Məlum həqiqətdir ki, bu gün işğalçı Ermənistanın hərbi təhcizatında əsas rol Rusiyaya məxsusdur və yaxın illər ərzində bu rellığın dəyişməsi də gözlənilmir. Məsələnin maraq doğuran daha bir tərəfi budur ki, son dövrlərdə iqtisadi tənəzzülü sürətlənən Ermənistan Rusiyadan hətta çox güzəştli şərtlər əsasında belə silah ala bilmir.
Bu durumda Kreml İrəvana silah satışını kreditlə həyata keçirməklə Ermənistana yardım göstərməyə çalışır. Xatırladaq ki, bundan əvvəl Rusiya Ermənistana silah alınması üçün 200 milyon dollar güzəştli kredit ayırıb. Həmin kredit üzrə nəzərdə tutulan silahların çoxu artıq çatdırılıb. Bunun ardınca isə Rusiya Ermənistana daha 100 milyon dollar güzəştli silah krediti ayırıb. Həmin kredit hesabına hansı silahların alınacağı məlum deyil. Amma belə bir vaxtda Ermənistanda nəşr edilən “Jamanak” qəzeti iddia edib ki, Rusiya bu ölkəyə üçüncü güzəştli silah krediti ayırmağa hazırlaşır. Və bu kredit hesabına Ermənistana “İsgəndər” operativ-taktiki raketlərinin yeni partiyası veriləcək. Qəzet iddia edir ki, üçüncü kredit əvvəlkilərdən fərqli olaraq tamamilə faizsiz olacaq və onun hesabına Ermənistan “İsgəndər” raket komplekslərinin böyük partiyasını əldə edəcək. “Jamanak”ın yazdığına görə, Rusiyanın Ermənistana bu hərbi dəstəyi Azərbaycanın silah təchizatını şaxələndirməsinə, Türkiyə, Ukrayna, Belarus, Pakistan, İsrail kimi ölkələrdən də silahlar almasına cavabdır. Lakin qəzet bu iddianı hansı mənbəyə əsaslandırdığını açıqlamır. Rusiyanın Hərbi-Texniki əməkdaşlıq üzrə federal xidmətinin direktor müavini Vladimir Drojjov isə bildirib ki, əslində Moskva yeni krediti İrəvana 15 illiyə 3 faizlə verir. Elə bu açıqlama “Jamanak” qəzetinin iddialarının heç də həqiqəti əks etdirmədyini göstərir.
Digər tərəfdən “İsgəndər” raket kompleksləri ilə bağlı vəziyyət də yalnız iddiadır və rəsmi mənbələr tərəfindən təsdiqlənmir. Onu da xatırlatmaq lazım gəlir ki, bundan əvvəl də Rusiyanın Ermənistana “İsgəndər” raketləri verdiyi iddia olunurdu. Amma sonradan məlum oldu ki, həmin raketlər Rusiyanın Ermənistandakı hərbi bazasına məxsusdur. Belə bir məqama da diqqət çəkilir ki, Ermənistan Rusiyadan “İsgəndər” raket komplekslərinin yalnız daha zəif versiyalarını ala bilər. Bu raketlərin ən güclüsü “İsgəndər-M”lərdir. Rusiyanın isə, ən yaxşı halda, İrəvana “İsgəndər-E” modifikasiyalı raketləri verə biləcəyi vurğulanır. Həmin raketlər isə Azərbaycanın müdafiə sisitemi qarşısında acizdir. Ümumiyyətlə, erməni tərəfinin Azərbaycanın müdafiə sistemini yara bilməsi mümkünsüzdür.
Məlumdur ki, Azərbaycan İsraildən raketdən müdafiə sistemini təşkil edən “Green Pine” radar kompleksi və “Barak-8” raketləri alıb. Bu kompleksləri İsrailin “Rafael” və İAİ hərbi-sənaye şirkətləri birgə istehsal edir. “Barak-8”in buraxılış qurğusu 8 raket və nəqliyyat-buraxılış konteyneri, radiolokasiya stansiyaları ilə təchiz olunub. Bu, dünyada ən mükəmməl hava və raket hücumundan müdafiə kompleksi hesab olunur.“Barak-8”-in əsas özəlliyi onun mürəkkəb döyüş şəraitində 10 kilometr məsafədə bir neçə hədəfi eyni anda vurmasındadır. Bu hədəflər səsdən iti və səs sürətinə yaxın uçan qanadlı raketlər, hədsiz aşağıdan uçan ballistik və kvaziballistik raketlər, operativ-taktiki raketlər, təyyarələr, vertolyotlar, idarəolunan bombalar və digərlərindən ibarət ola bilər. Azərbaycanın İsraildən “Dəmir günbəz” müdafiə sistemlərini əldə etməsi də ölkəmizin müdafiəsini daha etibarlı edir. Bundan başqa, Azərbaycan Rusiya istehsalı olan S-300 PMU “Favorit”, “Buk-M”, “Osa” və digər zenit-raket sistemlərinə malikdir.
O da məlumdur ki, Azərbaycan Belarusdan “İsgəndər” raketlərinin əsas rəqibi sayılan “Polonez” yaylım atəşi sistemlərini almaq niyyətindədir. Hərbi ekspertlərin fikrincə, hədəfin məhv edilməsinin dəqiqliyinə və dağıdıcı qüvvəsinə görə “Polonez”lər “İsgəndər”dən heç də geri qalmır. Hələ iki il əvvəl Belarusda “Polonez” sistemlərinin dövlət sınaqlarında praktiki tətbiq edilməsi onun texniki xarakteristikasında təsvir edilən bütün imkanları uğurla nümayiş etdirdi. Ən başlıcası, onlar bütün hədəfləri dəqiqliklə məhv etdilər. Sınaqlardan etibarlı və səmərəli çıxmış bu sistem böyük sahələrdə və maksimum dəqiqliklə zərbə endirməyə qadirdir. “Polonez” 300 kilometrdən artıq məsafədə düşmənin açıq və örtülü ərazidə yerləşən canlı qüvvəsini, zirehli və zirehsiz hərbi texnikasını, digər obyektlərini məhv etmək üçün nəzərdə tutulub. Bu raket sistemi eyni vaxtda 8 hədəfi vura bilir. Özü də bu halda verilmiş koordinatlardan maksimum uzaqlıqda yayınma 30 metrdən çox olmur. “Polonez”in daha bir üstünlüyü ondan ibarətdir ki, o, çətin keçilən ərazilər üçün nəzərdə tutulmuş MZKT-7930 “Astroloq” adlı təkərli şassi üzərində quraşdırılır. Bu səbəbdən, “Polonez”in mürəkkəb relyefli dağlıq ərazilərdə tətbiq edilməsi heç bir çətinlik yaratmır. Bütün bunlar hər bir halda Ermənistanın Azərbaycanla hərb müstəvisində rəqabət aparmasını mümkünsüz edir. Hətta erməni tərəfi Rusiyadan yeni sialhlar alsa da...
Tahir TAĞIYEV
