Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) strukturlarında islahatların həyata keçirilməsi gündəmdədir. Eyni zamanda da illərdir bu qurumda elmi işçilərin, rəhbərlikdə təmsil olunanların attestasiyasının keçirilməsi məsələsi aktuallaşıb. Doğrudur, dəfələrlə akademiya tərəfindən bu qurumda attestasiyaların keçirildiyi qeyd edilib, amma onun nəticələri barədə ictimaiyyətə hər hansı bir informasiya verilməyib, görünür, qurum bunu öz daxili işi hesab etdiyindən, məlumat açıqlanmayıb.
Mətbuatın məlumatına görə, yanvarın 28-də AMEA Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib.
İclasda müzakirəyə çıxarılan məsələlərdən biri AMEA-da elmi, texniki və idarəetmə sistemində işləyən əməkdaşların attestasiyasının aparılması üçün müvafiq normativ və zəruri sənədlərin hazırlanması məsələsi olub ki, bununla bağlı qərar qəbul edilib.
Bundan belə nəticəyə gəlmək olar ki, indiyə qədər AMEA strukturlarında attestasiyanın keçirilməsi üçün normativlər, qaydalar olmayıb.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, AMEA-da və digər qurumlarda keçirilən attestasiyalar daxili attestasiyalardır, dünyada qəbul edilən beynəlxalq standartlara uyğun keçirilmir. Konkret standartın isə elmi nəticələrin qiymətləndirilməsi olduğunu deyən ekspertlərin sözlərinə görə, həmin tədqiqtçının nə qədər məhsulu var, ona olan istinadların sayı nə qədərdir, tanınır, yoxsa tanınmır, bütün bunlar balla hesablanır və bilinir ki, kim attestasiyadan keçdi, kim keçmədi.
Mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, AMEA-da daxili deyil, beynəlxalq standartlara uyğun attestasiyalar keçirilməlidir, buna böyük zərurət var. Ekspertlər deyirlər ki, əslində, bütün normal elmi strukturlarda attestasiyalar keçirilir, amma o attestasiyanın, həmçinin, respublika üzrə ümumi şərtləri olmalıdır, alimlərin illər ərzində əldə etdiyi elmi nailiyyətlər burada əsas göstərici olaraq götürülməlidir. Beynəlxalq standartlara uyğun attestasiyalar keçirilərkən alimlərin, tədqiqatçıların əsərləri elektron portalda yerləşdirilir, sonra nəticələr hesablanır, tədqiqatçının gələcək işləri ilə bağlı qərar veririlir, onun maaşı qaldırılısın, tədqiqatlarına daha böyük maliyyə vəsaiti yatırılsın və sair. AMEA-da çalışan alimlərin bir çoxu hesab edir ki, bu qurumda attestasiyalar beynəlxalq standartlara uyğun keçirilsə, daha məqsədəuyğun olar. AMEA-da gözlənilən attestasiyaların əsas prinsiplərinin nədən ibarət olacağından məlumatsız olduqlarını deyən AMEA əməkdaşlarının sözlərinə görə, iki ildən çoxdur ki, AMEA-da Elmi Kadrlar portalı yaradılıb. AMEA-nın bütün elmi işçiləri, tədqiqatçılar elmdə əldə etdikləri nailiyyətləri, monoqrafiyalarını, elmi məqalələrini bu portala yükləyirlər, Elmi Kadrlar Portalı hər bir alimin pasportu sayılır, oradan nəticə çıxarmaq olar ki, hansı alim elmə nə qədər fayda verir. Alimlər qeyd edirlər ki, əksər halda bu portalda lazımsız, səmərəsiz məqalələr, qəzetlərdə çıxan materiallar da yerləşdirilir.
“Attestasiyanın keçirilməsi zəruri tələblərdən biridir”
Gənc Alim, Aspirant və Magistrlər Cəmiyyətinin sədri, fizika-riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru İlqar Orucov “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, AMEA-da işçilərin attestasiya məsələsi hər zaman olub. “Burada söhbət normativ sənədlərin təkmilləşdirilməsi məsələsindən gedir. Yəni attestasiya bir neçə ildən bir keçirilir. Attestasiyanın keçirilməsi zəruri tələblərdən biridir. Attestasiya keçirilirsə, demək, bunun qaydaları da mövcud olur. Sadəcə, bu qaydaları təkmilləşdirmək, onun üzərində yeniliklər etmək məsələsi gündəmdədir. Əlbəttə, zaman dəyişir, yeni çağırışlar innovativ sənədlərdə yeniliklər edilməsini diqtə edir. Bu baxımdan, ümid edirəm ki, yeni formalaşdırılacaq normativlər, qaydalar özündə daha vacib məqamları ehtiva edəcək. Buna görə də bu normativlərin təkmilləşdirilməsi normal bir prosesdir. Bu təkcə attestasiya ilə bağlı deyil, ümumiyyətlə, bütün sənədlərdə, normativlərdə dəyişikliklər edilməsi yaxşı haldır. Bunu təqdir edirəm. Yetər ki, o normativ sənədlər akademiyanın işini, fəaliyyətini gücləndirsin və akademiyadan gözləntilər özünü doğrulda bilsin” - deyə İ.Orucov bildirdi.
İradə SARIYEVA
