Bu gün ölkə hökumətinin xüsusi diqqət mərkəzində yer alan məsələlərdən biri də qeyri-neft sahəsində, o cümlədən aqrar sektorda istehsal edilən məhsulların həcminin artırılmasıdır. Son ayların statistikası bu xüsusda artıq mühüm nailiyyətlərə imza atıldığını göstərir. Elə bu səbəbdəndir ki, qeyri-neft sektoru üzrə ixracın həcmi də yüksəlir. Məhz belə bir vaxtda dünyanın geosiyasi müstəvisində cərəyan edən proseslər göstərir ki, Azərbaycanın qeyri-neft sektoru üzrə ixrac həcmi daha da artacaq. Söhbət ABŞ və Rusiya arasında dərinləşən ziddiyyətdən gedir.
ABŞ-ın Rusiyaya qarşı tətbiq etdiyi yeni sanksiyalar fonunda Kremldə iddialar səslənir ki, Vaşinqton yeni ticarət müharibəsinə start verib. Bu fonda Rusiya Qərb ölkələrinə qarşı embarqo siyasətini daha da dərinləşdirməyə hazırlaşır. Əvəzində Kreml digər mənbələrdən, o cümlədən Azərbaycandan ərzaq məhsullarının idxalını daha da artırmağı düşünür. ABŞ və Rusiya arasında cərəyan edən son hadisələr isə Kremlin hələ uzun müddət MDB ölkələrindən daha çox məhsul alacağını göstərir. Bunun səbəblərini Rusiyanın baş naziri Dmitri Medvedyev belə izah edib: "ABŞ sanksiyalar tətbiq edərək Rusiyaya qarşı ticarət müharibəsi elan edib". Amma o, tətbiq edilən sanksiyaların mənasız olduğunu, Rusiyanın bundan sonra da inkişaf edəcəyini bildirib: "ABŞ Rusiyaya əsl ticarət müharibəsi elan edib. Biz rahatca iqtisadiyyat və sosial sahənin inkişafı ilə bağlı işlərimizi davam etdirəcəyik. Son illər biz özümüzə güvənməyə öyrənmişik. Hardasa bu sanksiyaların hətta faydası da olub. Baxmayaraq ki, bu, ümumilikdə mənasızdır. Biz bacaracağıq".
Qeyd edək ki, bu günlərdə ABŞ prezidenti Donald Tramp Rusiyaya qarşı sanksiyaların tətbiqinə dair qanuna imza atıb. Bu sanksiyalar Moskvanın ötən il prezident seçkilərinə müdaxiləsinə cəza tədbiri kimi irəli sürülüb. Əvvəlcə Tramp sanksiyaların əleyhinə olub. Lakin Konqresin hər iki palatasının qanunla bağlı səsverməsi Trampa sənədi imzalamaqdan başqa seçim qoymayıb. Belə ki, o, sənədi imzalamaqdan imtina etsə idi, veto hüququnu itirmiş olardı. Bu fonda Tramp bəyan edib ki, Senatın təqdimatından sonra Rusiya, Şimali Koreya və İrana qarşı imzaladığı sanksiyalara dair qanunda ciddi nöqsanlar var: "Rusiya, İran və Şimali Koreyanın aqressiv və dağıdıcı hərəkətlərinə qarşı sərt tədbirləri dəstəkləsəm də, qanunda ciddi nöqsanlar mövcuddur. İlk növbədə ona görə ki, sənəd icra hakimiyyətinin danışıqlar aparmaq hüququnu məhdudlaşdırır. Bu isə ABŞ xalqının rifahına yönələn sazişlərin bağlanmasını mürəkkəbləşdirəcək, Çin, Rusiya və Şimali Koreyanı isə bir-birinə yaxınlaşdıracaq". Tramp həmçinin Konqresin dövlət başçısının Rusiya üzərindən sanksiyaları aradan qaldırmaq hüququndan məhrum edilməsinə dair qərarını da pisləyərək vurğulayıb ki, sanksiyalar barədə qanunu ABŞ-ın milli birliyi naminə imzalayıb.
Bütün bunlar, ABŞ başda olmaqla, Qərb ölkələri və Rusiya arasında iqtisadi müstəvidə ziddiyyətlərin daha da kəskinləşdiyini göstərir. Yuxarıda qeyd olunduğu kimi, Rusiya bu şəraitdə Qərbdən ərzaq məhsullarının idxalını daha kəskin formada məhdudlaşdırmağı düşünür. Əvəzində isə digər ölkələrdən belə məhsulların alışı artacaq və həmin ölkələr sırasında Azərbaycan da yer alır. Ümumiyyətlə, son dövrlərdə Azərbaycanda istehsal olunan kənd təsərrüfatı məhsullarına beynəlxalq bazara ixrac imkanları genişlənib. Xüsusən qonşu Rusiyaya ixracın həcmi artıb. Rusiya bazarlarında indinin özündə də Azərbaycan məhsullarına böyük tələb yarandığı müşahidə olunur və bunu şərtləndirən əsas səbəblərdən biri də Azərbaycan məhsullarının yüksək keyfiyyətidir. Hazırda Rusiya bazarındakı müəyyən sabitləşmə meylləri Azərbaycan ixracatçılarını buraya daha çox məhsul göndərməyə sövq edir. Azərbaycanda istehsal olunan kənd təsərrüfatı məhsullarının Rusiyaya ixracı zamanı demək olar hansısa problem də yaşanmır. Son günlərdə Azərbaycanda istehsal edilən müxtəlif kənd təsərrüfatı məhsulları, əsasən də pomidor məhsullarının Rusiyaya ixracında kəskin artım qeydə alınır. Qarşıdakı günlər ərzində isə ixrac həcminin daha da artması gözlənir.
Ekspertlər hesab edir ki, bu şəraitdə Azərbaycanda aqrar məhsulların istehsalının daha da artmasını gözləmək olar. Çünki Rusiya bazarına məhsul çıxarılması fermerlərə kifayət qədər çox gəlir gətirir. Eyni zamanda ixracın daha da artması üçün hökumət də aqrar sahədə fəaliyyət göstərən iş adamlarına hərtərəfli dəstək verir, onların dünya bazarlarına daha çox məhsul çıxarmasına yardım edir. Bütün bunlar isə aqrar sahə üzrə Azərbaycanın daha çox gəlir əldə etməsinə imkan verir.
Tahir TAĞIYEV
