Məlum olduğu kimi, Avropa Şurası Parlament Assambleyası Türkiyə ilə bağlı monitorinqi bərpa etməklə əlaqədar qərar qəbul edib. Əksər təhlilçilər və siyasi ekspertlər belə bir qərarın verilməsini ədalətsiz və demokratik dəyərlərə tamamilə zidd sayır. Hesab edilir ki, belə bir qərarın verilməsində başlıca məqsəd Türkiyənin aparıcı rolunu azaltmaqdan ibarətdir. Çünki Türkiyə son 15 ildə çox böyük inkişafa nail olub. Avropa bu cür siyasi təzyiq vasitələrindən istifadə etməklə, Türkiyənin həm Avropada, həm də Şərqdəki rolunu kiçiltməyə çalışır.
AŞ PA-nın bu qərarı təşkilatda islamofob meyllərin qalib gəldiyini, müsəlman ölkələrinə qarşı ikili standartlar siyasətinin yeni dalğasının başlandığını göstərir. Bu cür təzyiq vasitəsilə öz şərtlərini qəbul etdirməyə çalışırlar. Bununla Avropa Şurası özü öz prinsiplərini sual altına qoymuş olur.
Baş verən ciddi kataklizmlərə baxmayarq, Türkiyə Cumhuriyyəti demokratik təsisatların inkişafı, insan hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi ilə bağlı ciddi addımlar atmaqdadır. Ancaq təəssüflər olsun ki, AŞ PA bu müsbət addımları görmək istəmir. Qərbdə, Avropa təşkilatlarında islamofobiya, antimüsəlman əhval-ruhiyyəsi yüksəlir və bu, gələcəkdə çox təhlükəli nəticələrə səbəb ola bilər.
Türkiyə demokratik referendum keçirib və əhalinin təxminən yarısından çoxu dəyişikliklərin lehinə səs verib. İndi bu, Avropada kiminsə xoşuna gəlmirsə, Türkiyənin məsələsini gündəmə gətirib yenidən mənasız monitorinq keçirməyə qərar vermək müstəqil dövlətlərin daxili işinə qarışmaq və onların milli maraqlarına zərbə vurmaq məqsədini daşımaq kimi yozula bilər. Biz müstəqil ölkə olaraq analoji təzyiq mexanizmlərilə çox rastlaşmışıq. Xüsusilə də müxtəlif bəhanələrlə ölkəmizə qarşı daim pressinqlər edilib. Bu sıradan "siyasi məhbus"larla bağlı məsələnin daim gündəmə gətirilməsini göstərə bilərik. Azərbaycanın dəfələrlə ölkədə siyasi məhbus anlayışının olmadığını dilə gətirməsi və sübut etməsinə baxmayaraq, Kristofer Ştrasser kimi adamlar bu mövzu ətrafında apardığı "monitorinq"ləri daim müzakirə obyektinə çevirməyə cəhd edib. Hətta bununla bağlı AŞ PA-da ölkəmizə təzyiq vasitəsinin təsirini daha da artırmaq məqsədilə dinləmələr, müzakirələr keçirilib. Azərbaycan və Ermənistan eyni vaxtda Avropa Şurasına üzv olub. 2001-ci ildən bəri 16 illik üzvlük müddətini əhatə edən dövrdə, əslində, ölkəmiz həmin təşkilatdan heç nə əldə edə bilməyib. Onların qoyduqları bütün tövsiyələrə əməl etməyimizə baxmayaraq, daim kiçik bəhanələrlə bizi tənqid etməyə, hədələməyə üstünlük veriblər. Ancaq həmin quruma üzv olan Ermənistanın ortada olan işğalçı siyasətinə qarşı indiyə kimi bir dəfə də olsun əməli addım atmayıblar. Bu istiqamətdə araşdırmalar aparanda məlum olur ki, qurum və əksər Avropa təsisatları xristian təəssübkeşliyini qabartmaqla, ikili standartlara yol vermiş olur. Hazırda Azərbaycan Cənubi Qafqaz regionunda əsas söz sahibi olan dövlət kimi çətin və mürəkkəb geosiyasi şəraitdə müstəqil xarici siyasət həyata keçirir. Azərbaycan mühüm geosiyasi məkan kimi regionda sülhün və təhlükəsizliyin təmin olunması üçün dayaq nöqtəsi, ən perspektivli tərəfdaş hesab edilir. Bu gün Azərbaycan regionun yeganə ölkəsidir ki, düşünülmüş daxili və xarici siyasəti ilə həm inkişaf edir, iqtisadi sistemini təkmilləşdirir, həm də regional təhlükəsizliyin təmin olunması istiqamətində ardıcıl və sistemli addımlar atır. Azərbaycanın hazırda dünya səviyyəli tədbirlərin ən yüksək standartını ortaya qoyması bu gün antimüsəlman ovqatının hökm sürdüyü Avropada, Qərbdə bəzi qüvvələri heç də razı salmır. Qərbə inteqrasiya siyasəti yürüdən Azərbaycan yalnız davamlı təzyiqlər, daxili işlərinə kobud müdaxilə, ikili standartlar, qarayaxma və ləkələmə kampaniyası ilə üzləşir. Ancaq bizimlə münaqişə şəraitində olan Ermənistana isə tamamilə ərköyün münasibət bəslənir. Görünən budur ki, onlar bu cür siyasətlə Ermənistanın işğalçılığına bəraət qazandırmağa, Dağlıq Qarabağın işğalını tamamilə unutdurmağa cəhd edir. Buna başqa ad vermək olmaz. Əslində, Avropanın özündə ciddi böhran yaşanır. Onların dünyaya ixrac etmək istədikləri demokratiya anlayışı elə həmin qitənin özündə dəfn edilib. İslamofobiyanın açıq yaşandığı bir məkan Türkiyə və bizim kimi müsəlman ölkələrinə ciddi nəsə verə bilmək durumunda deyil. Çünki onların tələb etdiyi dəyərlərə münasibət özlərində daha pisdir. Bəzən isə məqsədli şəkildə demokratik dəyərlərə hücum edilir. Özünün əməl etmədiyi bir anlayışları başqasından qərəzli formada istəmək isə fayda verə bilməz. Azərbaycan tolerant və multikultural bir siyasətin yürüdülməsini dövlət səviyyəsində dəstəkləyirsə və bununla bağlı ən mötəbər tədbirlərə ev sahibliyi edirsə, deməli, biz həmin dəyərlərə sadiqliyimizi əməlimizlə ortaya qoymuş oluruq. AŞ PA kimi qurumlar isə öz siyasəti ilə sübut edir ki, onlar bizim kimi ölkələrə heç nə verə bilməyəcək.
Belə olan şəraitdə Azərbaycan nə etməlidir?
Ölkəmiz öz xarici siyasət kursunda daim çoxvektorlu, balanslaşmış siyasət yürüdüb. Bizim Ermənistanı çıxmaq şərtilə, bütün qonşularımızla normal münasibətlərimiz var. Eyni zamanda, İslam dünyası ilə sıx əməkdaşlıq edirik. Biz həm də Şərqlə Qərbi birləşdirən bir körpü rolunu oynayan ölkəyik. Yerləşdiyimiz coğrafi məkan bunun üçün əlverişli şərtlər yaradır. Ölkəmiz Şərq ölkələrini də əhatə edəcək iri layihələrə böyük maraq göstərir. Bütün bunlar onu deməyə əsas verir ki, Azərbaycanın ciddi manevr etmək imkanları var. Yəni Avropanın belə əsassız təzyiqlərilə üzləşən bir ölkə kimi, biz gələcəkdə Şərq ölkələri və İslam aləmilə münasibətlərimizi daha da dərinləşdirməkdə maraqlı olacayıq. Heç bir siyasi təsisat bizi təzyiq vasitələrilə öz əlaltısına çevirə bilməz. Azərbaycandakı əhval-ruhiyyə, xalqın milli dövlətimizə bağlılığı bizim imkanlarımızı daha da artırır. Əminliklə söyləyə bilərik ki, Azərbaycan cəmiyyəti Avropa təsisatlarının özünə və qardaş Türkiyəyə qarşı ədalətsiz mövqeyini, Qərbin islamofob dairələrinin müsəlman ölkələrini hədəfə almaq cəhdlərini heç vaxt qəbul etməyəcək. Ölkəmiz belə təzyiqlərlə zaman-zaman rastlaşıb. Xüsusilə də ölkəmizdə keçirilən ən mötəbər tədbirlər ərəfəsində biz Avropadan sərgilənən qərəzli münasibətin şahidi olmuşuq. Hər dəfə də Azərbaycan belə təzyiqlərə sinə gərməyi bacarıb. Avropa təsisatları fərqinə varmalıdır ki, həmin qurumu xristan klubuna çevirmək və buna uyğun siyasət yürütmək cəhdləri bumeranq kimi öz üzərlərinə qayıdacaq. Yaxşı olar ki, Türkiyə ilə Azərbaycan kimi inkişaf etmiş, demokratik, modern müsəlman ölkələrinin qədrini bilsinlər.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ