Elşən Həsənov: "Rusiyaya xəyanətlə Qərbə meyllənmək istəyi Ermənistanın göstərdiyi ikinci cəhddir"
Ermənistanın xarici siyasi kursunda nəzərəçarpan qeyri-müəyyənlik davam etməkdədir. Bütün bunlara rəğmən, Ermənistan Rusiyanı Qərbə dəyişməkdə israrlı olduğunu göstərir. Məsələn, artıq məlumdur ki, Ermənistan bu ilin payızında Avropa İttifaqı ilə əhatəli və genişlənmiş əməkdaşlığa dair razılaşma imzalayacaq. Ancaq onun mətni açıqlanmır.
Bu arada xatırladaq ki, hələ 2013-cü ildə Avropa İttifaqı ilə "Şərq Tərəfdaşlığı" təşəbbüsü çərçivəsində assosiasiya razılaşmasını imzalamağın bir addımlığında olanda Rusiya Ermənistanın bu istəyinə sərt reaksiya verdi. Bundan ehtiyatlanan Ermənistan assosiasiya razılaşmasından imtina edib Avrasiya İttifaqına daxil olmağa qərar verdi. Amma İrəvan bəyan edir ki, ötən dövr ərzində Avrasiya İttifaqından gözlədiklərini ala bilməyib. Bu səbəbdən də Ermənistan yenidən Avropaya doğru kurs götürür. Özü də Avrasiya İttifaqı ilə yeni razılaşmanın əsas lobbiçisi prezident Serj Sarkisyanın kürəkəni, hazırda Ermənistanın Vatikandakı səfiri olan Mikael Minasyandır. Bu da o deməkdir ki, əslində, proses məhz Serj Sarkisyanın razılığı ilə həyata keçirilir. Baş verənlərlə ilgili "EurasiaNet" saytının təhlilçisi, tanınmış analitik Coşua Kuçerin sözlərinə görə, Avropa İttifaqı ilə razılaşdırılan yeni sənəd hələ açıqlanmasa da, erməni və avropalı diplomatlar təsdiqləyirlər ki, o, 2013-cü ildə Moskvanın razılıq vermədiyi sənədə çox oxşardır. Analitikin bildirdiyinə görə, sənəddə Avropa İttifaqı ilə Ermənistan arasında müəyyən məhdudlaşdırmalar olsa da, İrəvanın Rusiyadan sıx asılılığına ciddi alternativ yaradır. Bir daha qeyd edək ki, 2013-cü ildə Moskva məsələyə çox sərt reaksiya vermişdi. Mediada yayılan məlumatlardan belə bəlli olurdu ki, həmin ilin sentyabrında Rusiya prezidenti Vladimir Putinin qəfil zəngi ilə Serj Sarkisyan məzuniyyətini yarımçıq kəsib Moskvaya gəlməli olmuşdu. Həmin vaxt Sarkisyan elan etmişdi ki, Ermənistan assosiasiya sazişindən imtina edərək Avrasiya İttifaqına qoşulmağı qərara alıb. O vaxt mətbuat yazırdı ki, Putin Sarkisyanı yola gətirmək üçün onu Qarabağ münaqişəsi ilə təhdid edərək bildirib ki, Ermənistan Avropa İttifaqı ilə inteqrasiyaya getsə, o zaman Rusiya Azərbaycan tanklarının Qarabağa doğru yürüşünü dayandırmayacaq. Məlumatlara görə, Sarkisyana hətta Azərbaycan Ordusunun Qarabağa hücum planı da nümayiş etdirilmişdi. Görünür, İrəvan bu məsələni nəzərə alıb. Amma Ermənistan Rusiyanı təkcə Avropa İttifaqı ilə "Şərq Tərəfdaşlığı" təşəbbüsü çərçivəsində yeni assosiasiya razılaşmasını imzalamağa hazırlaşmaqla qəzəbləndirmir. Ermənistan, həmçinin, Gürcüstanda keçirilən NATO təlimlərinə də qatılır.
Bu reverans cəhdi Ermənistana nə vəd edə bilər?
Ekspert Elşən Həsənovun sözlərinə görə, ermənilərin Qərbə meyllənməsi təzə məsələ deyil və üstəlik, qəribə də sayılmır: "Çünki onlar həmişə isti qucaq axtarırlar. Onları qucaq sahibinin kimliyi yox, rahatlığı və zənginliyi maraqlandırır. Lakin qarşıda Rusiya dayanıb, buz kimi sərt və qəddar Rusiya.
Bu ilin aprelində erməni parlamentinə seçkilərdə qərbyönümlü qüvvələr tamamilə iflasa uğradı. Düşünülürdü ki, yox, İrəvanın Qərbə meyllənmək arzusu birdəfəlik gündəmdən çıxıb. Görünür, S.Sarkisyan gizlin öz işini görürmüş. Parlament seçkiləri baş aldatmaq və fikri yayındırmaq məqsədi güdürmüş. Belə çıxır ki, ömrü boyu satılmağa öyrənmiş S.Sarkisyan indi də Putinə xəyanət edərək avropalılara satılıb. Ancaq bu məsələdə başa düşülməyən bir cəhət var ki, bu da "cəsarət" məsələsidir. Ermənistan rəhbəri hansı ağılla öz "böyüyünə" dönük çıxıb? Rusiya bunu bağışlayarmı? Putin slavyan ailəsindən olan Ukraynaya dönüklüyü bağışlamadığı halda, Ermənistana heç vaxt bağışlamaz.
İş burasındadır ki, budəfəki xəyanət Qərbə meyllənmək üçün Ermənistanın göstərdiyi ikinci cəhddir. 2013-cü ilə aid birinci cəhddə Rusiyanın "göz ağartması" işi təxirə salmışdı. Nə qədər sadəlövh səslənsə də, ermənilərə qulaqburması vermək üçün Moskva Dağlıq Qarabağ münaqişəsindən təzyiq kimi istifadə edə bilər. Çünki münaqəşənin bugünkü vəziyyəti son dərəcə gərgindir və konkret iş görülməsə, sonu bilinməyən faciələr baş verə bilər. Onsuz da münaqişənin Rusiyanın əlində hər iki tərəfə təzyiq vasitəsi olduğu hamıya bəllidir. Amma, konkret olaraq, Ermənistanın əl-ayağını yığmaq üçün bir neçə rayonun Kremlin razılığı əsasında Azərbaycan tərəfdən hücumla qaytarılması variantı da gündəmə gələ bilər. Bunun üçün indi tamamilə əlverişli şərait yaranıb və hadisələrin bu istiqamətdə inkişafı Ermənistanın öz günahı ucbatından ola bilər.
Ortada olan dəqiq fakt Ermənistanın xəyanətidir. Bunun axırı nə olacaq, zaman göstərəcək.
Ermənistan Rusiyanın strateji müttəfiqidir. Eyni zamanda Ermənistanın hakim zümrəsi və erməni xalqı anlayır ki, Rusiyanın yardımı, himayəsi olmasa, Ermənistan nə Qarabağı saxlaya bilər, nə də, ümumiyyətlə, dolana bilər. Bu baxımdan da Ermənistanın edəcəyi xəyanət hakimiyyətin devrilməsilə də nəticələnə bilər".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
