Natiq Böyükağazadə ilkin ifadəsi zamanı bu ilin avqust ayında Astara rayonu dağ-meşə massivində mühafizə olunan ərazidə vəhşi bəbir ovladığını etiraf edib.
Natiq Böyükağazadə bəbiri ovladıqdan sonra dərisini satmaq məqsədi ilə soyaraq, uyğun müştəri axtarıb. Qohumu Fərəcov Səməd Yaqub oğlu ilə Astara rayonu Çükəz kəndi ərazisində bəbir dərisini 10-15 min manata satmaq istəyərkən saxlanılıb.
IDEA təşkilatı Azərbaycanda nəsli kəsilməkdə olan bəbirin öldürülməsindən narahatdır.
Dünya faunasının nadir incisi hesab olunan Qafqaz bəbirləri Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabı və Təbiətin Mühafizəsi Beynəlxalq Birliyinin Qırmızı Siyahısına daxil edilib. Qanunsuz ovlanma və təbii yaşayış arealının pisləşməsi səbəbindən bu nadir heyvan növünün sayı son on illiklərdə kəskin şəkildə azalıb.
Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın təsisçisi və rəhbəri olduğu IDEA - Ətraf Mühitin Mühafizəsi Naminə Beynəlxalq Dialoq İctimai Birliyi və Ümumdünya Vəhşi Təbiətin Mühafizəsi (WWF) Təşkilatı tərəfindən Hirkan və Zəngəzur Milli Parklarında quraşdırılmış fotokamera nəzarətinə əsasən və aparılan araşdırmalar nəticəsində Azərbaycan ərazisində 6 Qafqaz bəbirinin yaşadığı məlum olub.
Bu günədək IDEA İctimai Birliyi, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi və Ümumdünya Vəhşi Təbiətin Mühafizəsi təşkilatının birgə səyləri nəticəsində Qafqaz bəbirlərinin mühafizəsi və sayının artırılması istiqamətində bir sıra tədbirlər görülüb.
Bəbirlərin məskunlaşdığı ərazilərin mühafizəsi gücləndirilib, onların əhəmiyyəti, eləcə də nəsli kəsilməkdə olan bəbirlərin mühafizəsi barədə ictimaiyyətin maarifləndirilməsi üçün silsilə tədbirlər təşkil olunub. Əhali arasında maarifləndirmə istiqamətində IDEA tərəfindən "Qafqaz bəbirlərinin mühafizəsi” layihəsi həyata keçirilib. Bu layihənin həyata keçirilməsində məqsəd Qafqaz bəbirinin məskunlaşdığı yerlərin yaxınlığında yaşayanları bu nadir növ haqqında məlumatlandırmaq və onun mühafizəsi işini təbliğ etmək olub. Bəbirlərin mühafizəsi ilə bağlı son illərdə IDEA İctimai Birliyinin təsisçisi və rəhbəri Leyla Əliyevanın Qafqazda nəsli kəsilmək təhlükəsi ilə üzləşmiş 5 fauna növünün - ayı, canavar, ceyran, qartal və bəbirin qorunmasını əhatə edən "Böyük beşlik” proqramı çərçivəsində tədbirlər həyata keçirilib.
Bununla belə biznes və tamah maraqlarından irəli gələrək bu nəsli kəsilməkdə olan heyvanları ovlamaq niyyətində olanlar hələ də var. Bu baxımdan IDEA İctimai Birliyi Azərbaycanın endem və nəsli kəsilməkdə olan heyvan növünün öldürülməsi faktı ilə bağlı ciddi narahatlığını bildirir.
Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi də (ETSN) qanunsuz bəbir ovu ilə bağlı məlumat yayıb. ETSN-nin mətbuat xidmətindən verilən məlumatda Astara rayonunun Sım kənd sakini Böyükzadə Natiq Nəbi oğlu adı Azərbaycanın "Qırmızı Kitab”ına salınmış bəbir növünü Hirkan Milli Parkının sərhəd zonasında qanunsuz olaraq ovladığı, 2015-ci il 09 oktyabr tarixində onun dərisini satarkən saxlanıldığı qeyd olunub.
Bildirilib ki, Nazirlər Kabinetinin 2004-cü il 6 noyabr tarixli 176 nömrəli qərarına əsasən bəbirin qanunsuz ovu üçün təbiətə dəymiş ziyan 3000 manat, dövlət təbiət qoruqlarının və milli parkların ərazilərində bəbirin qanunsuz ovu baş verdikdə isə həmin məbləğ 3 qat ölçüdə tətbiq olunur. Hazırkı brakonyerlik faktı ilə bağlı Böyükzadə Natiq Nəbi oğlu 9000 manat məbləğində cərimə olunub, Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin 258-ci maddəsinə müvafiq olaraq, əməlində cinayət tərkibi olduğundan saxlanılmışdır. Bununla əlaqədar Baş Prokurorluğa təqdim olunması üçün ETSN tərəfindən müvafiq sənədləşmə işi aparılır: "Ərazi sırf sərhəd zonası olduğundan ETSN əməkdaşlarının həmin əraziyə giriş-çıxışında məhdudiyyətlər olub, məhz Dövlət Sərhəd Xidməti əməkdaşlarının yüksək peşəkarlığı nəticəsində qanun pozucusu saxlanılıb”.
Daha sonra qeyd olunub ki, Azərbaycanda nadir və nəsli kəsilmək təhlükəsi qarşısında olan fauna növlərinin mühafizəsi ilə bağlı aparılan tədbirlər sırasında bəbir xüsusi yer tutur. Bu nadir növ Ümumdünya Təbiəti Mühafizə İttifaqının (İUCN) "Qırmızı Siyahısı”na və Azərbaycan Respublikasının "Qırmızı Kitabı”na daxil edilib.
Son 10 il ərzində aparılmış tədqiqatlar nəticəsində bəbirlərin Hirkan meşələrində, Zəngəzur silsiləsində, Darıdağ, Nehrəmdağ və Dərəşamda, Mingəçevir su anbarının şimalında Axar-Baxar silsiləsində yaşaması müəyyən olunub.
Respublika ərazisində bəbirlərin 15-ə qədər fərdi yaşayır. Bəbirin mühafizəsində ən effektiv tədbir xüsusi mühafizə olunan təbiət ərazilərinin genişləndirilərək ekoloji şəbəkənin yaradılmasıdır. Məhz bəbirin yaşam arealı hesab edilən bir sıra qorunan ərazilərin sahəsi 2 dəfəyədək genişləndirilib, qanunvericilikdə bəbirin ovlanmasına görə cəza tədbirləri sərtləşdirilib, 2009-cu ildə isə "Bəbirin Azərbaycan Respublikası ərazisində Mühafizə Strategiyası Fəaliyyət Planı” qəbul edilib: "Keçən 5 il ərzində Milli Fəaliyyət Planının həyata keçirilməsi nəticəsində bəbirlərin və onların qida obyektlərinin monitorinqi aparılıb, maneələrin dəf edilməsi və dəhlizlərin yaradılması üzrə strategiya işlənilib, təhlükələrin azaldılması, əhalinin maarifləndirilməsi istiqamətində işlər görülüb.
Eyni zamanda son illər Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın başçılığı altında IDEA beynəlxalq ətraf mühit kampaniyasının Qafqazda nəsli kəsilmək təhlükəsi ilə üzləşmiş fauna növlərinin qorunmasını əhatə edən "Böyük beşlik" proqramı çərçivəsində gördüyü işləri, xüsusən bəbirin mühafizəsi ilə bağlı aparılan tədbirləri xüsusi qeyd etmək lazımdır.
Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi Azərbaycanın incisi sayıla biləcək nadir bəbir növünün ovlanması faktını qətiyyətlə pisləyir, əhalini bioloji müxtəlifliyə qayğı ilə yanaşmağa, brakonyerlik faktları ilə hamılıqla-vətəndaş cəmiyyətinin yaxından köməkliyi ilə mübarizə aparmağa çağırır”.
