Bazar ertəsi günü, 16 noyabr 2026
     

Ru­si­ya­nın Xə­zə­rə əla­və hər­bi qüv­və ye­ri­də­cə­yi ba­rə­də eh­ti­mal­lar ar­tır

Image


Bu gün dün­ya ene­ci sek­to­run­da ən va­cib he­sab olu­nan mə­sə­lə­lər­dən bi­ri də Xə­zə­rin hü­qu­qi sta­tu­su­nun mü­əy­yən edil­mə­si ilə bağ­lı­dır. Çün­ki be­lə və­ziy­yət Xə­zər höv­zə­sin­dən Qərb is­ti­qa­mə­ti­nə da­ha bö­yük həcm­də ener­ji axı­nı­nı tə­min edə­cək.

Qeyd edi­lən fon­da Xə­zə­rin hü­qu­qi sta­tu­su­nun mü­əy­yən edil­mə­si Azər­bay­ca­nın da xü­su­si ma­raq dai­rə­sin­də yer alır. Çün­ki bu hal­da Qər­bə ener­ji nəq­lin­də Azər­bay­can mü­hüm tran­zit mə­kan ro­lu­nu oy­na­ya­caq. İn­di­lik­də isə ve­ri­lən rəs­mi açıq­la­ma­lar­dan bəl­li olur ki, əs­lin­də də­ni­zin sta­tus prob­le­mi ca­ri il ər­zin­də çö­zü­lə bi­lər. Ru­si­ya pre­zi­den­ti­nin MDB öl­kə­lə­ri ilə döv­lət sər­həd­lə­ri­nin de­li­mi­ta­si­ya­sı və de­mar­ka­si­ya­sı üz­rə xü­su­si nü­ma­yən­də­si İqor Brat­çi­ko­vun açıq­la­ma­la­rı da bu­nu təs­diq edir: "Biz As­ta­na­da ke­çi­ri­lə­cək Xə­zər­ya­nı öl­kə­lə­rin növ­bə­ti sam­mi­tin­də kon­ven­si­ya la­yi­hə­si­nin im­za­lan­ma­sı is­ti­qa­mə­tin­də iş apa­rı­rıq. Sam­mit bu il As­ta­na­da baş tu­ta­caq. Da­nı­şıq­lar­da hər za­man çə­tin­lik­lər möv­cud­dur. Hər bir öl­kə öz möv­qe­yi­ni irə­li sü­rür və mü­da­fiə edir. La­kin biz or­taq məx­rə­cə gə­lə bi­li­rik. Bu çox yax­şı gös­tə­ri­ci­dir ki, kon­ven­si­ya qə­bul olun­ma­ğa çox ya­xın­dır".

Am­ma o da mə­lum hal­dır ki, Mosk­va Xə­zər­dən Av­ro­pa is­ti­qa­mə­ti­nə ener­ji axı­nı­nın art­ma­sı­na qar­şı­dır. Bu fon­da Ru­si­ya də­niz­də əzə­lə nü­ma­yi­şi­ni də da­vam et­di­rir. Ye­ri gəl­miş­kən qeyd edək ki, Ru­si­ya Xə­zər də­ni­zin­də­ki hər­bi qüv­və­lə­ri­ni yük­sək dö­yüş ha­zır­lı­ğı və­ziy­yə­ti­nə gə­ti­rib. Ru­si­ya Mü­da­fiə Na­zir­li­yi­nin Cə­nub Hər­bi Dai­rə­sin­dən 1000 nə­fə­rə ya­xın hərb­çi­nin iş­ti­ra­kı ilə tə­lim­lə­rin pla­na uy­ğun apa­rıl­dı­ğı bil­di­ri­lir.

Həş­tər­xan vi­la­yə­tin­də və Da­ğıs­tan­da yer­ləş­di­ri­lən Xə­zər do­nan­ma­sı də­niz pi­ya­da­la­rı hə­yə­can siq­na­lı ilə aya­ğa qal­dı­rı­lıb. Tə­lim­lə­rə 10-dan çox hər­bi və yar­dım gə­mi­si, 150 dö­yüş və xü­su­si tex­ni­ka cəlb edi­lib. Ru­si­ya mü­da­fiə na­zi­ri­nin müa­vi­ni Dmit­ri Bul­qa­kov hər­bi yox­la­ma­la­rın Krım­da, Da­ğıs­tan­da, Ros­tov­da və Ku­ban­da apa­rı­la­ca­ğı­nı bil­di­rib. Baş ve­rən­lə­ri şərh edən ABŞ Mər­kə­zi Kəş­fiy­yat İda­rə­si­nin "köl­gə­si" he­sab olu­nan "Strat­for" kəş­fiy­yat-ana­li­tik mər­kə­zi bil­di­rir ki, ener­ji ma­raq­la­rı­nı qo­ru­maq üçün Ru­si­ya Xə­zə­rə diq­qə­ti da­ha da ar­tı­rır: Ru­si­ya əsas diq­qə­ti­ni Bal­tik­ya­nı və Qaf­qaz öl­kə­lə­ri­nə, Xə­zə­rə, həm­çi­nin, Uk­ray­na və Ark­ti­ka­ya yö­nəl­də­cək. Kreml qərb ci­na­hın­da NA­TO-nu əsas təh­lü­kə ola­raq qə­bul et­mə­yə da­vam edə­cək, odur ki, ye­rüs­tü və ha­va­da nü­və si­lah­lan­ma­sı­nı güc­lən­di­rə­cək".

Bu fon­da Ru­si­ya­nın Xə­zə­rə əla­və hər­bi qüv­və­lər ye­rit­mə­si is­tis­na olun­mur. Bu və­ziy­yət isə həm də­ni­zin sta­tu­su­nun mü­əy­yən edil­mə­si­nə əla­və prob­lem­lər ya­ra­dır, həm də bu­ra­dan Av­ro­pa­ya ener­ji nəq­li­ni ən­gəl­lə­yir.

Am­ma mə­sə­lə­nin ma­raq­lı tə­rəf­lə­rin­dən bi­ri Qər­bin Xə­zər­dən da­ha çox ener­ji nəq­li­nə ma­raq gös­tər­mə­si­dir. İran və Türk­mə­nis­tan ara­sın­da qaz mü­ba­hi­sə­si­nin sərt­ləş­mə­sin­dən son­ra isə Aş­qa­bad "Trans­xə­zər" mar­şru­tu­nun müm­kün qə­dər tez hə­ya­ta keç­mə­sin­də ma­raq­lı ol­du­ğu­nu bil­di­rir, bu is­ti­qa­mət­də Qərb öl­kə­lə­ri ilə əmək­daş­lı­ğı­nı də­rin­ləş­di­rir.

Xa­tır­la­daq ki, Aş­qa­bad 2017-ci ilin yan­va­rın 1-dən İra­nın şi­mal əya­lət­lə­ri­nə tə­bii qa­zın çat­dı­rıl­ma­sı­nı da­yan­dı­rıb. Bu fon­da Teh­ran tə­rə­fin­dən Bey­nəl­xalq Ar­bit­raj Məh­kə­mə­si­nə ve­ri­lə­cək sə­nəd­lər ha­zır­la­nıb və Aş­qa­bad bu ba­rə­də xə­bər­dar edi­lib. Xa­tır­la­daq ki, "Turk­mən­qaz" və İran ara­sın­da mü­na­qi­şə türk­mən tə­rə­fi­nin İran­dan 2 mil­yard dol­lar məb­lə­ğin­də bor­cun ödə­nil­mə­si­ni tə­ləb et­mə­sin­dən son­ra baş­la­nıb. Borc 2007-2008-ci il­lər­də ya­ra­nıb. İran hə­min vaxt şi­mal əya­lət­lə­rin­də qey­də alı­nan sərt so­yuq­lar­la əla­qə­dar Türk­mə­nis­tan­dan alı­nan qa­zın həc­mi­ni ar­tır­ma­ğa məc­bur ol­muş­du. La­kin İra­na çat­dı­rı­lan əla­və qa­zın qiy­mə­ti mü­qa­vi­lə­də gös­tə­ri­lən qiy­mət­dən da­ha yük­sək mü­əy­yən edi­lib. Əv­vəl­lər mü­qa­vi­lə üz­rə qa­zın bir kub­met­ri 40 dol­la­ra he­sab­la­nır­dı­sa, həc­min ar­tı­rıl­ma­sın­dan son­ra bu qiy­mət 360 dol­la­ra yük­səl­miş­di. İran bor­cu eti­raf edir, la­kin Aş­qa­ba­da bu məb­ləğ­də bor­cun ol­du­ğu­nu qə­bul et­mir. Bun­dan baş­qa, Teh­ran Aş­qa­bad­la bar­ter üz­rə he­sab­la­şır­dı: tə­bii qaz əvə­zi­nə sə­na­ye və ener­ge­ti­ka ava­dan­lıq­la­rı, nəq­liy­yat va­si­tə­lə­ri və kənd tə­sər­rü­fa­tı məh­sul­la­rı ve­ri­lir­di. İn­di bu pro­ses da­ya­nıb.

Mər­kə­zi Asi­ya və Ya­xın Şərq üz­rə eks­pert Alek­sandr Knya­zev bil­di­rir ki, İran türk­mən qa­zın­dan prak­tik ola­raq ası­lı de­yil və Teh­ran mü­qa­vi­lə­lə­rin şərt­lə­ri­ni də­yiş­mək is­tə­mə­yə­cək: "Bu, prob­le­min bir tə­rə­fi­dir. Baş­qa bir prob­lem Türk­mə­nis­tan rəh­bər­li­yi­nin mə­sə­lə­ni həd­dən ar­tıq si­ya­si­ləş­dir­mə­sin­dən iba­rət­dir. ABŞ və Av­ro­pa İt­ti­fa­qı­nın vəd­lə­ri­nə ina­nan Aş­qa­bad İra­nın ma­raq­la­rı­na zidd olan la­yi­hə­lə­rə - "Trans­xə­zər" qaz kə­mə­ri­nə və TA­Pİ-yə (Türk­mə­nis­tan-Əf­qa­nıs­tan-Pa­kis­tan-Hin­dis­tan) üs­tün­lük ver­mə­yə baş­la­yıb". Eks­pert vur­ğu­la­yır ki, Qərb­dən yar­dım ala­ca­ğı hal­da türk­mən tə­rə­fi "Trans­xə­zər"in rea­laş­ma­sı­na ça­lı­şa­caq. Am­ma bu və­ziy­yət­də Ru­si­ya­nın, İra­nın mü­qa­vi­mə­ti ilə qar­şı­la­şa­caq. Be­lə və­ziy­yət isə son­da Xə­zər­də Ru­si­ya-İran-Qərb üç­bu­ca­ğı ara­sın­da cid­di zid­diy­yət­lə­rin baş­lan­ma­sı­na rə­vac ve­rə­cək.

Ta­hir TA­ĞI­YEV




DİGƏR XƏBƏRLƏR

VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Azərbaycan üzərindən Ermənistanla ticarət dayan(dırıl)ıb - İrəvan adekvat ola bilmir...

İrəvanda Göy məscid murdarlandı, Azərbaycandan başqa heç bir qonşu müsəlman ölkə səsini çıxarmadı...

Saatlıq maaş sisteminə keçirik, pullar yeni qaydada hesablanacaq...

SON XƏBƏRLƏR

16.11.2026 / 06:40
Zaxarova Consonun Moskvada çox içməsinə şahidlik etdi - “Elə deyirdi süz…”

15.11.2026 / 22:36
Estoniya Rusiya ilə sərhəddəki bütün keçid məntəqələrini bağlayır...

15.11.2026 / 22:10
Prezidentin sosial şəbəkə hesablarında həftəlik fəaliyyəti ilə bağlı icmal yayımlanıb - VİDEO

15.11.2026 / 22:02
Prezident İlham Əliyevin sosial şəbəkə hesablarına qarşı kiberhücumlar müşahidə olunur

15.11.2026 / 19:54
Prezident: "Ümummilli Liderin Azərbaycan teleradiosuna göstərdiyi diqqət və qayğı bu sahənin inkişafında xüsusi yer tutur"

15.11.2026 / 19:52
"Radio və televiziya dövlətçilik ənənələrimizin, milli kimliyimizin və Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır" - Prezident

15.11.2026 / 19:46
Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın televiziya və radio işçilərini təbrik etdi

15.11.2026 / 18:43
Ağstafada sursat partladı - ölən və yaralanan var...

15.11.2026 / 18:30
Bayden memuarında Zelenskini “nankor”, Putini isə “yeniyetmə kimi” xarakterizə edib

15.11.2026 / 18:11
Rumıniya Qara dənizdə azərbaycanlıların olduğu gəmiyə hücuma görə Rusiyanı günahlandırdı – qırıcılar havaya qaldırıldı...

15.11.2026 / 17:15
Kremlin Avropaya xəbərdarlıq - razılaşma olmasa, məqsədimizə hərbi yolla nail olacağıq...

15.11.2026 / 16:31
"Söyüdlü kəndinin boşaldılacağı barədə məlumatlar əsassızdır" - Media və Yayım Şurası

15.11.2026 / 16:26
Təhsilin rəqəmsallaşmasındakı ciddi geriliyin əsas səbəbi məmur məsuliyyətsizliyidir - İlham Əhmədov yazır

15.11.2026 / 15:33
Rumıniya sahillərində azərbaycanlı dənizçilərin olduğu gəmi vuruldu...

15.11.2026 / 14:35
Putinin nəvələrinin Zelenski soyadı daşıdığı ortaya çıxdı... Uşaqların sənədləri illər sonra dəyişdirildi...

15.11.2026 / 14:19
Əliyevin Strateji dünya təfdaşlığı kursu şaxələnir - Avropa, Amerika, Mərkəzi Asiya, Çin, sonra kim...

15.11.2026 / 13:50
Trampa sui-qəsd iddiası ABŞ-ı ayağa qaldırdı... Bəzi rəsmilər evlərindən çıxarılıb təhlükəsiz yerlərə aparıldı...

15.11.2026 / 13:14
İranın nə qədər raketi var?... ABŞ kəşfiyyatı açıqladı – müharibəyə baxmayaraq...

15.11.2026 / 12:09
Daha bir super güclə Strateji tərəfdaşlıq qurduq - Azərbaycanı nələr gözləyir...

15.11.2026 / 11:42
İran Bəhreyndə ABŞ-ın radar stansiyasına dronlarla zərbə endirdi...

15.11.2026 / 11:18
Kadırov Qroznıda Putinin adını daşıyan yeni rayon salır...

15.11.2026 / 11:10
Prezident İlham Əliyev Mahmud Abbası təbrik etdi

15.11.2026 / 10:31
Azərbaycan Fələstini Milli Günü münasibətilə təbrik edib

15.11.2026 / 10:11
Tramp İrana yeni zərbələrdən bu halda imtina edəcək – Ağ Evdə qapalı müzakirələr gedir...

15.11.2026 / 09:27
"Azərbaycanın artan geosiyasi nüfuzu onu Avropa üçün mühüm tərəfdaşa çevirib" - Vüqar Rəhimzadə

15.11.2026 / 08:55
Hörmüz boğazında iki neft tankerində partlayış baş verib...

14.11.2026 / 18:21
Macarıstanda keçmiş nazirə qarşı əməliyyat - ələ keçirilən pulları 12 nəfər beş aparatla səkkiz saata saydı...

14.11.2026 / 17:45
ABŞ-dan Ukraynaya şok təklif... Donbası ruslara verin, NATO-ya üzv olun - Zelenski detalları açıqladı...

14.11.2026 / 16:50
Ev təsərrüfatları ilə bağlı yeni qaydalar əslində əhalinin öz mənafelərinə uyğundur - baxın, necə...

14.11.2026 / 16:10
Sabunçuda avtomobildən 6 min oğurlayan şəxs yaxalandı

14.11.2026 / 16:02
Rusiya XİN Zelenskinin Moskvaya getməkdən imtina etməsinə belə münasibət bildirdi - icazə vermirlər...

14.11.2026 / 15:46
Tramp, Putin və Cinpin İran məsələsini üzbəüz müzakirə edəcək – tarix açıqlandı...

14.11.2026 / 15:09
“Türkiyə ilə münasibətlərin normallaşmasına və Azərbaycanla davamlı sülhə yaxınıq” - Paşinyan

14.11.2026 / 14:31
Rusiya ABŞ-dan NATO-nun Avropada və Cənubi Qafqazda hərbi mövcudluğunun məhdudlaşdırılmasını tələb etdi...

14.11.2026 / 14:06
Rusiya hərbçilərinin Gümrüdə 30 ildə törətdikləri cinayətlərin hesabatı aparıldı...

14.11.2026 / 13:46
Qaradağda evdən 7050 manatlıq qızıl-zinət əşyaları oğurlandı

14.11.2026 / 13:14
Ermənistan XİN-in saxtakarlığı İFŞA OLUNDU...

14.11.2026 / 12:30
Moskva məhkəməsi Ukraynanın sabiq müdafiə naziri Reznikov barəsində qiyabi həbs qərarı çıxardı...

14.11.2026 / 12:07
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 59 nəfər saxlandı

14.11.2026 / 11:46
İrəvandakı Göy məscidin mərasim zalına erməni şairin adının verilməsi narahatlıq doğurur - BƏYANAT

14.11.2026 / 11:23
Türkiyə Ermənistana uçan hərbi təyyarənin hava məkanından keçməsinə icazə vermədi...

14.11.2026 / 10:58
Gənc əsgərlərlə görüşə müvəqqəti məhdudiyyət qoyuldu - RƏSMİ

14.11.2026 / 10:15
Britaniyada ABŞ bazasında təhlükəsizlik həyəcanı - naməlum dron ordunu ayağa qaldırdı...

14.11.2026 / 09:40
Azərbaycan nefti bahalaşdı...

14.11.2026 / 09:17
Hörmüz boğazında daha bir tanker minaya düşdü...

14.11.2026 / 08:52
Husilər Ər-Riyad hava limanını vurdu

13.11.2026 / 22:49
Rusiyanın Ukraynada itkiləri yarım milyona çatdı - sızdırılan gizli sənədlər Moskvanı ifşa etdi...

13.11.2026 / 22:26
Məşhur milyarder süni intellektlə bağlı xəbərdarlıq etdi - xəstəxana və banklar təhlükədə...

13.11.2026 / 22:10
Ərəb Parlamenti husilərin maliyyə və silah təchizatını kəsmək üçün hərəkətə keçdi...

13.11.2026 / 21:55
Rusiya Əbu-Dabidə Finlandiyanın NATO-dan çıxmasını tələb etdi - Moldovanın parçalanması da gündəmə gətirildi...

13.11.2026 / 21:38
Leyla Əliyeva COP31 çərçivəsində Xəzərin ekoloji problemlərinə dair müzakirələrdə iştirak edib - FOTO

13.11.2026 / 21:22
Tramp Avropanın təhkükəsizliyi barədə Putindən məsləhət almaq istəyir... Qəribəlik...

13.11.2026 / 21:05
Əlil şəxslər “keçiddə” bir beçə aylıq müavinətdən niyə məhrum olsunlar?!

13.11.2026 / 20:47
Vüqar Rəhimzadə: Azərbaycan-Böyük Britaniya əlaqələri çoxşaxəli siyasi-strateji müstəvidə

13.11.2026 / 20:30
Rusiya ABŞ-la qarşılıqlı hücum etməmək sazişi imzalaya bilər - NATO-ya dağıdıcı təhlükəsi...

13.11.2026 / 20:13
Məzuniyyətin pulla əvəzlənməsi - İşçi özü istəyirsə, pisdir?

13.11.2026 / 19:52
Süni intellektlə tələbələrin görüntülərini montaj edərək pul tələb edən şəxs saxlanıldı - VİDEO

13.11.2026 / 19:37
Avropanın Bakı zirvəsi təsadüfi qərar deyil...

13.11.2026 / 19:15
İşdə məhəbbət macərası - DOST Agentliyinin müdir müavini buna görə işdən azad olundu

13.11.2026 / 18:58
Zelenski Əliyevdən umacaqlarını Dublində bu cür dilə gətirdi...

13.11.2026 / 18:41
Güclü Avropanın gələcəyində Azərbaycanın yeri - Dublin zirvəsi perspektivi göstərdi...

13.11.2026 / 18:26
Prezident İlham Əliyevin İrlandiyaya işgüzar səfəri başa çatdı

13.11.2026 / 18:23
Dublin zirvəsi Qafqazda sülh prosesini sürətləndirir - Əliyev Avropa zirvəsində...

13.11.2026 / 17:56
Rusiya xarici ticarətdə dolları yuanla əvəzləyə bilmədi - uğursuzluğun səbəbi...

13.11.2026 / 17:55
Avropa ölkələri birgə xartiya imzaladılar - Rusiyadan gələcək təhlükələrə qarşı

13.11.2026 / 17:40
Firəngiz Əlizadə bəstəkarların əsas problemlərini gündəmə gətirdi - "Kabinetimə gəlib ağlayırlar"

13.11.2026 / 17:13
Bakıdan gəlib bağ evi tikən imkanlı şəxslərin üzündən bəzi rayonlarda torpağın sotu 15–20 min manata çatıb.... Niyə?

13.11.2026 / 16:55
İrandan Almaniyaya 29 kq-dan çox metamfetamin aparanlar Naxçıvanda yaxalandı

13.11.2026 / 16:40
Ev təsərrüfatlarının uçotunun arxasında nələr var - Şayiələr baş alıb gedir, bəs həqiqət harada?...

13.11.2026 / 16:26
“Yazıçılar Birliyi hara, restoran hara?” – Anar parlamentdən kömək istədi...

13.11.2026 / 16:23
Yunus Oğuzun “Qara Yusif” romanı çapdan çıxdı

13.11.2026 / 16:10
KTMT-yə görə Ermənistan Kremldən daha bir "dişsiz həmlə" yeyəcək...

13.11.2026 / 15:53
Özbəkistanın Milli Universitetində hicabla bağlı narahatlıq baş qaldırıb - hələlik kənar müdaxilə yoxdur...

13.11.2026 / 15:49
İran raket maneələrini aradan qaldırdı, ABŞ-ın Avropadakı bazaları təhlükə altındadırmı?

13.11.2026 / 15:48
ABŞ-ın Ukrayna siyasəti ziddiyətlər içində - ərazi bütövlüyünü imzalamaq hara, "Donbası verin" hara...

13.11.2026 / 15:10
İrəvandakı Göy Məscid üzərindən İslam dəyərlərinə növbəti zərbə vuruldu...

13.11.2026 / 14:41
Türkiyə Rusiya ilə AES əməkdaşlığına birdəfəlik son qoyur...

13.11.2026 / 14:36
Əməkhaqqına nəzarət mexanizmi gəlir: “paket maaş” ın taleyi həll olunur...

13.11.2026 / 14:01
Moskvada Ukraynanın keçmiş baş naziri Azarovun müşavirinin avtomobili partladıldı...

13.11.2026 / 13:45
İsrailin ABŞ-dan gözlədiyi xəbər gəldi - İranla yeni müharibəyə hazır olun...

13.11.2026 / 13:44
BIAF-ın ikinci mövsümü başa çatıb: 37 ölkədən 500-dən çox iştirakçı, 10 mindən artıq tamaşaçı

İki ildən çoxdur azad sahibkarlıq yeni Rəqabət Məcəlləsi ilə tənzimlənir...

XƏBƏR ARXİVİ