Arzuxan Əlizadə: "Təəssüf ki, həmsədrlərin heç biri münaqişənin həllində fərqli və konkret mövqe ortaya qoymur"
"Dağlıq Qarabağda münaqişənin alovlanması qlobal müharibəyə gətirib çıxara bilər. Axı Dağlıq Qarabağ ətrafında mübahisələr təsadüfi deyil. Münaqişə qlobal hökmranlıq əldə etmək istəyən ölkələr tərəfindən yaradılıb". Məlum olduğu kimi, bunu bir müddət əvvəl akademik, Ukrayna İqtisadi Elmlər Akademiyasının prezidenti Anatoli Peşko Ermənistan və Azərbaycan qoşunlarının təmas xəttində vəziyyətin gərginləşməsini şərh edərkən deyib.
Onun sözlərinə görə, münaqişə zonalarında zərgər dəqiqliyi ilə siyasət yürütmək lazımdır: "Hazırda Rusiya və Birləşmiş Ştatlar arasında ciddi mübarizə gedir və Qarabağda vəziyyət kəskinləşərsə, maraqlı tərəflər Azərbaycan və Ermənistan xalqlarının maraqlarını nəzərə almayacaqlar. Ümumiyyətlə, diqqət yetirin: Rusiya ilə həmsərhəd bir çox ölkədə hərbi münaqişələr yaranıb. Bu da təsadüfi deyil. Xalqlara məşəqqətlər gətirmiş "Ərəb baharı" kimi. Bir vaxtlar indi dünyadan köçmüş Zbiqnev Bjezinski "Ərəb baharı" barədə danışarkən demişdi ki, bu, MKİ-nin öz tarixi boyunca həyata keçirdiyi ən uğurlu əməliyyatdır".
Məhz buna görə Peşko hesab edir ki, ən pis sülh ən yaxşı müharibədən yaxşıdır. Onun fikrincə, yaxşı olardı ki, toplar deyil, insanlar danışsın. Həmişə istənilən, hətta ən az nəzərə çarpan təmas nöqtələrini axtarıb tapmaq lazımdır.
Aydın məsələdir ki, münaqişənin həll olunmaması cəbhədə hər keçən gün növbəti eskalasiya risqini artırır. Necə ki, 2016-cı ilin aprelində bu, irimiqyaslı toqquşmalara gətirib çıxardı. O zaman Rusiyanın müdaxiləsi olmasaydı, çox güman ki, müharibənin miqyası daha da böyük olacaqdı.
İstənilən halda, Dağlıq Qarabağda münaqişənin alovlanması qlobal müharibəyə gətirib çıxara bilərmi?
Məsələyə münasibət bildirən AMİP-in baş katibi Arzuxan Əlizadə buna fərqli prizmadan yanaşdı: "Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həll olunmaması hər an müharibənin yenidən başlanması risqini artırır. Son dövrlər danışıqların faktiki olaraq dalana dirənməsi, Ermənistanın hər vəchlə danışıqların pozulmasına yönəlik addımlar atması bu qənaətə gəlməyə əsas verir. Bütün bunlara rəğmən, düşünmürəm ki, Dağlıq Qarabağda münaqişənin alovlanması qlobal müharibəyə gətirib çıxarsın. Bu bir qədər real görünmür. Ona görə real görünmür ki, bir sıra məsələlərdə Qərblə Rusiya arasında yaşanan ciddi fikir ayrılıqlarına rəğmən, Dağlıq Qarabağ məsələsində tərəflər arasında bunu görmürük. Belə olmasaydı, o zaman bu özünü ATƏT-in Minsk Qrupunun fəaliyyətində göstərərdi. Təəssüf ki, həmsədrlərin heç biri münaqişənin həllində fərqli və konkret mövqe ortaya qoymur. Belə olan halda, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin qlobal müharibəyə gətirib çıxaracağını iddia etmək real görünmür. Ancaq bundan fərqli olaraq, toqquşmalar hər an başlaya və bu da tərəflər arasında müharibəyə gətirib çıxara bilər".
Vidadi ORDAHALLI
