"Rusiya istehsalı olan silahların alışı ilə bağlı saziş onu göstərir ki, Türkiyə ilə NATO arasındakı münasibətlər bir qədər dalana dirənə bilər"
Türkiyənin Rusiyadan S-400 kompleksi almaq niyyəti Pentaqonun ciddi narazılığına səbəb olub. Pentaqon məsələyə bu şəkildə reaksiya verib: "Türkiyə NATO-nun müttəfiqidir və bizim müttəfiqlərimizlə əlaqələrimizin əsas məqamlarından biri də silahlanmamızın uyğunlaşmasıdır". Belə görünür ki, S-400 məsələsi ilə bağlı ziddiyyətlər daha da böyüyəcək. Rus ekspert İqor Korotçenko hesab edir ki, Türkiyənin S-400 seçimi ABŞ-ın Rusiyaya məğlubluğu demək olacaq.
Türkiyənin Rusiyadan S-400 almasını şərh edən rusiyalı mütəxəssisin fikrincə, ABŞ-ın narahatlığı üçün hər cür əsas var. Bu seçim ABŞ-ın Rusiya ilə rəqabətdə uduzan tərəf olduğunu göstərir. S-400 kompleksi ilə əlaqədar Hindistanla müzakirələr aparan Rusiya ilk olaraq bu kompleksi Çinə satacaq. Türkiyə ilə bu mövzuda davam edən uzunmüddətli görüşlər, qeyd olunduğu kimi, artıq yekunlaşmaqdadır. Perspektivdə bu silah Azərbaycanda da ola bilər.
Rusiya Azərbaycana S-400 raket müdafiə sistemlərini verəcək. Bu günlərdə erməni siyasi şərhçisi Akop Bədəlyan bildirmişdi ki, Türkiyə Rusiyadan alacağı iki divizion S-400-ün birini Azərbaycana verə bilər: "Türkiyə bu raket kompleksini Azərbaycana verməklə onu "İsgəndər"lərdən müdafiə edə bilər, əslində, bu, Moskvanın razılığı ilə baş tutacaq. Ermənistana "İsgəndər"ləri verən Rusiya Azərbaycana da S-400 verərək münasibətləri qoruyur və bunu Türkiyə vasitəsilə edir". "Bloomberg" agentliyi yazır ki, Türkiyə Rusiyadan alacağı raket sistemlərindən birini Ermənistanla sərhəddə yerləşdirə bilər: "NATO Türkiyəyə raket sistemləri verərkən onların Yunanıstan və Ermənistan sərhədlərinə yerləşdirilməsinə qadağa qoyur, Rusiya ilə razılaşmada isə Türkiyənin bu sistemlərdən istədiyi yerdə istifadəsi qeyd olunur".
Göründüyü kimi, ekspertlərin rəylərində NATO-nun Türkiyə qarşısında qoyduğu bir sıra qadağalar qeyd olunur. Xüsusilə də həmin raketlərin Yunanıstan və Ermənistanla sərhəddə yerləşdirilməsinin qadağan olunması ilə bağlı. Yunanıstanı anlamaq olar. Çünki NATO ilə sıx əlaqələri var. Bəs NATO-nun Ermənistanla bağlı etdiyi canfəşanlığı necə izah etmək olar?
Ekspert Daşdəmir Əliyev hesab edir ki, NATO bu məsələdə böyük yanlışlığa yol verir: "Çünki, faktiki olaraq, bu gün NATO ilə alternativ cinahda Rusiya dayanıb. O Rusiya ki, onun ən böyük bazaları, müasir silahları Türkiyə ilə həmsərhəd olan Ermənistanda yerləşib. Əslində, Rusiya bununla Türkiyədən çox, NATO-dan özünü mühafizə edir. Ancaq NATO maraqlarına tamamilə zidd olan bir şərtlər irəli sürür. Yunanıstanla bağlı məsələ aydındır. Çünki həmin ölkə Avropa və NATO ailəsinin üzvüdür. Ermənistanla bağlı belə bir şərtin qoyulması, əslində, NATO-nun öz maraqlarına ziddir. Görünür, bu ikili standarta da NATO-nu hansısa erməni əli sövq edib. Əvəzində rəsmi Ankara Rusiyadan zenit-raket komplekslərinin alışını həyata keçirmək yolunu seçdi. Çox maraqlıdır ki, Rusiya onun qarşısına belə şərt qoymadı.
Rusiya silah sistemləri NATO standartlarına uyğun olmasa da, yəqin ki, Türkiyə bu sistemləri alyans rəhbərliyi tərəfindən tətbiq edilən məhdudiyyətlərin qüvvədə olduğu regionlarda - Ermənistan və Yunanıstan sərhədlərində, Egey dənizi sahillərində yerləşdirməyi planlaşdırır.
Rusiya istehsalı olan silahların alışı ilə bağlı saziş onu göstərir ki, Türkiyə ilə NATO arasındakı münasibətlər bir qədər dalana dirənə bilər".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
