Rusiya və Qərb arasında artan gərginliyin Cənubi Qafqaza hansı formada təsir göstərəcəyi bu gün xüsusi maraq doğuran məsələlər sırasında yer almaqdadır. Hazırda tərəflərin Qafqazda mövqelərini gücləndirməyə çalışması da özünü qabarıq surətdə büruzə verir. Yaranmış vəziyyət göstərir ki, Rusiyanın regionda əsas dayağı əvvəlki kimi Ermənistan, Qərbinki isə Gürcüstandır. Yenə əvvəlki kimi bölgədə heç bir kənar təsirə məruz qalmayan ölkə qismində isə yalnız Azərbaycan çıxış edir.
Ümumiyyətlə, Azərbaycanın təsir altına alınması cəhdləri hər dəfə iflasa uğrayıb. İndi regionda maraqlı qüvvələr Azərbaycanı təsir altına almağın mümkünsüzlüyünü görərək, əsas diqqəti daha çox Bakı ilə əməkdaşılğa yönəldir. Çünki onlara da yaxşı məlumdur ki, Azərbaycan regionun taleyini müəyyən edən əsas ölkədir və onunla əməkdaşlıq şəraitində bölgədə güclənmək mümkün ola bilər. Elə bu səbəbdəndir ki, indi həm Qərb, həm də Rusiyanın ən müxtəlif sferalar üzrə Azərbaycanla əməkdaşlığa xüsusi diqqət yetirməsi özünü qabarıq surətdə büruzə verir. Regionun digər iki ölkəsi ilə bağlı vəziyyət isə fərqlidir. Məsələn, faktdır ki, hazırda Qərb Rusiyaya tətbiq etdiyi sanksiyaların Ermənistana da mümkün təsirini xüsusi qabardaraq onu Moskvanın təsir dairəsindən kənara çəkməyə çalışır. Eyni zamanda Qərb ölkələrinin, xüsusən də ABŞ-ın Gürcüstanda hərbi cəhətdən möhkəmlənmək niyyəti də özünü qabarıq büruzə verir. ABŞ-ın bu ölkəyə etdiyi hərbi yardımlar, birlikdə keçrilən təlimlər də qeyd edilənlərin real təsdiqi sayıla bilər. Elə bu günlərdə ABŞ Hərbi-Dəniz Qüvvələrinə aid “USS Oak Hill (LSD-51)“ hərbi gəmisi Gürcüstanın Batumi limanında olub və burada keçirilən təlimlərdə iştirak edib. Bunun ardınca Rusiya Silahlı Qüvvələrinin Cənub Hərb Dairəsinin birləşmələri Ermənistan, Abxaziya və Krasnadorda hərbi təlimlərə satrt verib. Amma hesab edilir ki, Kreml başqa vasitələrlə də Qərbin Gürcüstanda təsir dairəsini zəiflətməyə çalışacaq. Bunun üçün gürcü hakiiyyətinə təzyiqlərin güclənməsi də gözlənir. Söhbət ilk növbədə ermənilər vasitəsilə mümkün təsirlərdən gedir. Məhz belə bir vaxtda Gürcüstan Təhlükəsizlik Xidməti xarici ölkələrin xüsusi xidmət orqanlarının ölkədəki əsas hədəfləri barədə maraqlı hesabat hazırlayıb.
Hesabat Gürcüstan parlamentinə təqdim edilib. Burada gürcü kəşfiyyatı ölkədəki təhlükəsizliyə yaranan təhdidlə bağlı informasiyaların bütün lazımi orqanlara verildiyini bildirib. Kəşfiyyatın hazırladığı hesabatda xarici xüsusi xidmət orqanlarının daha çox diplomatik, mədəniyyət, humanitar, dini, kommersiya və sairə fəaliyyət formalarından yararlanaraq ölkənin hakimiyyət, təhlükəsizlik orqanlarına daxil olmaq və burada öz agentura şəbəkələrini genişləndirmək istədikləri açıqlanıb. Bu orqanların Gürcüstanda əsas vəzifələri ictimaiyyət arasında antiqərb əhval-ruhiyyəsini artırmaq, Gürcüstanın beynəlxalq imicini zədələmək, ictimaiyyətdə etibarsızlıq, ümidsizlik yaratmaq, gürcü ictimaiyyətinin qütbləşməsi və dezinteqrasiya prosesinin inkişafı üçün ölkədə etnik və dini əsaslı destabilizasiya ocaqları yaratmaq olduğu vurğulanıb. Üstəlik, xarici kəşfiyyatın hibrid müharibə taktikasından istifadə etdiyi, bunun üçün təbilğatçı media şirkətlərdən, dezinformasiyalardan, kiberəməliyyatlardan, destruktiv siyasi qrup və ictimai populist birləşmələrdən yararlandığı bildirilib.
Qeyd edək ki, Moskvanın Gürcüstanda müxtəlif millətlərdən istifadə cəhdi olub. Belə ki, Moskva bundan öncə bir neçə dəfə bu planını sınaqdan keçirib. Abxaziya və Cənubi Osetiyada uğur qazanan Moskva Acarıstanda məğlubiyyətə düçar olub. Lakin Moskvanın Gürcüstanla bağlı əlindəki kartlar bitməyib. Moskva ermənilərin aktiv yaşadığı Cavaxetiyada aktivləşib. Digər tərəfdən bu bölgə daimi olaraq Gürcüstan üçün yeni Cənubi Osetiya və Abxaziya təhdidi olaraq qalır. Bölgədə Rusiyanın keçmiş bazasının yerləşməsi və ərazinin Ermənistanla sıx əlaqəsi Tiflisi müəyyən qədər ehtiyatlı davranmağa məcbur edir. Cavaxetiyada “Daşnaksütyun“ kimi qrupların daim aktiv olması və erməni liderlərinin İrəvanla, eləcə də Moskva ilə sıx əlaqələri gələcəkdə bu bölgənin təsir vasitəsi kimi istifadə ediləcəyini göstərir. Elə yeni hesabatla Gürcüstan kəşfiyyatı Rusiyanın əli ilə Ermənistanın bu ərazidə aktivləşməsinə də diqqət çəkib.
Ermənilər bölgədə silahlı dəstələr, terror qruplaşmalarını formalaşmasında da fəaldır. Beynəlxalq Əsilsiz Erməni İddiaları ilə Mübarizə Dərnəyinin (ASİMDER) rəhbəri Göksəl Gülbəy isə bir müddət əvvəl belə bir açıqlama ilə çıxış etmişdi ki, ASALA Gürcüstanın Cavaxetiya bölgəsində “Virk-Yerkir“ adı ilə yenidən qurulur: “Rusiya bölgədəki siyasətini həyata keçirmək üçün Ermənistan və digər ölkələrdəki ermənilərdən istifadə edir. Buna görə də Cavaxetiya məsələsi o qədər də bəsit bir məsələ deyil. Cavaxetiya problemi Dağlıq Qarabağın işğalı ilə birlikdə başlayıb. Bir vaxtlar bölgə erməni dəstələrinin nəzarətinə keçsə də, ermənilər Dağlıq Qarabağı həll etmədən dünyaya açılan sərhəd qapılarının bağlanmaması üçün bu problemdə müəyyən qədər geri çəkilməli olub. Ruslar Axalkalakidəki rus bazasını boşaldıb bölgədən çıxanda götürə bilmədikləri müəyyən silahları Cavaxetiyadakı ”Virk-Yerkir”in üzvlərinə verdilər”. Belə görünür ki, Rusiyadan dəstək alan ermənilər Gürcüstanda da separatçılığın genişlənməsində çox maraqlıdır.
Nahid SALAYEV
