Vüqar Qədirov: "Əhali qalmayandan sonra bizim torpaqları döyüşərək azad etməyimizə ehtiyac olmayacaq"
Erməni politoloq, "Modus Vivendi" mərkəzinin rəhbəri, Ermənistanın Kanadadakı keçmiş səfiri Ara Papyan hesab edir ki, Azərbaycan irimiqyaslı hərbi əməliyyatlara əl atmadan Dağlıq Qarabağda istədiyinə nail olur.
Onun sözlərinə görə, Azərbaycan sərhəddə lokal hərəkətlərlə yorucu müharibə aparır: "Bunun nəticəsi odur ki, ötən il Ermənistandan və Qarabağdan miqrasiya güclənib. Bu, Azərbaycanın ən böyük qələbəsidir. Torpaq, ərazi ikincidir, ilk olan xalq və həmin torpağı qoruya biləcək insanlardır"
Silahlanmadan danışan Papyan hesab edir ki, iş Ermənistanın tez-tez söz açdığı "İsgəndər"lərin tətbiqinə gəlib çatmayacaq. "İsgəndər" alternativin qalmadığı hallarda əl atılacaq son silahdır", - politoloq bildirib.
Qeyd edək ki, Papyan əvvəllər də Ermənistanda yaranmış vəziyyət barədə səs-küylü bəyanatlar verib. Bir neçə ay öncə o, Qarabağda baş verənləri "sürünən müharibə" adlandırıb və deyib ki, hərbi əməliyyatların davam etdirilməsinin Xankəndinin üzərində bayrağın dəyişməsinə gətirib çıxaracağını Ermənistanda gözəl anlayırlar.
Keçmiş səfirin fikrincə, hadisələrin inkişafının daha bir variantı budur ki, "erməni tərəfi yeddi rayonu güzəştə gedəcək və əvəzində Dağlıq Qarabağ üçün aralıq status alacaq. İstək olduğu halda bunu qarşılıqlı güzəşt adlandırmaq olar. Deyəcəklər ki, bəs yeddi rayonu güzəştə getdik, onlar da Dağlıq Qarabağ üçün statusu güzəştə getdilər və gələcək barədə hansısa vədləri verdilər. Fəqət, bunlar müqayisə ediləcək güzəştlərdirmi? Əlbəttə ki, yox! Bu qarşılıqlı güzəşt deyil, təslimçilikdir. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ilk mərhələdə 5, sonra 2, daha sonra isə 5 rayonu almaq, dördüncü mərhələdə Zəngəzuru, sonda isə İcevanı əldə etmək istəyir. Bu da olacaq. Əliyev həmişə səmimi olub və artıq neçə ildir deyir ki, hər şeyi almaq istəyir. O heç vaxt deməyib ki, mənə bir hissəni verin, bununla kifayətlənim".
Sabiq səfirin Ermənistandan və Qarabağdan miqrasiyanın güclənməsini Azərbaycanın ən böyük qələbəsi kimi xarakterizə etməsi fikrinə necə yanaşmaq olar?
Ekspert Vüqar Qədirov qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, ermənilərin hər iki subyektdən edilən kütləvi köçlə bağlı problemi var: "2000-ci illərə qədər Dağlıq Qarabağ və sosial-iqtisadi problemlər miqrasiyanın əsas səbəbi idisə, bu tarixdən sonra bəşəri dəyərlər ön plana çıxmış, Dağlıq Qarabağ və iqtisadi problemlər yerini geriyə doğru dəyişib.
Ermənilər hələ də xaricə köçməyə davam edirlər. Rəsmi statistikaya görə, 2008-ci ilin yanvar ayından 2016-cı ilin dekabr ayına qədər 41 310 nəfər əsasən Avropa dövlətlərinə qaçqın statusu ilə müraciət edib. 2016-cı ilin avqust-sentyabr aylarında Avropa dövlətlərindən qaçqın statusu tələb edən ermənilərin sayı 2008-2016-cı illərin orta aylıq statistikasından çox olub. Əgər 2008-ci ildə Avropa İttifaqı ölkələrinə qaçqın statusunda müraciət edən ermənilərin sayı ayda ortalama 385 nəfər idisə, 2016-cı ilin avqust ayında bu rəqəm 1110, sentyabr ayında isə 1185 nəfər olub. Aİ-nin Statistika Xidmətinin hesabatına görə, 20 yanvar 2017-ci ilə qədər qaçqın statusu almaq istəyənlərin 49 faizi qadın, 51 faizi kişi olub. Qaçqın statusu almaq üçün müraciət edənlərin 33 faizinin ortalama 35-64 yaşı olub. 18-34 yaşlı ermənilərin də böyük bir qismi ölkəni tərk edib, onların ümumu sayı 32 faiz təşkil edir.
Rəsmi statistikaya görə, Robert Köçəryanın iqtidarı zamanı (1998-2008) 134.100 nəfər, Serj Sarkisyan iqtidarı zamanı (2008-2015) ölkəni geri dönməmək şərti ilə 297.700 nəfər tərk edib. Ümumən son 20 ildə rəsmi statistikaya görə, 431.200 nəfər ölkədən gedib. Bura, sadəcə, daimi yaşayış üçün getdikləri ölkələrdə vətəndaşlıq alanlar daxildir. Ermənistan vətəndaşlığından imtina etməyən, amma son 25 ildə ölkəsinə dönməyən insanlarla birlikdə ölkəni tərk edənlərin sayının 1 milyondan çox olduğu təxmin edilir. Göründüyü kimi, həm Dağlıq Qarabağda, həm də Ermənistanın özündə ciddi problem yaşanır. Hər halda, əhali yaxşı şərait ucbatından Ermənistan və Dağlıq Qarabağı tərk etmir. Bu baxımdan da sabiq səfir doğru vurğulayır ki, proses Azərbaycanın uğurudur. Çünki əhali qalmayandan sonra bizim torpaqları döyüşərək azad etməyimizə ehtiyac olmayacaq".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
