18 sentyabrda Ermənistan Müdafiə Nazirliyində Ermənistan–ABŞ ikitərəfli müdafiə məsləhətləşmələri keçirilib. Görüşdə Ermənistan Müdafiə Nazirliyinin nümayəndələri, ABŞ Müdafiə katibinin müavini Endryu Lumis, Kanzas Milli Qvardiyasının komandanı briqada generalı Pol Şnayder və ABŞ Müdafiə Nazirliyinin müxtəlif strukturlarının təmsilçiləri iştirak edib.
Tərəflər son illərdə müdafiə əməkdaşlığı çərçivəsində həyata keçirilən proqramların nəticələrini müzakirə edib, gələcək əməkdaşlığın genişləndirilməsi imkanlarını nəzərdən keçiriblər. Əsas istiqamətlərdən biri Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin transformasiyası və müdafiə islahatlarına ABŞ dəstəyinin davam etdirilməsidir.
ABŞ tərəfi Ermənistan ordusunun transformasiyasına məsləhətləşmələr, təcrübə mübadiləsi və digər dəstək proqramları vasitəsilə yardım göstərmək niyyətini təsdiqləyib. Ermənistan tərəfi isə bu əməkdaşlığın ordunun transformasiya prosesinin tərkib hissəsi olduğunu vurğulayıb.
Görüşün sonunda tərəflər görülən işlər və əldə olunmuş razılaşmaları əks etdirən protokol imzalayıblar.
18 sentyabrda Ermənistan və ABŞ arasında keçirilən müdafiə məsləhətləşmələri və imzalanan protokol çərçivəsində Ermənistan ordusunun transformasiyasının əsas hədəfi nədir — ordunun NATO standartlarına uyğunlaşdırılması, Rusiyanın hərbi təsirindən uzaqlaşma, yoxsa Azərbaycanla mümkün hərbi balansın dəyişdirilməsi və bu proses Ermənistan-Azərbaycan sülh gündəliyinə və regionda təhlükəsizlik mühitinə necə təsir edə bilər?
Abutalıb Səmədov: "ABŞ-Ermənistan hərbi əməkdaşlığı sülhün təmin olunmasına xidmət edə bilər"
Politoloq Abutalıb Səmədov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında ABŞ ilə Ermənistan arasında hərbi əməkdaşlığın genişlənməsinin regionda sülhün təmin olunmasına xidmət edə biləcəyini deyib.
Politoloqun sözlərinə görə, Prezident Donald Tramp Azərbaycanla Ermənistan arasında müharibənin dayandırılmasını və sülhün təmin olunmasını öz xarici siyasətinin mühüm nəticələrindən biri kimi təqdim edir. Bu baxımdan ABŞ-ın hazırkı administrasiyasının sülh prosesinə mane ola biləcək addımlar atması gözlənilmir.
Abutalıb Səmədov hesab edir ki, ABŞ və Fransa başda olmaqla Qərb ölkələrinin Ermənistanla, o cümlədən hərbi sahədə əməkdaşlığı genişləndirməsinin əsas istiqamətlərindən biri Ermənistanın Rusiyadan hərbi asılılığının azaldılmasıdır. Onun sözlərinə görə, Ermənistan uzun illər ərzində silah və hərbi texnikanın böyük hissəsini Rusiyadan alıb. Lakin Ukrayna müharibəsi fonunda Rusiyanın Ermənistanın əvvəlcədən ödədiyi silahların bir hissəsini təmin edə bilməməsi bu asılılığın yenidən nəzərdən keçirilməsini sürətləndirib.
Politoloq bildirib ki, Ermənistan artıq alternativ hərbi təchizat mənbələri axtarır və ABŞ-ın məqsədlərindən biri də Rusiya silahlarının Qərb istehsalı olan hərbi sistemlərlə əvəzlənməsinə yardım göstərməkdir. Bununla yanaşı, ABŞ-ın öz hərbi-sənaye imkanları və silah tədarükü ilə bağlı məhdudiyyətləri də nəzərə alınmalıdır.
Onun fikrincə, digər mühüm istiqamət Ermənistan ordusunun NATO standartlarına uyğunlaşdırılmasıdır. ABŞ-ın bu proses çərçivəsində mütəxəssislər göndərməsi, hərbi təlimlər keçirməsi və təcrübə mübadiləsi aparması gözlənilir. Ermənistanın Rusiyadan hərbi sahədə uzaqlaşması fonunda bu prosesin davam edəcəyi qənaətindədir.
Abutalıb Səmədov ABŞ-Ermənistan hərbi əməkdaşlığının Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesinə təsiri məsələsinə də toxunub. O, hesab edir ki, hazırkı mərhələdə bu əməkdaşlığın sülhə mane olması gözlənilmir. Bununla yanaşı, gələcəkdə ABŞ-da siyasi hakimiyyətin dəyişməsinin regiona yanaşmada müəyyən fərqlər yarada biləcəyini və bu ehtimalların nəzərə alınmasının vacib olduğunu bildirib.
Politoloqun sözlərinə görə, Ermənistanın Azərbaycanla silahlanma yarışına girməsi real görünmür. O qeyd edib ki, Azərbaycanın iqtisadi və hərbi imkanları Ermənistanla müqayisədə daha böyükdür və belə bir yarış Ermənistan üçün ciddi maliyyə və təhlükəsizlik problemləri yarada bilər.
Səmədov hesab edir ki, Ermənistanın əsas marağı Azərbaycanla qarşıdurmaya deyil, iqtisadi və regional əməkdaşlığın inkişafına yönəlməlidir. Bu baxımdan Zəngəzur dəhlizi və ya "Tramp marşrutu" kimi təqdim olunan layihənin xüsusi əhəmiyyət daşıdığını vurğulayan politoloq hesab edir ki, layihənin reallaşması həm Azərbaycan, həm də Ermənistan üçün yeni iqtisadi imkanlar yarada bilər.
Politoloq bildirib ki, belə bir layihənin həyata keçirilməsi Azərbaycan və Ermənistan arasında uzunmüddətli sabitlik və qarşılıqlı əməkdaşlıq tələb edir. Onun fikrincə, regionda proseslərə təsir imkanlarını qorumağa çalışan Rusiya və İranın bu layihəyə münasibəti də nəzərə alınmalıdır.
Abutalıb Səmədovun qənaətinə görə, ABŞ ilə Ermənistan arasında hərbi əməkdaşlıq çərçivəsində aparılan danışıqlar və imzalanan sənədlər yaxın perspektivdə sülh prosesinə maneə yaratmamalı, əksinə, Ermənistanın yeni təhlükəsizlik arxitekturasına inteqrasiyası fonunda Azərbaycanla münasibətlərin inkişafı üçün imkanlar saxlamalıdır.
Akif NƏSİRLİ
