ABŞ ordusunun Aralıq dənizində yerləşdirilmiş "USS Porter" və "USS Ross" adlı iki hərbi gəmisindən Suriya ordusunun bazasına endirilən raket zərbələrindən sonra dünyanın diqqəti yenidən Yaxın Şərqin üzərində cəmlənib. Çünki ABŞ qüvvələri Suriya ərazisində 2014-cü ildən başlayaraq hava zərbələri həyata keçirir.
Lakin bu zərbələr Bəşər Əsəd qüvvələrini yox, İŞİD-i hədəf alıb. İndi isə vəziyyət dəyişib və Rusiyanın dəstəklədiyi Əsəd qüvvələri hədəfə alınıb. Belə vəziyyət ABŞ-ın faktiki olaraq Suriyada Rusiyaya meydan oxuması deməkdir. Elə bu səbəbdən iddialar səslənir ki, proseslərin real gedişi bölgədə Rusiya - ABŞ müharibəsini başlada bilər. Digər tərəfdən ABŞ-ın son dövrlərdə hədələdiyi İran da burada ABŞ-a qarşı çıxacaq əsas qüvvələrdən sayılır. Bu durumda NATO, o cümlədən İsrail ABŞ-a artıq yardıma hazır olduqlarını bildirir və bu vəziyyət, əksər ekspertlərə görə, yeni dünya müharibəsinə rəvac verə bilər.
Qeyd edək ki, Birləşmiş Ştatlar Suriya hökumət hədəflərinə raketlərlə zərbələr endirilməsini Əsəd hökumətinin mülki əhaliyə qarşı kimyəvi silah hücumu ilə əlaqələndirir. Özü də ABŞ-ın bu həmləsi Suriya hökumətini hədəf alan ilk hücumdur. NBC telekanalı Suriya ordusunun bazasına "Tomoqavk" tipli raketlərlə hücum edildiyini bildirib. ABŞ mənbələri Suriyanın "Şayrat" aviabazasına 59 belə raket zərbəsi endirildiyini xəbər verir.Raket zərbələrinin ardınca ABŞ prezidenti Donald Tramp Amerika xalqına müraciətlə çıxış edib. Bəşər Əsədin günahsız mülki vətəndaşlara dəhşətli kimyəvi silahlarla hücum etdiyini vurğulayan ABŞ dövlət başçısı Suriya diktatorunun öz xalqına qarşı əməllərini kəskin pisləyib: "Ölümcül əsəb qazından istifadə edən Əsəd günahsız kişi, qadın və uşaqların canlarını boğaraq alıb. Mən buna görə kimyəvi hücumların qaynaqlandığı hava bazasını vurmaq əmri vermişəm". Tramp bəyan edib ki, kimyəvi silahlardan istifadə və onun yayılması ABŞ-ın milli təhlükəsizlik maraqlarına ziddir və bunun qarşısını almaq Vaşinqtonun borcudur. O, Əsədi regionda sabitliyi pozmaqda, qaçqın böhranını dərinləşdirməkdə ittiham edib.
ABŞ Müdafiə Nazirliyi raket zərbəsinin endirildiyi Suriya ordusunun aviabazasında kimyəvi silahların saxlandığını iddia edir. Pentaqonun rəsmi nümayəndəsi Ceff Devisin bəyanatında bununla bağlı bildirilir: "Suriyanın "Şayrat" aviabazası kimyəvi silahların saxlanması üçün istifadə edilib. ABŞ kəşfiyyatının məlumatına görə, aprelin 4-də kimyəvi silahlardan istifadə etmiş təyyarələr məhz bu aerodromdan havaya qalxıb. Zərbə kimyəvi silahdan istifadənin təkrarlanmasının qarşısını almaq məqsədilə endirilib". Birləşmiş Ştatların keçmiş dövlət katibi Hillari Klinton isə bəyan edib ki, ABŞ-ın Prezident Administrasiyası Suriyada kimyəvi silahın güman edilən tətbiqinə görə ibrət dərsi vermək üçün Dəməşqin döyüş aviasiyasını sıradan çıxarmalıdır: "Bəşər Əsədin dinc əhali arasında əksər ölümlərin səbəbi olan Hərbi Hava Qüvvələri var. Biz bunu uzun illər görmüşük və son günlər bir daha əmin olduq. Mən əvvəl də əmin olmuşam, indi də əminəm ki, biz Suriya prezidentinin aerodromlarını gərək sıradan çıxardardıq və onun yenidən günahsız insanları bu şəkildə bombalamasına, havadan onların üzərinə zarin qazı səpələməsinə mane olmuş olardıq". İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu da prosesdə Donald Trampa tam dəstək verdiyini bəyan edib. O deyib ki, Donald Tramp kimyəvi silahlardan istifadə olunması və onun yayılması ilə bağlı mübarizə aparacağı barədə çox açıq və sərt xəbərdarlıq edib: "Biz ABŞ prezidentinin bu mövqeyini tam dəstəkləyirik. Həmçinin, biz bu qərarın təkcə Suriyada Bəşər Əsəd rejiminə qarşı deyil, həm də İrana və Şimali Koreyaya qarşı həyata keçirilməsini istəyirik. Ümid edirəm ki, ABŞ prezidenti dünyanı təhdid edən İran və Şimali Koreyaya qarşı da eyni addımı atacaq".
Xatırladaq ki, ABŞ-ın raket hücumunu reallaşdırmasına səbəb olan proses Suriyanın İdlib şəhərində kimyəvi hücum olub. Suriya Müxalif və İnqilabi Qüvvələri Milli Koalisiyası burada törədilən kimyəvi hücum nəticəsində 80 nəfərin öldüyünü, 200-dən çox şəxsin yaralandığını bildirib. Koalisiya kimyəvi silahdan istifadə etməkdə Suriya ordusunu ittiham edib. Suriya ordusunun komandanlığı isə ittihamları rədd edərək, terrorçuları və onların havadarlarını kimyəvi silahdan istifadə etməkdə günahlandırıb.
Rusiya Müdafiə Nazirliyinin yaydığı bəyanatda Suriya aviasiyasının İdlibdə kimyəvi silah anbarına zərbə endirdiyi bildirilib. Bəyanatda qeyd edilir ki, Suriya Hərbi-Hava Qüvvələri İdlib əyalətinin Xan-Şeyhun yaşayış məntəqəsinin şərq ətrafında terrorçulara məxsus silah-sursat anbarına zərbə endirib. Həmin anbarda İraqa tədarük olunan kimyəvi silah arsenalları saxlanıb. Suriya xarici işlər naziri Valid Müəllem bildirib ki, ölkəsinin silahlı qüvvələri heç vaxt dinc sakin və terrorçulara qarşı kimyəvi silahdan istifadə etməyib və istifadə etmək niyyətində deyil. Rusiyanın BMT-dəki daimi nümayəndəsinin köməkçisi Vladimir Safronkov ABŞ-ın addımlarından sonra Suriyaya hərbi müdaxilənin mənfi nəticələrinə görə bu şübhəli və faciəli təşəbbüsü başladanların cavabdeh olacağını bildirib. Hazırda bütün dünya Rusiyanın bu addıma cavabını gözləyir. Gözlənir ki, Rusiya yenidən Suriyada hərbi varılığını gücləndirsin və bu vəziyyətdə ABŞ-la qarşıdurmanın daha da kəskinləşməsi Suriyada əsası qoyulan yeni dünya müharibəsi deməkdir.
Tahir TAĞIYEV