yunus Oğuzun “Qara Yusif” romanı çapdan çıxdı

13.11.2026 / 16:10
KTMT-yə görə Ermənistan Kremldən daha bir "dişsiz həmlə" yeyəcək...

13.11.2026 / 15:53
Özbəkistanın Milli Universitetində hicabla bağlı narahatlıq baş qaldırıb - hələlik kənar müdaxilə yoxdur...

13.11.2026 / 15:49
İran raket maneələrini aradan qaldırdı, ABŞ-ın Avropadakı bazaları təhlükə altındadırmı?

13.11.2026 / 15:48
ABŞ-ın Ukrayna siyasəti ziddiyətlər içində - ərazi bütövlüyünü imzalamaq hara, "Donbası verin" hara...

13.11.2026 / 15:10
İrəvandakı Göy Məscid üzərindən İslam dəyərlərinə növbəti zərbə vuruldu...

13.11.2026 / 14:41
Türkiyə Rusiya ilə AES əməkdaşlığına birdəfəlik son qoyur...

13.11.2026 / 14:36
Əməkhaqqına nəzarət mexanizmi gəlir: “paket maaş” ın taleyi həll olunur...

13.11.2026 / 14:01
Moskvada Ukraynanın keçmiş baş naziri Azarovun müşavirinin avtomobili partladıldı...

13.11.2026 / 13:45
İsrailin ABŞ-dan gözlədiyi xəbər gəldi - İranla yeni müharibəyə hazır olun...

13.11.2026 / 13:44
BIAF-ın ikinci mövsümü başa çatıb: 37 ölkədən 500-dən çox iştirakçı, 10 mindən artıq tamaşaçı

13.11.2026 / 13:29
Deputat Elm və Təhsil Nazirliyini tənqid etdi - valideynlər, müəllimlər həyəcan təbili çalır...

13.11.2026 / 13:24
Görmə məhdudiyyəti maneə deyil, əlçatmaz mühit maneədir!

13.11.2026 / 13:20
Gələn il bu müavinətlər artırılacaq...

13.11.2026 / 13:09
Müəllimlərin orta aylıq əməkhaqqı nə qədərdir?..

13.11.2026 / 12:57
Azərbaycan Avropa Siyasi Birliyinin əlavə öhdəlik yaradan bəyanatlarına qoşulmadı...

13.11.2026 / 12:43
Xəbərin fotosu başqa, məzmunu başqa - Media Şurası bu xəbərlərin vizual təqdimatına irad bildirdi...

13.11.2026 / 12:29
Tramp rəsmən elan etdi - ABŞ daha bir ölkəyə hücum edəcək...

13.11.2026 / 12:20
Aşpaz İlyas

İki ildən çoxdur azad sahibkarlıq yeni Rəqabət Məcəlləsi ilə tənzimlənir...

XƏBƏR ARXİVİ