Ölkədə fəaliyyətinə icazə verilən bütün obyektlər, ictimai iaşə yerləri, supermarketlər öz fəaliyyətlərini pandemiya şəraitinə uyğun qurmalı olduğu, epidemiya əleyhinə rejimin, sanitariya-gigiyena tələblərinə birmənalı şəkildə əməl etmək əvəzinə, daha çox virusun yayılmasına risqlər yaradırlar.
İndiyə qədər onlarla obyektdə epidemiya əleyhinə rejimin, sanitariya-gigiyena tələblərinin pozulduğu müəyyən edilib. Bu pozuntuya yol verənlər inzibati qaydada cəzalandırılsalar da, başqa aidiyyəti obyektlərin sahibləri “gözü çıxarılmış qardaşın” aqibətindən dərs götürmək istəmirlər.
Bilirik ki, əlaqədar dövlət qurumları tərəfindən mütəmadi olaraq belə obyektlərdə reydlər keçirilir.
Mətbuatın verdiyi məlumata görə, İqtisadiyyat Nazirliyinin sahibkarlıq subyektlərində pandemiya dövrünün zəruri qayda və tələblərinə əməl olunmasına nəzarət məqsədilə keçirdiyi monitorinqlər zamanı Xətai rayonunda “Kamil market”də, “Çırağan ailəvi restoran”da, “Berlin pub”da, “50 qəpik restoran“da, “Şahin kafe”də, Xəzər rayonundakı “Nar market”də, “Ozan kafe”də, “Bağ restoranı”nda, “Elit kafe”də, “Zeytun kafe”də, Qaradağ rayonunda Nahid Mahmudova, Çinarə Əmirxanovaya, Ramil Feyziyevə məxsus ərzaq mağazalarında, Binəqədi rayonundakı “Taksim Kabab”da, “333 kafe”də, “Ordubad süfrəsi” iaşə obyektində, “Zanbaq restoran”da, “Zeytun bağı restoranı”nda, Suraxanı rayonundakı “Oba market”də, Mehriban Əsədovaya, Zülfüqar Şamilova, Qalib Məmmədova məxsus pərakəndə ticarət obyektlərində, Sabunçu rayonundakı “Ayxan market”də, “Zümrüd qızıl mağazası”nda, Şamil Famiyevə məxsus oyuncaq mağazasında, Nərimanov rayonundakı “Merbi geyim mağazası”nda, “Era mebel mağazası”nda, “Qədir xum kafe”də, “Tonqal restoranı”nda, Səbail rayonundakı “Night pub”da, “Antrikot restoran”da, “İl patio restoran”da, “KFC-Fontanlar meydanı”nda, Nizami rayonundakı “Yousef Manzoriosta”da, Roza Mirzəyevaya, Zöhrab Hacıyevə, Nail Loğmanova məxsus mağazalarda, Yasamal rayonundakı “Netto market”də, “1001 inşaat təsərrüfat mağazası”nda, “Moskva house restoran”da, “Adana dönər”də, “Suşi yakudza”da, Nəsimi rayonundakı “AFKO ayaqqabı” mağazasında, “Mehri shop”da, “Kabab club”da, “Zeytun aptek”də, Sumqayıt şəhərindəki “Chanel+ ətriyyat mağazası”nda, Nəsib Həşimova, Fail Mehralıyevə, Zaur Rəhimova, Əhəd Mehrəliyevə, Vahid Şəkərova məxsus pərakəndə ticarət obyektlərində, Abşeron rayonunda Natiq Hüseynova, Abisət Əlimanova, Əlican Əlicanova məxsus mağazalarda, Feyzulla Müslümova, Rəşid Kazımova, Xəyal Mikayılova məxsus kafelərdə, ümumilikdə, 120 obyektdə epidemiya əleyhinə rejimin, sanitariya-gigiyena tələblərinin pozulduğu müəyyən edilib.
Nazirlikdən mətbuata verilən məlumata görə, nöqsanlara yol vermiş vergi ödəyiciləri barədə İnzibati Xətalar Məcəlləsinə uyğun olaraq tədbirlər görülüb.
Onlarla bağlı İnzibati Xətalar Məcəlləsinin müvafiq bəndinə uyğun cəza tədbirlərinin görülməsi müsbət haldır, amma gərək bundan başqaları da dərs götürə və işlətdikləri obyektləri virus mənbəyinə çevirməyələr.
Bir gündə 120 obyektdə epidemiya əleyhinə rejimin, sanitariya-gigiyena tələblərinin pozulduğunun müəyyən edilməsi cəmiyyət olaraq bizə təhlükəli mesajlar verir. Bu obyektləri açıq-aşkar risqli bir məkana çevirir ki, burada qaydaların pozulması nəticəsində onlarla vətəndaşın həyati təhlükəyə düşə bilər.
Bu halın qarşısını almaq üçün nə etmək lazımdır, hansı mexanizmləri tətbiq etmək tələb olunur ki, bir də bu məsələ təkrarlanmasın?
“Həmin obyektlər virusun yayılması üçün potensial risq mənbəyinə çevrilir”
Sosioloq Aytəkin Kamranqızının sözlərinə görə, bir sıra obyektlərdə epidemiya əleyhinə rejimin, sanitariya-gigiyena tələblərinin pozulması bəzi sahibkarların məsuliyyətsizliyi ilə bağlıdır. A.Kamranqızı hesab edir ki, cərimələrin iki-üç qat artırılması artıq zərurətə çevrilib. “Respublikada bütün fiziki və hüquqi şəxslərin, bir sözlə, bütün vətəndaşların epidemiya əleyhinə rejimin, sanitariya-gigiyena tələblərinin bütün qaydalarına əməl etməsi birmənalı olaraq mütləqdir. Çox təəssüf ki, pandemiya dövründə biz bir sıra ictimai iaşə obyektlərini, market və supermarketləri işlədən sahibkarların, obyekt sahiblərinin timsalında qanunlara əməl etmək kimi vacib halları görə bilmədik. Pandemiya dövründə Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi, İqtisadiyyat Nazirliyi intensiv olaraq belə obyektlərdə reydlər keçirir və sahibkarlıq obyektlərində epidemiya əleyhinə rejimin, sanitariya-gigiyena tələblərinin pozulduğunu aşkarlayırlar. Paytaxtda fəaliyyət göstərən 120 obyektdə bu qanunsuzluğun aşkar edilməsi təəssüfedicidir. Bu həm sahibkarların, obyekt sahiblərinin öz işlərinə məsuliyyətsiz, laqeyd yanaşmasının, həm də sanitar-gigiyena qaydalarına əməl etmək istəməməsinin nəticəsidir. Sirr deyil ki, bəzi apteklərdə, mağazalarda, digər ictimai iaşə obyektlərində insanları maskasız, yaxud maskanı çənəsində saxlayan vəziyyətdə görmək mümkündür. Bu halda obyekt sahibi, orada işləyənlər həmin şəxsləri bayıra çıxarmalı, onlara xidmət göstərməkdən imtina etməlidirlər. Amma bizim bəzi obyekt sahibləri “təki malım satılsın, müştərini itirməyim” deyib belə məsələlərə göz yumurlar. Nəticədə isə həmin obyektlər virusun yayılması üçün potensial risq mənbəyinə çevrilir. Epidemiya əleyhinə rejimin, sanitariya-gigiyena tələblərinin qaydalarına əməl etməyən sahibkarlarla bağlı sanksiyalar sərtləşdirilməli, hətta həmin obyektlər müvəqqəti olaraq qapadılmalıdır ki, başqaları da bundan nəticə çıxarsınlar. Onlar yalnız müəyyən məbləğdə vəsait ödəməklə canlarını qutarırlar. Amma qaydaların sərtləşdirilməsi zərurətə çevrilib”.
A.Kamranqızı hesab edir ki, bu məsələdə ictimai nəzarət də gücləndirilməlidir. Onun sözlərinə görə, aidiyyəti QHT-lər bu istiqamətdə dövlət qurumlarına dəstək verməlidirlər. Bu problemin cəmiyyətin hər bir üzvünü düşündürməli olduğunu deyən A.Kamranqızının bildirdiyinə görə, bu halda, obyekt sahibkarları özlərində məsuliyyət hiss edər və bir də qanun pozuntusuna yol verməz.
İradə SARIYEVA
