Məlum olduğu kimi, korrupsiyaya görə ən çox şikayət edilən qurumların adları açıqlanıb. Mətbuatın yaydığı məlumata görə, 2020-ci ildə Baş Prokuror yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsi tərəfindən vətəndaşların 9,2 min müraciətinə baxılıb. Bu barədə Nazirlər Kabinetinin 2020-ci ilə dair hesabatında bildirilib.
Bunlardan 4,5 mini ərizə və şikayət kimi, 4,7 min isə Baş İdarədə fəaliyyət göstərən “161-Qaynar xətt” əlaqə mərkəzinə müraciət kimi daxil olub.
Həmin müraciətlər əsasən yerli icra hakimiyyəti orqanları, sosial müdafiə, təhsil, səhiyyə, bələdiyyə, özəl sektor və digər sferaları əhatə edir.
Məlumatlara görə, hesabat yaxın günlərdə Milli Məclisdə müzakirəyə çıxarılacaq.
Ən çox şikayətlərin yerli icra hakimiyyəti orqanları, sosial müdafiə, təhsil, səhiyyə, bələdiyyə, özəl sektorla bağlı olduğu diqqətdən yayınmır. Belə ki, yerli icra hakimiyyəti orqanlarından 656, sosial müdafiə sahəsindən 654, səhiyyədən 564, bələdiyyələrin fəaliyyətindən 280, təhsildən 136 şikayət olub, şikayətlər başqa sahələri də əhatə edib.
“İdarəetmədə tam olaraq şəffaflığın təmin olunmasına nail ola bilməsək, korrupsiyanın qarşısını almaq mümkün olmayacaq”
Tanınmış sosioloq, professor Əhməd Qəşəmoğlu “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, adları qeyd edilən sahələr üzrə korrupsiya şikayətlərinin üstünlük təşkil etməsinin, daha çox diqqəti cəlb etməsinin iki əsas səbəbi var: “Burada diqqətimizi iki əsas amil cəlb edir. Birinci amil odur ki, bəzi təşkilatlar, qurumlar əhali ilə daha çox təmasda, əlaqədədir, elə təşkilatlar da var onların ictimaiyyətlə, əhali ilə əlaqələri məhduddur. Ola bilsin, ictimaiyyətlə əlaqələri məhdud olan təşkilatda korrupsiya halları, rüşvət daha çoxdur, amma o, əhali ilə ciddi təmasda olan təşkilat olmadığı üçün oradan şikayətlər edilmir, hətta insanlar burada belə məsələlərin olduğunu hiss etmir. Lakin əhali ilə birbaşa əlaqədə, təmasda olan təşkilatlarda istənilən problem, korrupsiya halı, süründürməçilik dərhal diqqəti çəkir və bununla bağlı əlaqədar qurumlara şikayətlər ünvanlanır. İcra hakimiyyəti, bələdiyyə, səhiyyə, sosial müdafiə və sair qurumlar əhali ilə daha sıx təmasda olan təşkilatlardır, burada baş verən istənilən məsələyə vətəndaş reaksiya verir. İkincisi isə bu və digər sahələrdə korrupsiya faktlarının özünü aşkar göstərməsidir. Bu sahələr üzrə korrupsiya şikayətləri ona görə qabarıq görsənir ki, əhali mütəmadi olaraq bu qurumlara müraciət edir və burada bu kimi neqativ hallarla qarşılaşır. Korrupsiyaya bulaşmış sahələri müəyyən etmək çətin deyil, bunun üçün, sadəcə, həmin qurumların işçilərinin, müfəttişlərinin, məmurlarının və sairin həyat şəraitinə baxmaq kifayətdir. Bundan da aydın görsənəcək ki, həmin sahələrdə korrupsiya yüksək səviyyədədir və ondan şikayətlərin artma səbəbi budur. Səhiyyə, təhsil, icra hakimiyyəti, bələdiyyə, sosial müdafiə sahələri əhalinin ən çox müraciət etdiyi və müraciətlərinin cavabsız qaldığı qurumlar kimi zaman-zaman diqqəti çəkib. Vətəndaş müraciət edir, amma onun müraciəti havada qalır, baxılmır, süründürülür, o da məcbur olub aidiyyəti qurumların “qaynar xətt”lərinə şikayət edir. Vətəndaşın problemi yerlərdə həll olunmalıdır. İndi sosial müdafiə sahəsini elə də müşahidə etmirəm, amma vaxtilə yaxından müşahidə edirdim, o strukturda kim işləyirdisə, ucuz maşını dərhal CİP-ə çevrilirdi, həyat şəraiti əməlli-başlı dəyişirdi, varlanırdı. Sadə bir müfəttişin həyat şəraiti birdən-birə yüksəlirdi. Bu adamlar əhaliyə xidmət göstərmək əvəzinə, öz şəxsi maraqlarını düşünürdülər. Müsbət haldır ki, indi respublikamızda dəyişikliklər gedir, islahatlar davam edir. İnsanlarda ümid yaranır ki, bu sahələrdə vəziyyət müsbətə doğru dəyişəcək, korrupsiya, süründürməçilik kimi hallar aradan qalxacaq. Bu gün korrupsiya faktlarını aşkar etmək üçün nə araşdırmaya, nə statistika aparmağa ehtiyac var, adi bir yaşlı insan da bilir ki, ölkəmizdə hansı sahələrdə korrupsiya var. Ölkə başçısı da dəfələrlə korrupsioner məmurlara iradlarını bildirib, hətta onların bir neçəsini vəzifəsindən uzaqlaşdırıb. Onlar həbsdədirlər. Bütün bunlara baxmayaraq, get-gedə ölkəmizdə idarəetmə sistemi təkmilləşir, bu kimi neqativ hallarla bağlı dövlət səviyyəsində mübarizə gücləndirilir. Burada ictimai nəzarət də yüksək olmalıdır ki, bu sahələrdə şəffaflıq halları genişlənsin, korrupsiya, rüşvətxorluq sıradan çıxsın. Çünki idarəetmədə tam olaraq şəffaflığın təmin olunmasına nail ola bilməsək, korrupsiyanın qarşısını almaq mümkün olmayacaq”.
Ə.Qəşəmoğlu hesab edir ki, bu sahədə bədbin olmaq lazım deyil, çünki Azərbaycan sürətlə inkişaf edir, idarəetmə sistemi təkmilləşir, bu da bir müddətdən sonra bütün sahələr üzrə korrupsiyanın azalmasına gətirib çıxaracaq.
İradə SARIYEVA
