Tağı Qəmbərov: "Təbii ki, AİHM-in Dilqəm və Şahbaz barəsində çıxaracağı istənilən qərara Ermənistan tabe olmalıdır"
Ermənistan girovluğunda olan Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevin işinə Avropa İnsan Haqları Məhkəməsində baxılacaq. Məhkəmə Firuzə Əsgərova və Albina Veselyovanın Ermənistana qarşı iddiası üzrə kommunikasiyaya başlayıb. Onlar 2014-cü ildə erməni işğalı altında olan Kəlbəcər rayonunda əsir götürülən Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevin həyat yoldaşlarıdır.
AİHM Konvensiyanın 3-cü maddəsi (tutularkən, saxlanıldığı dövrdə, mühakimə olunan zaman qeyri-insani və ya ləyaqəti alçaldan rəftara məruz qalması), 5.2 (tutularkən başa düşdüyü dildə həbsinin izah olunması), 5.3 (qanunla yaradılmış səlahiyyətli məhkəmə qarşısına çıxarılma), 5.4 (həbsin qanunsuzluğunu mübahisələndirmək üçün effektiv vasitəyə malik olma), 6.1 (ədalətli və açıq məhkəmə araşdırılması hüququ), 6.2 (dövlət qurumlarının onlar barəsində yaydığı bəyanatların təqsirsizlik prezumpsiyası hüququnu pozması), 6.3 a bəndi (ittihamların başa düşüldüyü dildə məlumatlandırılması), 6.3 b bəndi (müdafiə üçün lazımi vaxt və imkana malik olma), 6.3 c bəndi (effektiv müdafiəyə malik olma), 6.3 e bəndi (tərcüməçinin köməyindən istifadə etmə), 8 (doğma torpaqlarını ziyarət etmə ilə şəxsi və ailə həyatına hörmət hüququnun pozuntusu), 4 saylı protokolun 2-ci maddəsi (tanınmamış sərhədi qanunsuz keçməyə görə ittiham olunmalarının hərəkət etmək azadlığını pozması), bu sərhədkeçmənin 7-ci maddəyə görə cinayət əməli hesab edilib-edilməməsi, 13-cü maddə (effektiv müdafiə vasitələrinə malik olma), 14 (etnik və ya milli ayrıseçkiliyə məruz qalma) maddələrinin pozuntusunun olub-olmaması ilə bağlı Ermənistan hökumətinə suallar ünvanlayıb.
Ərizəçilərin hüquqlarını Anar Bağırov müdafiə edir. Məhkəmə, həmçinin, hökumətdən Dilqəm və Şahbazın sağlamlıq durumu ilə bağlı sənədlərin də təqdim olunmasını tələb edib.
Göründüyü kimi, bu iddia Ermənistana qarşı qaldırılıb. Ermənistan Avropa Şurasının üzvü olan dövlət kimi Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinin qərarlarına sayğı ilə yanaşmaq kimi öhdəlik üzərinə götürüb. Kəlbəcərli girovların azad olunması qərarı çıxarılsa, Ermənistan buna əməl edəcəkmi?
Hüquqşünas Tağı Qəmbərov qəzetimizə bildirdi ki, işin kommunikasiyaya götürülməsi bizim xeyrimizədir: "Bu fakt eyni zamanda girovlara olan beynəlxalq diqqəti artırmış olur. Bilirsiniz ki, Avropa Şurasına üzv olan hər bir ölkə deyilən Məhkəmənin qəbul etdiyi qərarı icra etmək kimi öhdəlik götürüb. Ermənistan da belə ölkələr sırasına aiddir. Yəqin ki, erməni tərəfi müdafiə taktikasında Ermənistanın məsələyə aidiyyəti olmadığını sübut etməyə çalışacaq. Yəqin ki, onların arqumenti bundan ibarət olacaq ki, girovlar barədə hökmü Ermənistan deyil, qondarma qurumun "məhkəmə"si çıxarıb və bu səbəbdən də iddia İrəvana yönələ bilməz. Ancaq düşünmürəm ki, bu müdafiə arqumenti keçərli olsun. Çünki deyilən qondarma qurumun legitimliyini heç bir ölkə, hətta Ermənistan belə tanımır. Onda onların hansı "məhkəmə strukturu" ola bilər? Təbii ki, bütün bu işlərə yeganə cavabdeh Ermənistandır. Buna görə də girovların həyat yoldaşları ünvanı tamamilə doğru göstərib. Bilirsiniz ki, AŞ-yə üzv olan istənilən ölkə vətəndaşının bu yuxarı instansiyaya müraciət etmək kimi hüququ var. Yalnız daxildəki məhkəmə instansiyalarının hamısı işə baxdığı halda bu mümkündür. Girovlarımız barədə qondarma qurumun ən ali "məhkəmə"si qərar verib. Yəni iddia bütün parametrlərə cavab verdiyindən, kommunikasiyaya götürülüb. İddiada kifayət qədər ciddi əsaslandırmalar var. Göründüyü kimi, Avropa İnsan Haqları Konvensiyasının bir çox müddəaları onlar barəsində pozulub. Təbii ki, AİHM-in Dilqəm və Şahbaz barəsində çıxaracağı istənilən qərara Ermənistan tabe olmalıdır. Bu baxımdan da AİHM-dən çox obyektiv qərar gözləyirik".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
