Fərqanə Mehmanqızı: "Psixoloqa müraciət edənlərin sayının artması psixoloqa baxışın dəyişməsi ilə bağlıdır"
İnsan bəzən həyatda elə situasiyalarla rastlaşır ki, özünü sanki çıxışı olmayan bir labirintdə hiss edir. Bu yolda ona təcrübəli insan kömək ola bilər. O artıq bu labirintin çıxışlarını bilir və ona bu sınaqdan çıxmağa kömək edəcək. Sözsüz ki, söhbət psixoloqlardan gedir...
Təəssüf ki, yaşadığımız cəmiyyətdə psixoloqa müraciət hələ də normal qəbul edilmir. Psixoloji problemləri olanlar bunu bəzən yaxınlarının köməyi ilə, bəzən isə təkbaşına həll etməyə çalışır. Bu isə xoşagəlməz haldır. Amma indi vəziyyət dəyişib. Ötən illərlə müqayisədə insanlar çəkinmədən psixoloqa müraciət edir.
Son zamanlar insanlar arasında depressiya halları artıb.
Bu barədə Psixi Sağlamlıq Mərkəzində Ümumdünya Psixi Sağlamlıq Gününə həsr olunmuş tədbirdə mərkəzin direktor müavini Rüstəm Salayev jurnalistlərə açıqlamasında bildirib.
R.Salayevin dediyinə görə, son illər psixi xəstəliklərdən əziyyət çəkənlərin sayı artır. İl ərzində dispanser qeydiyyatda olanların sayı 70-82 min nəfər arasında olur: "Xüsusilə gənclər tərəfindən müraciətlər artıb. Statistik rəqəmlər dəyişir. Çünki bəziləri sağalır, ölkəni tərk edənlər var. Amma ümumilikdə müraciətlər artıb. Bunun bir səbəbi də əhali arasında təbliğat aparılmasıdır. Əvvəllər insanlar psixoloqa müraciət etməkdən çəkinirdi. Son zamanlar daha çox 25-30 yaşlı gənclər müraciət edir. Cəmiyyətdə baş verənlər, həyat tərzi onlara təsir edir. Bəzən intihara cəhd edənlər də olur. Biz onları intihardan çəkindirə bilirik. Mərkəzə müraciət edənlər arasında sosial fobiyalar, depressiya vəziyyətində olanlar da var".
Direktor müavini onu da əlavə edib ki, son vaxtlar depressiyalarla bağlı müraciətlərin artması müşahidə edilir.
Məsələ barədə fikir bildirən psixoloq Fərqanə Mehmanqızı "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında bu faktı təsdiq etdi: "Ötən illərlə müqayisədə bu il psixoloqa üz tutanların sayı artıb. Bunun səbəbləri müxtəlifdir. Ancaq bunun əsas səbəblərindən biri psixoloqa baxışın dəyişməsidir. Əvvəllər insanlar psixoloqa "dəli həkimi" kimi baxırdılar. Düşünürdülər ki, psixoloqa yalnız ruhi xəstələr gedir. Ancaq indi insanların düşüncəsi əvvələ nisbətən dəyişib. Bu dəyişikliyin səbəbkarı kütləvi informasiya vasitələridir. Cəmiyyətdə yaşanan problemlərə dair, müxtəlif mövzularla bağlı psixoloqların açıqlama verməsi insanların düşüncəsini dəyişdirdi. Daha sonra insanlar psixoloji problemlərin nə demək olduğunu anladılar. Sevindirici haldır ki, artıq insanlar yaşadıqların stress, problemin səbəbinin ətrafında deyil, özlərində olduğunu anladılar. Psixoloqa gələnlər özlərində problemin olduğunu anlasa, o zaman onlar müəyyən müalicə ala bilər. Müəyyən prosedurlardan sonra özlərində dəyişiklik hiss edərlər. Beləliklə, xəstə özünün problemi olduğunu qəbul edir".
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, son zamanlar insanların həyat şəraiti çətinləşdiyi üçün stress artır: "İqtisadi çətinlik, sosial həyatın ağırlaşması insanlarda stress yaradır. Stress insanın qıcığa qarşı yaranan reaksiyasıdır".
F.Mehmanqızının sözlərinə görə, istər televiziya, istərsə də mətbuatda müxtəlif mövzularla bağlı psixoloqa müraciət olunur. Hadisələrə psixoloji rəyin verilməsi psixoloqu adiləşdirir: "İntihar edənlərə baxsaq görərik ki, onların əksəriyyəti 25-35 yaşında olanlardır. İntihar edənlərin böyükləri heç zaman psixoloqu qəbul etməyib. Onlar övladlarını psixoloqa aparsaydı, intihar faktları yaşanmazdı. Mən sizə deyim ki, bu gün uşaq psixoloqlarına müraciət edən ailələrin sayı günü-gündən artır. Ailələrdə müəyyən problemlər var. Gənc ailələr psixoloqu qəbul edir və övladının sağlamlığı üçün onu psixoloqa aparır. Gələcək nəslin sağlam böyüməsi üçün valideynlər övladını psixoloqa aparmalıdır".
Günel CƏLİLOVA
