Ermənistanda yeni konstitusiya əsasında hakimiyyətin formalaşması prosesinə artıq start verilib. Belə ki, Ermənistanın yeni prezidenti Armen Sarkisyan aprelin 9-da and içərək rəsmi şəkildə fəaliyyətə başlayıb. Bununla, 10 il müddətində işğalçı ölkəyə rəhbərlik edən Serj Sarkisyanın prezident kimi fəaliyyəti sona yetib.
Armen Sarkisyanın andiçmə mərasiminə xüsusi olaraq xaricdən heç bir nümayəndə heyəti dəvət olunmayıb. Bununla da Ermənistanın parlament ölkəsinə çevrilməsi prosesi başa çatıb. Erməni mediası yazır ki, indi Serj Sarkisyan üçün maraq doğuran əsas məsələ aprelin 17-də baş nazir postuna yiyələnməkdir. Bununla o, faktiki olaraq, ölkədə iadərəçiliyi həyata keçirən əsas şəxs olaraq qalacaq. Armen Sarkisyan isə elə Serj Sarkisyanın iradəsi əsasında fəaliyyət göstərəcək şəxs sayılır.
Qeyd edək ki, yeni prezident parlamentdə 7 il müddətinə seçililir. Bir şəxs ard-arda iki dəfə dövlət başçısı ola bilməz. Bu da o deməkdir ki, Armen Sarkisyan 2025-ci ildən sonra Ermənistan prezidenti ola bilməz. Buna qədər isə onun Serj Sarkisyanın göstərişlərinin icrası ilə məşğul olacağı, əvəzində öz biznesini genişləndirməsinə lazımi dəstək alacağı proqonzlaşdırılır. Bu şəxs Avropa, Rusiya, Çin, Monqolustan, Hindistan və Qazaxıstanda energetika sahəsində fəaliyyət göstərən 15 şirkətdən ibarət “Knightsbridge Group” holdinqinin sahibidir. 64 yaşlı Armen Sarksyanın Türkmənistan və Özbəkistanda da biznesi var. Eyni zamanda onun Yaxın Şərqdə və Britaniyada yaxşı çevrəsinin olduğu barədə məlumat yayılıb. Erməni mediası yazır ki, indi Armen Sarkisyan biznesinin bir hissəsini Ermənisatan köçürəcək və burada rəqiblərini sıradan çıxaracaq.
Rusiyada mənzillənmiş və ermənilərin nəzarətində olan “EADaily” portalı isə yazır ki, Armen Sarkisyanın dövlət başçısı olduğu müddətdə Ermənistanda hansısa müsbət irəliləyiş gözləmək olmaz. Portal yazır ki, Serj Sarkisyandan yeni prezidentə daha da artan yoxsulluq və miqrasiya, işsizlik, xirtdəyə çıxan dövlət borcu kimi ağır miraslar qalıb. Xatırlanır ki, 2008-ci ildə Serj Sarkisyan prezident postuna sahiblənəndə Ermənistanda yoxsulluğun səviyyəsi rəsmi statistikaya görə 27.6 faiz idi. Həmin vaxt bu, son 10 ildə ən aşağı göstərici hesab edilirdi. Hazırda isə Ermənistanda yoxsulluğun səviyyəsi 30 faizdən çoxdur. Bu rəsmi statistikadır, müstəqil ekspertlər isə ölkədə yoxsulluq səviyyəsinin az qala 50 faizə çatdığını deyir. Ermənistan statistika xidmətinin açıqladığı rəqəmlərə görə, ölkədə inflyasiya cəmi 2.7 faizdir, lakin əslində iqtisadçılar qiymətlərin 21 faiz artdığını müəyyən edib. Elə rəsmi məlumatlara görə, ötən 10 ildə Ermənistanı ildə orta hesabla 38 min nəfər birdəfəlik tərk edib ki, bu da 380 min nəfər deməkdir. Robert Köçəryanın vaxtında isə Ermənistandan gedib geri qayıtmayanların sayı daha az idi - ildə 20-25 min nəfər. Sayt yazır ki, Ermənistanda miqrasiyanın səviyyəsi Sarkisyanın hakimiyyəti dövründə 2016-cı ildə ən yuxarı həddə çatıb - 48.200 nəfər. Aydındır ki, bunun əsas səbəbi həmin ilin aprelində Qarabağda başlayan döyüşlər və Ermənistan ordusunun ağır zərbə almasıdır.
Sayt yazır ki, Sarkisyan ötən il çıxışlarından birində ölkə əhalisinin sayının 2040-cı ildə 4 milyona çatdırılması vəzifəsini elan edib. Lakin bu ağlasığmaz rəqəmdir. Çünki ölkədə doğuşun səviyyəsi ildən-ilə aşağı düşür. Ötən il dünyaya gələn uşaqların sayı Sarkisyanın hakimiyyəti dövründə ən aşağı olub-cəmi 37 min 700 nəfər. BMT-nin Əhali Fondunun hesabalamalarında isə deyilir ki, bu gedişlə 2040-cı ildə Ermənistan əhalisinin sayı 2.5 milyon nəfərə qədər azalacaq. Yaxud Ermənistanın dövlət borcu bu ilin yanvarına olan məlumatlara görə 6.8 milyard dollara yaxınlaşır. Bunun 5.5 milyard dolları xarici borcdur. Ölkə 2019-cu ilə 7 milyard dollarlıq borcla daxil olacaq. Sayt bütün bu sosial-iqtisadi amillərin Ermənistanda əhali artımına imkan vermədiyini, Sarkisyanın proqnozunun tamamilə qeyri-real olduğunu bildirir. Amma diqqət ona yetirilir ki, indi bütün bu məsələlərə görə məsuliyyəti təkcə Serj Sarkisyan yox, həm də Armen Sarkisyan daşıyacaq. Fikirlər səslənirp ki, bu məsələdə Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı vəziyyətin necə olacağı da xüsusi müzakirə mövzusudur. Çünki Serj Sarkisyan burada yenə məsuliyyət bölgüsünə gedir və Qarabağ məsələsində hansısa güzəştli addımın məsuliyyətini daha çox Armen Sarkisyanın üzərinə qoya bilər. Bu mənada “EADaily” portalı Qarabağ məsələsində Ermənistanda müəyyən dəyişikliklərin olmasını istisna etmir. Bütün bunlar fonunda müxalfiət Serj Sarkisyanın baş nazir olmasının qarışısıın almağı düşünür. Parlamentdə təmsil olunan müxalif “Yelk” blokundan olan deputat Nikol Paşinyan bu xüsusda bildirir: “Biz hazırda buna qarşı addımları müzakirə edirik. Mən əllərimi yanıma salıb Sarkisyanın baş nazir olmasını izləyə bilmərəm. Ermənistan xalqı artıq hakimiyyət dəyişikliyi ilə bağlı böyük imkanı əlindən verib, lakin bu, son imkan deyil”. Lakin iddailar da səslənir ki, Serj Sarkisyan yenə güc yolu ilə istəyinə nail olacaq. Xatırladaq ki, Sarkisyan Ermənistan prezidentliyinə 1 mart qırğını sayəsində gəlib. Belə ki, o, prezident seçildikdən sonra ölkədə Levon Ter Petrosyanın rəhbərliyi ilə müxalifətin mitinqi keçirilib. Hökumət isə bu mitinqi dağıtmaqdan ötrü kütləyə odlu silahdan atəş açmaq əmri verib, nəticədə 10 dinc sakin həlak olub, 230 nəfər yaralanıb. Bu hadisəlrin yenidən təkrarlanması tamamilə gözlənilən sayılır.
Tahir TAĞIYEV
