Arzu Nağıyev: "Suriya məsələsindəki münasibətlərə görə ABŞ İranla başqa yöndə danışmağa çalışır"
ABŞ-ın dövlət katibi Reks Tillerson bəyan edib ki, Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planı İranı nüvə statusundan məhrum etməyib: "Bu onların nüvə dövləti olmaq məqsədini yalnız təxirə salıb".
R.Tillerson, həmçinin, İrana qarşı "strateji dözüm" siyasətini də uğursuz adlandırıb. "Bu ölkədən gələn təhdidlərə cavab vermək lazımdır", - deyə R.Tillerson vurğulayıb.
Qeyd edək ki, İranın nüvə proqramı üzrə Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planı (BHFP) 2015-ci ilin iyul ayında İran və "altılıq ölkələri" - Almaniya, Böyük Britaniya, Fransa, Çin, Rusiya və ABŞ arasında qəbul edilib. İyulun 20-də plan BMT Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən təsdiq edilib. Qəbul edilmiş qətnamə İranın nüvə proqramı ilə bağlı sanksiyaların aradan qaldırılmasını nəzərdə tutur.
Faktiki olaraq bu razılaşmaya əməl olunmadığı ortaya çıxır. Hətta bu istiqamətdə İrana qarşı geniş bir koalisiyanın formalaşmaq ehtimalının olduğu da söylənir. Bununla bağlı İrana qarşı hansı addımlar atıla bilər?
Ekspert Arzu Nağıyevin fikrincə, İran bu məsələdə ABŞ-ın dediklərini etmək niyyətində olmadığını ortaya qoyur:
"Hətta Rusiya ilə İran arasında atom enerjisi sahəsində geniş əməkdaşlıq da gedir.
ABŞ istəsə də, istəməsə də, Rusiya və İran arasında bu proses davam edir. Qərb və ABŞ çox çalışırdı ki, İranın nüvə reaktorlarının iş prinsipini açıqlasın. Atom enerjisi ilə məşğul olan beynəlxalq komissiyanı ora baxış keçirmək üçün cəlb etsin. Bilirsiniz ki, bu proseslər bir neçə dəfə davam edib. ABŞ və İran arasında gərginliyin səbəbi nüvə reaktorları deyil. Bu, sadəcə, bir bəhanədir ki, ABŞ müəyyən məsələlərdə İrandan acıq çıxsın. Tramp dəfələrlə bəyan edib ki, İran birinci terror dövlətidir. Düşünürəm ki, İsrail, Səudiyyə Ərəbistanı ilə olan münasibətlərə, Suriya məsələsindəki münasibətlərə görə ABŞ İranla başqa yöndə danışmağa çalışır. İran özü də gözəl başa düşür ki, hansısa hərbi proseslərin keçirilməsində növbə Suriyadan sonra onlara çata bilər. Baş verənlər region üçün xoş olmayan prosesdir. Bu, Azərbaycan sərhədlərinə də yaxın bir ərazidə cərəyan edir və bizim üçün də müəyyən mənada narahatlıq doğura bilər. Bizim çoxsaylı həmvətənimiz İranda yaşayır. Nəticə ondan ibarətdir ki, İrana hansısa müdaxilə olsa, Azərbaycana qaçqın axını ola bilər. Yadınızdadırsa, vaxtilə baş verən proseslər zamanı İrandan Azərbaycana çoxsaylı qaçqın keçdi. Onlar müxtəlif ərazilərdə evlər aldı. Azərbaycana qaçqın kütləsi axın edə bilər. Bütün proseslər göstərir ki, İraqda, Suriyada toqquşmalar belə məsələlərdən başlayır. Lakin İran qədim dövlətçiliyi olan dövlətdir. Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər, İordaniya və digər ərəb dövlətləri kimi dövlət deyil. İran oturuşmuş, dövlət ənənələrinə sadiq və dini ideyalarla idarə olunan islam dövlətidir".
A.Nağıyev deyir ki, ABŞ İrana müharibə elan edərsə, bu proses amerikalılar üçün yaxşı nəticələnməyə bilər:
"ABŞ İraqda başladığı müharibəni 10 ilə başa çatdıra bilmədi. İrana hansısa hərbi müdaxilə edərsə, bu, ABŞ üçün asan olmayacaq. ABŞ İrana müharibə elan edərsə, bu, sadə müharibələrdən olmayacaq".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ