Böyük və hərbi cəhətdən kifayət qədər güclü dövlətlərin apardığı mübarizəyə rəğmən, İŞİD terror qruplaşmalarını məğlub etmək hələ də mümkün olmayıb. Əksinə, proseslərin gedişi göstərir ki, artıq yeni döyüş şəraitinə alışmış İŞİD-in məğlub edilməsi gedərək daha da çətinləşir. Daha bir təhlükəli məqam odur ki, İŞİD daha çox ərazilərə yayılmağa çalışır və bura Qafqaz da aiddir.
Ümumiyyətlə, real vəziyyət göstərir ki, İŞİD-in Qafqaz üçün təhdidi yenidən artır. Buna səbəb qruplaşmanın Suriya və İraq ərazisində sıxışdırılmasıdır. Bu durumda Qafqaza gələn İŞİD üzvlərinin sayı yenidən artır və onların əsas hədəflərindən biri də bölgədə Rusiyanın mövqelərini sarsıtmaqdadır. Amma regiona gələn İŞİD üzvləri bölgənin digər dövlətləri üçün də təhdid yaradır.
Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin (FTX) direktoru Aleksandr Bortnikov etiraf edir ki, İŞİD həm də regionda olan digər terrorçu qruplaşmalarla birliyə can atır: "Bizə İŞİD və başqa terrorçu qruplaşmaların öz aralarında birləşməsi istiqamətində danışıqlar apardığına dair məlumatlar daxil olur". Onun sözlərinə görə, terrorçu qruplaşmalar təklikdə də cinayətkar fəaliyyətlərini davam etdirmək üçün yetərincə resurslara malikdir.aBundan əlavə, Aleksandr Bortnikov bildirib ki, Federal Təhlükəsizlik Xidmətində İŞİD terror təşkilatının liderlərinin ölkə ərazisində terror aktları hazırlaması ilə bağlı məlumat var. O, terrorçuların ölkə ərazisinə girişinin qarşısını almaq üçün sərhəd nəzarəti üzrə əlavə tədbirlər lazım olduğunu vurğulayıb.
Xatırladaq ki, İŞİD-in sıralarında Qafqazdan, eləcə də Rusiyadan olan xeyli sayda döyüşçü var. Özü də onların bir çoxu qruplaşmanın rəhbər vəzifələrində yer alır. Hətta onlardan biri, İŞİD başçısı Əbu Bəkr əl-Bağdadinin köməkçilərindən olan "Qafqaz əmiri" ləqəbli Həsbulla əl-Qafqazi elə bu günlərdə Mosul yaxınlığında öldürülüb. Amma Qafqazdan olan digər qrup üzvləri də Əbu Bəkr əl-Bağdadinin ən yaxınları sırasında yer alır. Bütün bunlar fonunda artıq bəllidir ki, İŞİD faktiki olaraq Şimali Qafqazda özünə yer edib. "Qafqaz əmirliyi"nin döyüşçüləri isə daha əvvəl Bağdadiyə "sədaqət andı" içməklə bunu təsdiqlədilər.
Rusiyanın "E" analitik mərkəzinin analitiki Yuri Batırov hesab edir ki, İŞİD gəncləri həm də pul qarşılığında öz sıralarına qatır: "İŞİD-in malik olduğu maliyyə imkanları böyükdür. Həm ələ keçirdikləri neft quyularından, həm narkoticarətdən, həm də müəyyən döavlətlərdən gələn pullar hesabına qruplaşmanın böyük vəsaitə malik olduğu deyilir. Bu pul kasıblığın daşını atmaq istəyən insanların cəlb edilməsi üçün yetərincədir". Bundan əlavə, hesab edilir ki, İŞİD-in nəzarətinə keçən "Qafqaz əmirliyi" əvvəlkinə nisbətən daha təhlükəlidir. Yuri Batırov isə vurğulayır ki, "Qafqaz əmirliyi" ayrıca qol olanda burada əsasən çeçenlər və ərəblər təmsil olunurdu: "Yəni təhlükənin kimlər tərəfindən gəldiyi məlum idi. İndi isə İŞİD-in nəzarətinə keçir. İŞİD tərkibində isə 80-dən artıq ölkədən gələn döyüşçülər var. Onlar başqa yerdən Qafqaz, Rusiya ərazisinə asanlıqla keçə və istədiklərini edə bilərlər. Bunu müəyyənləşdirmək çətinləşir".
Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, İŞİD sıralarında müxtəlif ölkələrdən, o cümlədən Avropa dövlətlərindən olan xeyli sayda döyüşçü var. Belçikanın Daxili İşlər Nazirliyi bu xüsusda maraqlı məqamlar açıqlayıb. Qurum hazırda təkcə ölkədə 629 nəfər əcnəbi terrorçunun olduğunu bəyan edib. Məlumatda deyilir ki, 629 terrorçudan 276-sı Suriyada gedən döyüşlərdə iştirak edib: "Daha sonra isə həmin şəxslər Suriyadan Belçikaya sığınıblar. Onların arasında olan 82 terrorçu isə İŞİD sıralarında döyüşmək üçün Suriyaya getməyə çalışır. Ümumilikdə, bu terrorçulardan 149 nəfəri potensial kamikadzedir". Fransanın Terrorla Mübarizə üzrə Koordinasiya Şurasının sədri Loic Garnier isə qeyd edib ki, İŞİD-ə qoşulmaq istəyən şəxslərin sayına görə Belçika Avropa Birliyi ölkələri arasında birinci yerdə gedir: "Avropada ən çox Belçikada gizlənən adamlar İŞİD-ə qoşulmağa çalışır. Çox təəssüf ki, növbəti yeri Fransa tutur". Ümumiyyətlə, vəziyyət göstərir ki, İraq və Suriyada küncə sıxışdırılan terror qruplaşmasının üzvləri Qafqaza, Avropaya, Türkiyəyə daha çox üz tutmağa başlayıblar. Bununla İŞİD təkcə hazırda mənsub olduğu ərazilər üçün deyil, Qafqaz, Rusiya, bütün MDB, Avropa məkanı üçün də təhlükədir. Bu təhlükənin aradan qaldırılması istiqamətində indilikdə göstərilən cəhdlər isə hələ də istənilən nəticəni vermir.
Tahir TAĞIYEV