Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyindəki Dövlət Məşğulluq Agentliyinin sədri Mustafa Abbasbəyli “Rəqəmsal məşğulluğa keçid və aktiv məşğulluq tədbirləri: 2021-ci il üçün hədəflər” mövzusunda keçirdiyi mətbuat konfransında deyib ki, Azərbaycanda əmək kitabçaları dövriyyədən çıxarılır.
“2020-ci ildə biz əmək münasibətləri və məşğulluq alt sisteminin yaradılmasına başladıq” - deyə qeyd edən M.Abbasbəyli bildirib ki, bu sistem ölkənin həm əmək qanunvericiliyinin, həm məşğulluq siyasətinin, həm də kitab inzibatçılığının böyük ölçüdə elektronlaşdırılmasına gətirib çıxaracaq: “Bu sistem bizə imkan verəcək ki, mərhələli şəkildə kağız əmək müqavilələrini ləğv edək, eyni zamanda, əmək kitabçalarının dövriyyədən çıxarılmasını həyata keçirək. Bundan əlavə, ezamiyyə vərəqlərini, kağız üzərində əmrləri, ştat cədvəllərini, digər kağız daşıyıcılarını ləğv edərək elektron müstəviyə keçməyi nəzərdə tuturuq”.
Azərbaycanda əmək kitabçasının dövriyyədən çıxarılacağı ilə bağlı məsələ yeni bir gerçəkliyi gündəmə gətirib. Burada insanları narahat edən məsələ odur ki, əmək kitabçaları ləğv edilərsə, onda onların 20-30, daha çox ili əhatə edən əmək stajları necə hesablanacaq? Bunun üçün əlavə mexanizmlər olacaqmı ki, insanların keçmişdəki iş stajları itməsin və o düzgün hesablansın?
“Bu məlumatlar elektron əmək kitabçasında əks olunduğu üçün, artıq kağız əmək kitabçasına ehtiyac olmayacaq”
“Konstitusiya” Araşdırmalar Fondunun rəhbəri, tanınmış hüquqşünas Əliməmməd Nuriyev baki-xeber.com-a bildirdi ki, vətəndaşların narahatlığına əsas yoxdur və proses əhalinin maraqlarına uyğun olaraq həyata keçirilir. “Məsələ burasındadır ki, bütün xidmətlər tam olaraq rəqəmsallaşdırılır, elektronlaşdırılır. Burada artıq kağız daşıyıcılarda olan əmək kitabçalarına ehtiyac olmayacaq, çünki vətəndaşın əmək stajı ilə bağlı bütün məlumatlar elektron bazada yerləşdiriləcək. Yəni istənilən müəssisədə işə daxil olarkən xüsusi kodla elektron bazaya daxil olunacaq və burada vətəndaşın əmək kitabçasının elekton versiyası görünəcək. Bilinəcək ki, o hansı müəssisələrdə işləyib, neçə illik əmək stajına malikdir və s. İstənilən vətəndaşın hansı dövrdə olmasından asılı olmayaraq, iş stajı varsa, bu itməyəcək, elektron bazada əks olunacaq. Vətəndaşlarımız qətiyyən narahat olmasınlar, kağız əmək kitabçaları ləğv edildiyi təqdirdə onlarla bağlı bütün məlumatlar, iş stajları elektron bazada olacaq. İndi bu proses başa çatıb. Vətəndaşla bağlı bütün məlumatlar elektronlaşdırılıb, rəqəmsallaşdırılıb. Bu o deməkdir ki, bütün dövlət qurumları inteqrasiya olunub”.
Ə.Nuriyev hesab edir ki, kağız daşıyıcılarda olan əmək kitabçalarına artıq ehtiyac yoxdur, çünki elektronlaşma, rəqəmsallaşma bu ehtiyacı daha yüksək səviyyədə ödəyir. “Kağız daşıyıcılarda olan əmək kitabçasını vətəndaş itirirdi, bəzən onu bərpa etmək üçün böyük vaxt sərf edirdi, yaxud başqa problemlərlə üzləşirdi. Amma indi əmək kitabçaları elektron varianta keçdikdən sonra vətəndaş haqqında bütün dövlət qurumlarının məlumatı olacaq. Eyni zamanda, özəl sektorda bu mümkün olacaq. Yəni istənilən qurum tərəfindən elektron məlumat bazasına daxil olmaqla müraciət edən şəxslər barədə bütün informasiyaları əldə etmək mümkün olacaq. Ona görə də vətəndaşlarımızın narahatlığına ehtiyac yoxdur, heç kimin əmək stajı batmayacaq, itməyəcək, onların əmək stajları ilə bağlı məlumat elektron bazada olacaq”.
Ə.Nuriyev hesab edir ki, əmək kitabçalarının elektronlaşdırılmasının faydalı cəhətlərindən biri də saxtakarlığın, insanların saxta əmək kitabçalarına sahiblənməsinin qarşısının alınmasıdır. “Bəzən görürdük ki, kimsə saxta əmək kitabçası ilə idarələrə, müəssisələrə müraciət edirdi, amma bu artıq mümkün olmayacaq. Belə vətəndaşlar varsa, onların adları elektron bazada olmayacaq. Vətəndaş harada işləyibsə, o mütləq elektron portalda, bazada görsənəcək. Bu məlumatlar elektron əmək kitabçasında əks olunduğu üçün, artıq kağız əmək kitabçasına ehtiyac olmayacaq.
Ümumiyyətlə, artıq saxtalaşdırma yoxdur. Sığorta stajı və sair işə düşəndən sonra, 2006-cı ildən etibarən saxtalaşdırma mümkün deyil.
Ölkəmizdə vətəndaşlarla, hüquqi və fiziki şəxslərlə bağlı bütün məlumatlar elektronlaşdırılıb, bundan sonra isə rəqəmsallaşdırılıb, inteqrasiya olunub. Sizin haqqınızda bütün məlumatlar elektron bazada var. İşə qəbul mütləq elektron qaydada öz təsdiqini tapmalıdır, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin bir neçə müvafiq strukturuna daxil olub, elektron qaydada qeydiyyatdan keçməlidir, sonra vətəndaşa bildiriş gəlməlidir və s. Artıq elektron bazada görünür ki, sən nə zaman işə qəbul olundun, nə zaman çıxdın, nə zaman əmək müqaviləsi bağladın və s. Ona görə də bu çox rahatdır və insanların rahatlığı naminə edilib. Bu, elektron hökumətin nümunəsidir, “ağıllı hökumət”ə keçidlə bağlı məsələlərdir. Deyim ki, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyində bu istiqamətdə çox böyük iş görülüb. Düzdür, elektron əmək kitabçasına nə zaman keçiləcəyi, kağız əmək kitabçalarının nə vaxt ləğv ediləcəyi ilə bağlı konkret vaxt deyilmədi, sadəcə, bildirildi ki, yaxın vaxtlarda olacaq” - deyə Ə.Nuriyev qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
