Qabil Hüseynli: "Azərbaycan Ermənistanın mövqeyini öyrənib ona uyğun da hərəkətlərini təmin edəcək"
Azərbaycan və Ermənistan prezidentləri arasında növbəti görüşün olacağı gözlənir. Prezidentlər arasındakı növbəti görüşün 2017-ci ilin sonlarına qədər baş tutacağı bildirilir. Danışıqların növbəti raundunun əsas təşkilatçısının isə Rusiya olduğu barədə ehtimallar səslənir. Azərbaycan və Ermənistan prezidentlərinin görüşü ilə bağlı konkret mövzu yoxdur.
Görüş imitasiya xarakteri daşıya bilər ki, bu, Azərbaycan üçün əhəmiyyətli deyil. Xarici işlər nazirlərinin görüşü də uğursuz nəticələndi. Buna baxmayaraq, həmsədrlər ilin sonuna qədər prezidentləri görüşdürmək istəyir. Görüş ya Moskvada, ya da Parisdə ola bilər.
Bu günlərdə isə Elmar Məmmədyarov danışıqların konkret mövzusunu təklif edib, daha doğrusu, şərt qoyub. Belə ki, Azərbaycan əvvəlki mövqeyində qalaraq, görüşdən konkret nəticə gözləyir. Bizim təklifimiz bundan ibarətdir ki, görüş Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsinə dair konkret plan üzrə aparılsın. Çünki Azərbaycan dəfələrlə bildirib ki, bizə formalizm xatirinə görüş gərək deyil. Prezidentlərin görüşündən konkret nəticə gözləməyə dəyərmi?
Politoloq Qabil Hüseynlinin sözlərinə görə, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin mərhələli və ya paket həll variantının danışıqlar prosesinə daxil edilməsinin müzakirə predmeti olacağı gözlənir: "Çox güman ki, mərhələli həll planına Putin də "hə" deyəcək. Bu, Putin tərəfindən irəli sürülüb və bəzən də "Lavrov planı" adlandırılır. Plana əsasən, Dağlıq Qarabağın hüdudlarından kənarda olan beş rayon Azərbaycana qaytarılmalı idi. Ötən dəfə Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov bildirmişdi ki, guya ermənilərdən beş rayonun qaytarılmasına güclə razılıq alıb. Sonradan isə Rusiya sakitləşdi. Daha sonra isə regionda vəziyyəti gərginləşdirəcək hadisələr baş verdi. Rusiyadan Ermənistana "İsgəndər" raketi kimi təhlükəli silahların göndərilməsinə başlandı. Daha sonra Ermənistan sanki Rusiyaya arxalanaraq, Azərbaycanı təhdid etməyə başladı. Hətta Bakını vuracaqlarını bildirdilər.
Bundan sonra Azərbaycanın başqa yolu qalmadı və üzünü Qərbə doğru tutdu. Azərbaycan Prezidenti Polşaya və Latviyaya səfərlər etdi. Avropa Birliyinin üzvü olan hər iki ölkə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıdıqlarını bəyan etdilər. Orada Azərbaycan Prezidenti bildirdi ki, Avropa Birliyi ilə münasibətləri daha yüksək səviyyəyə qaldırmaq niyyətindədir. Daha sonra İlham Əliyev İstanbulda ABŞ-ın dövlət katibi Reks Tillersonla görüşdü. Ondan Azərbaycana ciddi dəstək gəldi. Hesab edirəm ki, bunlar Rusiyanı qıcıqlandıran faktorlar idi. Rusiya çox əhəmiyyətli tərəfdaşını itirdiyini başa düşərək, yenidən danışıqlar prosesinə rəvac verdi. Öncə Azərbaycan Prezideni Soçiyə dəvət edildi. Yəqin ki, Ermənistan prezidenti də dəvət ediləcək. Həmçinin, ATƏT bəyan edib ki, payızda BMT Baş Assambleyasının sessiyasında Azərbaycan və Ermənistan prezidentlərinin görüşü təşkil olunsun".
Q.Hüseynli deyir ki, Rusiyanın son dövrdə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə bağlı sərgilədiyi mövqe Azərbaycanı təmin etmir: "Çünki burada öz müqəddəratını təyin etmə ərazi bütövlüyündən üstün tutulur. Yəqin ki, Azərbaycan Prezidenti Soçidə Dağlıq Qarabağa muxtariyyət statusu verilməsi haqqında mövqeyini bir daha təkrarlayıb. Həmçinin, problemin mərhələli həll yoluna qaytarılması və sonda Dağlıq Qarabağın statusunun müəyyən edilməsi məsələsi vurğulanıb. Məsələnin ən ciddisi odur ki, artıq danışıqlar prosesi təzələnib. Bu kontekstdə prezidentlərin görüşü də nəzərdə tutulub. Əvvəllər Dağlıq Qarabağda çox aydın görünən müharibə təhlükəsi ola bilsin ki, sovuşsun. Azərbaycan Ermənistanın mövqeyini öyrənib ona uyğun da hərəkətlərini təmin edəcək".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
